Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wchodzimy w dialog z... filmem - o języku bohaterów polskich filmów dawnych i współczesnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3003-B9N-HJ1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Wchodzimy w dialog z... filmem - o języku bohaterów polskich filmów dawnych i współczesnych
Jednostka: Instytut Języka Polskiego
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 7.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia dotyczące polszczyzny bohaterów filmów i seriali fabularnych mają charakter konwersatoryjny. Przedmiotem refleksji będą dialogi filmowe, sposób ich kreacji i strategii odbioru, a materiałem poddawanym analizie - filmy i seriale fabularne zrealizowane w XX i XX wieku, których bohaterowie posługują się językiem z różnych powodów różnym od języka literackiego.

Pełny opis:

Na zajęciach będziemy się zastanawiać między innymi nad następującymi problemami:

1. Jak powstaje język bohaterów filmowych? Czy jest on wynikiem kreacji reżysera, scenarzysty, czy aktorów?

2. Jaka jest funkcja wulgaryzmów w "Dniu świra" Marka Koterskiego i "Botoksie" Patryka Vegi?

3. Jak (i czy w ogóle) widzowie percypują gwary w filmach?

4. Jak dzięki filmom tworzą się i utrwalają stereotypy językowe?

5. W jaki sposób kreowany jest język bohaterów filmowych mówiących gwarą?

6. Czy filmowi policjanci i złodzieje mówią tak samo, czy inaczej?

7. Jakie znaczenie w filmach i serialach odgrywają nazwy własne różnych typów?

8. Jak wygląda język filmowych dzieci dawniej i dziś?

9. Czy filmowa młodzież dawniej mówiła tak, jak współcześnie?

10. Co decyduje o udanej lub nieudanej stylizacji w filmie?

11. Jakie dialogi nas śmieszą i dlaczego?

12. Co sprawia, że niektóre kwestie filmowe wchodzą do naszego języka potocznego, a inne bardzo szybko są zapominane?

13. Co decyduje o sprawnej lub niesprawnej archaizacji językowej?

14. Od czego zależy udany dubbing w filmach animowanych?

Przedmiotem naszej analizy będzie język bohaterów filmów różnych twórców, różnych epok i gatunków, poruszających bardzo zróżnicowaną tematykę. Wstępna propozycja filmów znajduje się na liście w zakładce "Literatura", jednak ich ostateczna lista zostanie ustalona na zajęciach i dostosowana do zainteresowań i potrzeb studentów.

Szczegółowe zasady zaliczenia przedmiotu zostały opisane w odpowiedniej zakładce - podstawowym warunkiem zaliczenia przedmiotu jest napisanie pracy rocznej.

Literatura:

FILMY (zaprezentowana lista jest tylko punktem wyjścia do dyskusji, ostateczna lista filmów zostanie ustalona przez uczestników konwersatorium i dostosowana do ich zainteresowań i potrzeb):

Angelus, reż. Lech Majewski

Botoks, reż. P. Vega;

Dzień świra, reż. M. Koterski;

Ewa, reż. A. Sikora;

Janosik, reż. J. Passendorfer;

Kamerdyner, reż. F. Bajon;

Korona królów, serial TVP;

Miodowe lata, reż. M. Wojtyszko;

Miś Paddington, reż. polskiej wersji dubbingowej: Elżbieta Jerzewska;

Niania, reż. J. Bogajewicz;

Nie zaznasz spokoju, reż. M. Waśkowski;

Podróż za jeden uśmiech, reż. S. Jędryka;

Psy, reż. W. Pasikowski;

Sami swoi, reż. S. Chęciński;

Serce Serduszko, reż. J. Kolski;

Wołyń, reż. W. Smarzowski;

Za niebieskimi drzwiami, reż. Mariusz Palej;

LITERATURA TEORETYCZNA (szczegółowa lista zostanie ustalona po ustaleniu listy filmów), m.in.:

Bobrowski J., Językowa stylizacja historyczna w Rycerzu Lecha Majewskiego, "Przegląd Humanistyczny", r. LX, nr 2 (453), 2016.

Bobrowski J., Płaszczyzny stylizacji językowej w dialogu filmowym, "Polonica", r. XXXV, 2015.

Bobrowski J., Pojęcie kompetencji stylizacyjnej i jego użyteczność w badaniach nad językową stylizacją historyczną w filmowych listach dialogowych, "Polonica" XXXVII, 2017.

Bobrowski J., Problem poprawności stylizacyjnej na przykładzie stylizacji historycznej w polskim filmie fabularnym, "Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego" LXXIII, 2017.

Bobrowski J., Stylizacja językowa w filmach historycznych o początkach państwa polskiego (Bolesław Śmiały, Gniazdo), "Stylistyka" XXVI, 2017.

Bobrowski J., Stylizacja językowa w filmie fabularnym - zarys koncepcji badawczej, "Poradnik Językowy", nr 1, 2017.

Bobrowski J., Stylizacja językowa w serialach telewizyjnych o tematyce historycznej (na wybranych przykładach), "Język Polski”, r. XCV, z. 5, 2015.

Dubisz S. 1977, Uwagi o dialektyzacji w „Konopielce” Edwarda Redlińskiego, „Poradnik Językowy” 1977, z. 7, s. 293-304.

Dubisz S. 1988, Stylizacja gwarowa w polskiej prozie trzydziestolecia powojennego (nurt ludowy w latach 1945-1975), Wrocław.

Fliciński P., Co po „Psach” zostało? Refleksje frazeografa o niefilmowej przestrzeni współczesnej polszczyzny, „Images” 2008, nr 11-12.

