Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Współczesna polska leksyka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3003-C061KJ1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Współczesna polska leksyka
Jednostka: Instytut Języka Polskiego
Grupy: Seminaria magisterskie dla I roku st. II stopnia filologii polskiej - stacjonarne 2020/2021
Wszystkie przedmioty polonistyczne - oferta ILP (3001...) , IJP (3003...) i IPS (3007...)
Punkty ECTS i inne: 16.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

seminaria magisterskie

Założenia (opisowo):

Zaliczenie wszystkich przedmiotów z zakresu językoznawstwa w licencjackim cyklu zajęć (na studiach I stopnia).

Wiedza z zakresu językoznawstwa synchronicznego, zarówno opisowego, jak i normatywnego. Opanowanie zagadnień leksykologii, leksykografii, stylistyki, kultury języka i gramatyki opisowej języka polskiego. Zainteresowania językoznawcze.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Seminarium obejmuje:

- analizę i opis słownictwa (zarówno ogólnego, jak i środowiskowego) pod kątem jego związków z kulturą

- lekturę tekstów dotyczących związków między językiem a kulturą

- zapoznanie studentów z zasadami pisania pracy magisterskiej z uwzględnieniem założeń teoretycznych i metod gromadzenia i analizy materiału badawczego.

Oprócz 60 godzin zajęć seminaryjnych student powinien przeznaczyć co najmniej 120 godzin na przygotowanie do zajęć (lektura tekstów, przygotowanie konspektów i minianaliz leksyki) oraz minimum 60 godzin na wstępne działania związane z przygotowaniem pracy magisterskiej (wybór tematu, plan pracy, zgromadzenie bibliografii i jej lektura).

Pełny opis:

Język jako sposób ujmowania świata; rola języka w kreowaniu świata, językowy obraz świata; kategoryzacja, wartościowanie.

Sposoby uzupełniania zasobu leksykalnego oraz potrzeby użytkowników języka z tym związane

Związki między językiem a kulturą; relatywizm językowy i kulturowy; gramatyka kulturowa Anny Wierzbickiej.

Potoczność jako sposób doświadczania świata.

Sposoby opisu słownictwa z uwzględnieniem aspektu kulturowego: definicja otwarta, konotacje, profilowanie.

Pola semantyczne jako obraz ludzkiego postrzegania świata.

Postrzeganie rzeczywistości w socjolektach; polszczyzna ogólna a odmiany środowiskowe.

Płeć a język – czy polszczyzna jest językiem „maskulinocentrycznym” (antyfeministycznym)?

Magia słowa – magiczna funkcja języka na przykładzie rytualnych zachowań językowych (w religii, polityce, reklamie, kulturze ludowej); język polityki jako przykład specyficznego ujęcia świata; kwestia perswazji językowej.

Oprócz tego: zasady pisania pracy magisterskiej.

Literatura:

R. Tokarski 2013: Światy za słowami, Lublin.

R. Grzegorczykowa 1990: Pojęcie językowego obrazu świata [w:] Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin

J. Bartmiński 2013: Rola etymologii w rekonstrukcji językowego obrazu świata [w:] LingVaria VIII, nr 2 (16)

G. Lakoff, M. Johnson 1988: Metafory w naszym życiu, Warszawa

A. Markowski 1992: Leksyka wspólna różnym odmianom polszczyzny, , Wrocław

A. Wierzbicka 1991: Uniwersalne pojęcia ludzkie i ich konfiguracje w różnych kulturach [w:] Etnolingwistyka 4, red. J. Bartmiński, Lublin

K. Dejna (1980), Ile mamy języków polskich?, „Język Polski” LX

A. Wierzbicka 1999: Emocje. Język i „skrypty kulturowe” [w:] tejże: Język – umysł – kultura, Warszawa

J. Szpyra-Kozłowska, M. Karwatowska 2005: Jak Polka z Polakiem – językowe bariery w komunikacji między płciami [w:] Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, red. J. Bartmiński, U. Majer-Baranowska, Lublin 2005, s. 91-118

M. Łaziński 2005: Czy gramatyka może przeszkadzać w rozmowie kobiety i mężczyzny? [w:] Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, red. J. Bartmiński, U. Majer-Baranowska, Lublin 2005, s. 119-148

S. Grabias 1997: Język w zachowaniach społecznych, Lublin1997

E. Kołodziejek 2005: Człowiek i świat w języku subkultur, Szczecin 2005

E. Kołodziejek 1991: Ekspresywność i emocjonalność słownictwa marynarzy [w:] „Język a Kultura”, t. 4.: Funkcje języka i wypowiedzi, red. J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa, Wrocław

