Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Kulturowe wizerunki nauk przyrodniczych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3002-1KON2016K1 Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Kulturowe wizerunki nauk przyrodniczych
Jednostka: Instytut Kultury Polskiej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z najważniejszymi i najbardziej rozpowszechnionymi przedstawieniami nowożytnych nauk przyrodniczych (głównie biologicznych) w pozanaukowych obiegach systemu kultury europejskiej. Nie będzie to zatem kurs „nauk ścisłych dla humanistów”, lecz analiza sposobów ich postrzegania i rozumienia przez konsumentów i użytkowników kultury.

Znajomość języka angielskiego, przede wszystkim pod względem umiejętności czytania, będzie przydatna w trakcie realizacji programu zajęć.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia poświęcone są głównie lekturze tekstów z pogranicza nauk przyrodniczych i humanistycznych oraz takich tekstów kultury, w których przedstawia się lub analizuje status wiedzy naukowej dotyczącej świata przyrodniczego oraz formy kulturowego usytuowania praktyk naukowych (badawczych i instytucjonalnych). Na zajęciach nie będzie się stosować ani dyskutować współczesnych humanistycznych modeli i teorii naukoznawczych. Materiałem do zajęć będą konkretne fenomeny związane z uprawianiem nauki, nie zaś odmiany ich wtórnej interpretacji.

Pełny opis:

Poszczególne zajęcia będą dotyczyły następujących tematów (lista ma charakter orientacyjny, niektóre tematy mogą ulec zmianie):

- które nauki są podatne na „osunięcie” w kulturę popularną, a które nie, i dlaczego;

- stereotypy „dobrego” i „złego” uczonego; role „zbawcy ludzkości”, „demiurga”, „ucznia czarnoksiężnika” i „szaleńca w białym kitlu”;

- tematy badań naukowych, które szczególnie silnie oddziałują zarówno na wyobraźnię zbiorową, jak i na życie codzienne (np. kreacjonizm, epidemie, w tym AIDS, ebola, zika itp.), metody stosowane w kryminalistyce i archeologii, inżynieria genetyczna (GMO), ekologia i etologia;

- pogranicza nauki, pseudonauki i mitu naukowego (np. „teorie” Daenikena, kwestia UFO i ingerencji Obcych w rozwój gatunku ludzkiego);

- postacie uczonych, których życie lub dzieło uzyskały status „ikon” (I. Newton, L. Pasteur, Ch. Darwin, G. Mendel, K. Lorenz, C. Venter, A. Fleming, J. Watson i F. Crick, L. Pauling, A. Einstein, M. Skłodowska-Curie, S. Hawking, R. Feynman, N. Tesla, Th. A. Edison);

- postacie twórców kultury mających dorobek naukowy (V. Nabokov, J. Cage);

- procedury badawcze, dane otrzymane metodami naukowymi jako sztuka (protein music, bio-art, kuchnia molekularna)

- formy popularyzacji nauki w XX wieku i dziś (książki i czasopisma dla dzieci i młodzieży, materiały edukacyjne, instytucje popularyzujące, np. Centrum Nauki Kopernik, muzea techniki, pikniki i festiwale nauki, portale internetowe);

- polityczne i społeczne uwikłania nauki nowoczesnej (np. historia badań nad bronią nuklearną; badania obarczone tzw. „the dual-use dilemma”, historia Janet Parker, ostatniego człowieka zmarłego na ospę prawdziwą, biologia syntetyczna i tzw. digital biology).

Literatura:

Literatura do zajęć obejmuje m. in. następujące obszary:

- wybrane teksty naukowe (np. artykuł J. Watsona i F. Cricka z opisem modelu cząsteczki DNA; fragment Społeczeństwa owadów E. O. Wilsona; fragment The Polymerase Chain Reaction K. B. Mullisa i wsp.; „artykuł” z Journal of Visualized Experiments);

- teksty naukoznawcze zawierające analizę kulturowych ról nauki współczesnej (np. Dwie kultury C. P. Snowa, Trzecia kultura J. Brockmana);

- teksty kulturoznawcze zawierające analizę kulturowych obiegów treści nauki (np. Jon Turney, Ślady Frankensteina);

- teksty literackie i obrazy filmowe, których tematem jest nauka, życie naukowe, działalność uczonych i jej wpływ na świat społeczny (np. Głos Pana S. Lema, Chiński syndrom w reż. J. Bridgesa, Parasite Eve, H. Seny);

- teksty pisane przez naukowców mających na celu oddziaływanie na zbiorową świadomość kulturową, a nie tylko uprawianie nauki jako takiej (np. R. Dawkins, M. Heller, S. Hawking).

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu kursu student:

- zna szereg współczesnych interpretacji kulturowych dotyczących statusu, metody i formy uprawiania nowoczesnych nauk przyrodniczych;

- zna wybrane terminy określające najważniejsze zjawiska, jakie wiążą się z procedurami naukowymi w obszarze nauk przyrodniczych;

- potrafi wskazać i zanalizować najważniejsze zjawiska kulturowe związane z postrzeganiem nauki i naukowców w popularnych, szerokich obiegach wiedzy kulturowej;

- dostrzega kulturowe uwikłania i uwarunkowania nauki;

- rozumie znaczenie relacji interpersonalnych w procesie uprawiania i rozwijania wiedzy o świecie.

Metody i kryteria oceniania:

Elementami oceny są: ciągła aktywność uczestników zajęć oraz krótka praca zaliczeniowa (do 15 tysięcy znaków).

Praktyki zawodowe:

Brak.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.