Henrykowski M., Najlepsze kaszany. Księga cytatów polskiego filmu, Poznań 2013.

Karpiński M., Scenariusz. Niedoskonałe odbicie filmu, Poznań 2004.

Kresa M., Grzeczność językowa bohaterów filmu "Cudownie ocalony" w reżyserii Janusza Zaorskiego (system adresatywny), [w:] Zachowania językowe - spontaniczność i automatyzm, red. Magdalena Hawrysz, Marzanna Uździcka, Anna Wojciechowska, Zielona Góra 2017, s. 95-108.

Kresa M., Grzeczność językowa członków rodziny i familii Jurewiczów – bohaterów Bożej Podszewki Teresy Lubkiewicz-Urbanowicz (system adresatywny), "Poradnik Językowy" z. 10/2017, s. 59-76.

Kresa M., Kraina Lodu" i "Delfin Plum" na warsztacie polonisty? – analiza nieliterackich odmian polszczyzny w filmach animowanych, [w:] Przekraczanie granic języka, red. nauk. Elżbiera Wierzbicka-Piotrowska, Magdalena Wanot-Miśtura, Warszawa 2017.

Kresa M., Leksyka śląska na ekranie – między żywą mową a stereotypizacją, [w:] Język w regionie, region w języku, red. Błażej Osowski, Paulina Michalska, Justyna Kobus, Agnieszka Piotrowska-Wojaczyk, Poznań 2016, s. 41-62.

Kresa M., Nie tylko "koniec świata" – językowa kreacja Ryszarda Popiołka, bohatera serialu Dom w reż. J. Łomnickiego, [w:] Seriale w kontekście kulturowym. Język. Odbiór. Komunikacja, red. nauk. Monika Cichmińska, Alina Naruszewicz-Duchlińska, Piotr Przytuła, Olsztyn 2017, s. 48-60.

Kresa M., Od słuchowska przez film po książkę – leksykalne wykładniki stylizacji językowej w „Samych swoich”, "Rozprawy Komisji Językowej ŁTN", t. XI (2015), s. 141-161.

Kresa M., Percepcja i ocena filmowej polszczyzny kresowej przez studentów kierunków filologicznych warszawskich uczelni (badania ankietowe na przykładzie filmu "Spadek"), [w:] Język w regionie, region w języku 2, red. Błażej Osowski, Justyna Kobus, Paulina Michalska-Górecka, Agnieszka Piotrowska-Wojaczyk, Poznań 2017, ss. 219-241.

Kresa M., Polszczyzna kresowa w filmie – analiza języka bohaterów „Samych swoich” (fonetyka, fleksja, składnia), "Prace Filologiczne" t. 68 (2016), s. 167-182.

Lubelski T., Historia polskiego filmu, Poznań 2006.

Miławska M., Język bohaterem filmu. Analiza lingwistyczna „Dnia świra” Marka Koterskiego, Lublin 2015.

Pełczyński G., 2002, Dziesiąta muza w stroju ludowym. O wizerunku kultury chłopskiej w kinie PRL, Poznań.

Płażewski J., 1977, Na wsi i gdzie indziej, „Kino” 11/1977, s. 20-24.

Skowronek B., Mediolingwistyka. Wprowadzenie, Kraków 2013;

Efekty uczenia się:

WIEDZA:

Student zna i rozumie:

1. w pogłębionym stopniu rolę refleksji literaturoznawczej i medioznawczej w kształtowaniu kultury, ze szczególnym uwzględnieniem kultury współczesnej;

2. w stopniu zaawansowanym terminologię językoznawczą i mediolingwistyczną w języku polskim, ze szczególnym uwzględnieniem terminologii stosowanej w najnowszych pracach badawczych z dziedziny mediolingwistyki;

3. w stopniu zaawansowanym powiązania filologii polskiej z medioznawstwem;

4. w stopniu rozszerzonym metody badawcze właściwe dla językoznawstwa i medioznawstwa;

5. zasady zarządzania zasadami własności intelektualnej

UMIEJĘTNOŚCI:

Student potrafi:

1. W stopniu pogłębionym samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować, integrować informacje ze źródeł pisanych i elektronicznych i wykorzystywać je w pisaniu artykułu naukowego;

2. W stopniu pogłębionym wykorzystywać we własnej pracy badawczej wnioski płynące z obejrzanych filmów oraz tekstów naukowych;

3. W stopniu zaawansowanym posługiwać się w dyskursie naukowym ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla filologii polskiej i medioznawstwa;

4. Dobierać i stosować zaawansowane i innowacyjne techniki informacyjno-komunikacyjne oraz wykorzystywać je do komunikowania się na tematy specjalistyczne ze zróżnicowanym kręgiem odbiorców;

5. Pisać samodzielną pracę badawczą (artykuł naukowy) z właściwym doborem literatury przedmiotu ze szczególnym uwzględnieniem wyników najnowszych badań z dziedziny medioznawstwa;

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (Student jest gotowy do:)

1. Organizowania własnego warsztatu badawczego i krytycznej oceny swoich dokonań;

2. Świadomego angażowania się w życie społeczne, naukowe i kulturalne;

Metody i kryteria oceniania:

Student otrzymuje zaliczenie na podstawie:

1. Aktywnej obecności na zajęciach (10%);

2. Referatów (20%)

3. Praca roczna w formie artykułu (ok. 10 stron komputeropisu) (70%)

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Monika Kresa, Izabela Stąpor
Prowadzący grup: Monika Kresa
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.