E. Kołodziejek (2004), Struktura języka współczesnych subkultur, "Studia Językoznawcze", t. 3, Szczecin

T. Piekot 2001: System aksjologiczny w słownictwie kulturystów, „Poradnik Językowy” 5

T. Piekot 2008: Język w grupie społecznej. Wprowadzenie do analizy socjolektu, Wałbrzych

W. Pisarek 978: Zróżnicowanie języka narodowego [w:] Encyklopedia wiedzy o języku polskim, red. S. Urbańczyk, Wrocław

A. Pajdzińska 1990: Antropocentryzm frazeologii potocznej [w:] Etnolingwistyka 3, Lublin

A. Oryńska 1988: Zasady komunikowania w gwarze więziennej – tabu i eufemizmy [w:] Język a kultura, t. I, red. J. Anusiewicz, J. Bartmiński, Wrocław

B. Walczak 1988: Magia językowa dawniej i dziś [w:] Język zwierciadłem kultury czyli nasza codzienna polszczyzna, red. H. Zgółkowa, Poznań

A. Engelking 1991: Rytuały słowne w kulturze ludowej. Próba klasyfikacji [w:] Język a kultura 4,, red. J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa, Wrocław

A. Engelking 1988: Magiczna moc słowa w polskiej kulturze ludowej [w:] Język a kultura, t. I, red. J. Anusiewicz, J. Bartmiński, Wrocław

K. Pisarkowa 1976: Konotacje semantyczne nazw narodowości [w:] Zeszyty Prasoznawcze 1

J. Bartmiński, J. Panasiuk 1993: Stereotypy językowe [w:] [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX w., t. II Współczesny język polski, red. J. Bartmiński

J. Bartmiński 1993: O profilowaniu i profilach raz jeszcze [w:] O definicjach i definiowaniu, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin

R. Grzegorczykowa 1996: Filozoficzne aspekty kategoryzacji [w:] Językowa kategoryzacja świata, red. R. Grzegorczykowa, A. Pajdzińska, Lublin

J. Puzynina 1984: O elementach ocen w strukturze znaczeniowej wyrazów [w:] Biuletyn PTJ XV

K. Kłosińska 2012: Wolność, godność, własność, siła – różne konceptualizacje [w:] tejże, Etyczny i pragmatyczny. Polskie dyskursy polityczne po 1989 roku, Warszawa 2012, s. 194-197

A. Dąbrowska, Językowe ujęcie problemu aborcji […] [w:] Język a kultura, t. 11

R. Łobodzińska, Językowe ujęcie problemu aborcji […][w:] Język a kultura, t. 11

M. Seiffert, Językowe ujęcie problemu aborcji […][w:] Język a kultura, t. 11

J. Bartmiński, Podstawy lingwistycznych badań nad stereotypem [w:] Język a kultura, t. 12

K. Pisarkowa 1975: Konotacje semantyczne nazw narodowości [w:] Zeszyty Prasoznawcze 1

E. Jędrzejko 1994: Kobieta w przysłowiach, aforyzmach i anegdotach polskich [w:] Język a kultura 11, Wrocław

J. Anusiewicz 1992: Potoczność jako sposób doświadczania świata i jako postawa wobec świata [w:] Potoczność w języku i w kulturze, pod red. J. Anusiewicza i F. Nieckuli, Wrocław

R. Tokarski 2013: Światy za słowami, Lublin.

R. Grzegorczykowa 1990: Pojęcie językowego obrazu świata [w:] Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin

J. Bartmiński 2013: Rola etymologii w rekonstrukcji językowego obrazu świata [w:] LingVaria VIII, nr 2 (16)

G. Lakoff, M. Johnson 1988: Metafory w naszym życiu, Warszawa

A. Markowski 1992: Leksyka wspólna różnym odmianom polszczyzny, , Wrocław

A. Wierzbicka 1991: Uniwersalne pojęcia ludzkie i ich konfiguracje w różnych kulturach [w:] Etnolingwistyka 4, red. J. Bartmiński, Lublin

K. Dejna (1980), Ile mamy języków polskich?, „Język Polski” LX

A. Wierzbicka 1999: Emocje. Język i „skrypty kulturowe” [w:] tejże: Język – umysł – kultura, Warszawa

J. Szpyra-Kozłowska, M. Karwatowska 2005: Jak Polka z Polakiem – językowe bariery w komunikacji między płciami [w:] Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, red. J. Bartmiński, U. Majer-Baranowska, Lublin 2005, s. 91-118

M. Łaziński 2005: Czy gramatyka może przeszkadzać w rozmowie kobiety i mężczyzny? [w:] Bariery i pomosty w komunikacji językowej Polaków, red. J. Bartmiński, U. Majer-Baranowska, Lublin 2005, s. 119-148

S. Grabias 1997: Język w zachowaniach społecznych, Lublin1997

E. Kołodziejek 2005: Człowiek i świat w języku subkultur, Szczecin 2005

E. Kołodziejek 1991: Ekspresywność i emocjonalność słownictwa marynarzy [w:] „Język a Kultura”, t. 4.: Funkcje języka i wypowiedzi, red. J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa, Wrocław

E. Kołodziejek (2004), Struktura języka współczesnych subkultur, "Studia Językoznawcze", t. 3, Szczecin

T. Piekot 2001: System aksjologiczny w słownictwie kulturystów, „Poradnik Językowy” 5

T. Piekot 2008: Język w grupie społecznej. Wprowadzenie do analizy socjolektu, Wałbrzych

W. Pisarek 978: Zróżnicowanie języka narodowego [w:] Encyklopedia wiedzy o języku polskim, red. S. Urbańczyk, Wrocław

A. Pajdzińska 1990: Antropocentryzm frazeologii potocznej [w:] Etnolingwistyka 3, Lublin

A. Oryńska 1988: Zasady komunikowania w gwarze więziennej – tabu i eufemizmy [w:] Język a kultura, t. I, red. J. Anusiewicz, J. Bartmiński, Wrocław

B. Walczak 1988: Magia językowa dawniej i dziś [w:] Język zwierciadłem kultury czyli nasza codzienna polszczyzna, red. H. Zgółkowa, Poznań

A. Engelking 1991: Rytuały słowne w kulturze ludowej. Próba klasyfikacji [w:] Język a kultura 4,, red. J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa, Wrocław

A. Engelking 1988: Magiczna moc słowa w polskiej kulturze ludowej [w:] Język a kultura, t. I, red. J. Anusiewicz, J. Bartmiński, Wrocław

K. Pisarkowa 1976: Konotacje semantyczne nazw narodowości [w:] Zeszyty Prasoznawcze 1

J. Bartmiński, J. Panasiuk 1993: Stereotypy językowe [w:] [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX w., t. II Współczesny język polski, red. J. Bartmiński

J. Bartmiński 1993: O profilowaniu i profilach raz jeszcze [w:] O definicjach i definiowaniu, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin

R. Grzegorczykowa 1996: Filozoficzne aspekty kategoryzacji [w:] Językowa kategoryzacja świata, red. R. Grzegorczykowa, A. Pajdzińska, Lublin

J. Puzynina 1984: O elementach ocen w strukturze znaczeniowej wyrazów [w:] Biuletyn PTJ XV

K. Kłosińska 2012: Wolność, godność, własność, siła – różne konceptualizacje [w:] tejże, Etyczny i pragmatyczny. Polskie dyskursy polityczne po 1989 roku, Warszawa 2012, s. 194-197

A. Dąbrowska, Językowe ujęcie problemu aborcji […] [w:] Język a kultura, t. 11

R. Łobodzińska, Językowe ujęcie problemu aborcji […][w:] Język a kultura, t. 11

M. Seiffert, Językowe ujęcie problemu aborcji […][w:] Język a kultura, t. 11

J. Bartmiński, Podstawy lingwistycznych badań nad stereotypem [w:] Język a kultura, t. 12

K. Pisarkowa 1975: Konotacje semantyczne nazw narodowości [w:] Zeszyty Prasoznawcze 1

E. Jędrzejko 1994: Kobieta w przysłowiach, aforyzmach i anegdotach polskich [w:] Język a kultura 11, Wrocław

J. Anusiewicz 1992: Potoczność jako sposób doświadczania świata i jako postawa wobec świata [w:] Potoczność w języku i w kulturze, pod red. J. Anusiewicza i F. Nieckuli, Wrocław

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu I roku seminarium magisterskiego student

- ma pogłębioną wiedzę o sposobie konceptualizacji rzeczywistości przez język

- ma pogłębioną wiedzę o zróżnicowaniu współczesnej polszczyzny

- umie analizować słownictwo pod kątem jego związków z kulturą

- umie tworzyć pola semantyczne, definicje znaczeń słów, tworzyć kategoryzacje, opisywać mechanizmy metaforyzacyjne, odnajdować wartościowanie przynoszone przez leksykę

- jest bacznym obserwatorem zjawisk zachodzących we współczesnej polszczyźnie,

- wyjaśnia mechanizm procesów językowych z uwzględnieniem procesów globalizacji, internacjonalizacji, wpływu kultury masowej i innych zjawisk zachodzących we współczesnym świecie,

- ma ukształtowaną postawę racjonalistyczną w podejściu do języka i zjawisk w nim zachodzących,

- wybiera temat pracy magisterskiej, robi jej konspekt i gromadzi do niej bibliografię.

Metody i kryteria oceniania:

1. Kontrola obecności (wymagana obecność na 80% zajęć).

2. Kontrola bieżącego przygotowania do zajęć (czytanie zadanych lektur), potwierdzonego aktywnością na seminarium.

3. Przygotowanie przez studenta na zajęcia materiału leksykalnego z portalu www.nowewyrazy.uw.edu.pl

4. Przygotowanie minianaliz trzech jednostek leksyklanych.

5. Wybór tematu pracy magisterskiej (w semestrze zimowym).

6 Złożenie bibliografii rozumowanej do pracy magisterskiej (w semestrze letnim).

7. Rozmowa zaliczeniowa z promotorem.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-06-13

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium magisterskie, 60 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Ewelina Hurkała, Katarzyna Kłosińska, Dorota Zdunkiewicz-Jedynak
Prowadzący grup: Katarzyna Kłosińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Seminarium magisterskie - Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.