Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Metodyka języka polskiego w liceum (kształcenie językowe)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3007-N3B1MJP-LO-KJ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Metodyka języka polskiego w liceum (kształcenie językowe)
Jednostka: Instytut Polonistyki Stosowanej
Grupy: Przedmioty specjalizacji "nauczycielskiej" - I rok studiów 2-go stopnia - zaoczne
Przedmioty specjalizacji "nauczycielskiej" - studia magisterskie 2-go stopnia - zaoczne
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem ćwiczeń jest przygotowanie studentów do prowadzenia lekcji z zakresu kształcenia językowego w liceum (technikum).

W trakcie zajęć omawiane są różnice między szkolnym a akademickim ujęciem poszczególnych zagadnień z wiedzy o języku oraz

rozwijane umiejętności potrzebne nauczycielowi poloniście do realizacji celów dydaktycznych związanych z kształceniem językowym

(rozwijaniem świadomości językowej oraz umiejętności wypowiadania się uczniów w mowie i piśmie) na III i IV etapie edukacji.

Pełny opis:

Ćwiczenia poświęcone są omówieniu następujących zagadnień:

1. Wprowadzenie: organizacja procesu dydaktycznego w liceum (najważniejsze dokumenty polonisty: podstawa programowa,

standardy wymagań egzaminacyjnych), egzamin dojrzałości.

2. Elementy pragmatyki w liceum (m.in. sytuacja komunikacyjna, intencja). Akty mowy. Funkcje języka i wypowiedzi (interpretacja szkolna na tle ujęć akademickich). Dostosowywanie środków językowych do sytuacji, odbiorcy i celu (intencji) wypowiedzi.

3. Elementy retoryki w liceum (m.in. teza, argument, wniosek). Perswazja i manipulacja językowa. Odróżnianie informacji o faktach od opinii. Autoprezentacj

4. Kształcenie umiejętności pisania dłuższych form wypowiedzi w liceum (ze szczególnym zwróceniem uwagi na zróżnicowanie gatunkowe i stylistyczne oraz kompozycję, spójność i organizację tekstu). Dobór i metody analizy tekstów wzorcowych.Ocenianie prac uczniów.

5. Kultura języka w liceum (podstawowe terminy, kryteria oceny poprawności językowej, poprawność a sprawność językowa, klasyfikacja i poprawa błędów językowych). Etyka i estetyka zachowań językowych (kłamstwo, agresja, eufemizmy i wulgaryzmy). Korzystanie ze słowników.

6. Zagadnienia fleksyjne w liceum. Funkcje i nacechowanie stylistyczne

różnych form fleksyjnych poszczególnych części mowy.

7. Metodyka składni wypowiedzeń złożonych. Przeciwdziałanie monotonii składniowej i błędom w wypowiedziach uczniów liceum. Interpunkcja w wypowiedzeniu złożonym.

8. Zagadnienia słowotwórcze w liceum (niekonsekwencje terminologiczne i interpretacyjne; słowotwórstwo na usługach literatury, dowcipu, reklamy). Wyrazy rodzime i zapożyczone.

9. Słownictwo jako system (pola leksykalno-semantyczne, polisemia a homonimia, synonimia, antonimia i hiperonimia) i jako tworzywo

tekstu (słowo w tekście artystycznym).

10. Zróżnicowanie współczesnej polszczyzny. Nacechowanie terytorialne, stylistyczne, chronologiczne słownictwa (m.in. wyrazy gwarowe,

terminy naukowe, archaizmy). Szkolna charakterystyka odmian i stylów języka polskiego.Stylizacja.

11. Historia języka polskiego (z elementami gramatyki historycznej) w liceum (pochodzenie polskiego języka literackiego, rozwój słownictwa na wybranych przykładach; objaśnianie najważniejszych zmian w systemie języka polskiego).

12. Językowy obraz świata (JOŚ utrwalony w związkach frazeologicznych, konstrukcjach słowotwórczych i znaczeniach słów).

Literatura:

Podstawa programowa, wybrane podręczniki i programy oraz informatory o egzaminie maturalnym.

E. Bańkowska, Rozprawka - przygoda człowieka rozumnego [w:] Na językoznawczych ścieżkach, red. A. Mikołajczuk, R. Pawelec,

Warszawa 2007.

Wiedza o języku polskim w zreformowanej szkole. Szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalne, red. A. Mikołajczuk, J.

Puzynina, Warszawa 2004.

A. Markowski, Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Warszawa 2005 (r. 8 Typy błędów językowych; r. 13 Estetyka

słowa. Brutalizacja języka publicznego. Grzeczność językowa).

D. Bartol-Jarosińska, Zagadnienia leksykalno-semantyczne [w:] Nauka o języku dla polonistów, red. S. Dubisz, Warszawa 1997.

D. Zdunkiewicz-Jedynak, ABC stylistyki [w:] Polszczyzna na co dzień, red. M. Bańko, Warszawa 2006.

E. Wierzbicka, ABC dobrego mówcy [w:] Polszczyzna na co dzień, red. M. Bańko, Warszawa 2006.

Gatunki wypowiedzi w szkole [w:] Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, red. E. Bańkowska, A. Mikołajczuk, Warszawa 2003.

H. Zgółkowa, Retoryka w zreformowanej szkole. Diagnozy i perspektywy [w:] Retoryka dziś, red. R. Przybylska, W. Przyczyna, Kraków

2001.

H. Jadacka, Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2005 (cz. III Składnia, zwłaszcza: Szyk wyrazów w

zdaniu; Użycie imiesłowowych równoważników zdania).

J. Podracki, Składnia polska, Warszawa 1997.

M. Trysińska, Słowotwórstwo w podręcznikach gimnazjalnych (ocena komponentu informacyjnego) [w:] Podręczniki do kształcenia

polonistycznego w zreformowanej szkole - koncepcje, funkcje, język, red. H. Synowiec, Kraków 2007.

M. Nagajowa, Sztuka dobrego pisania i mówienia. Poradnik językowy dla młodzieży, Warszawa 2003.

R. Grzegorczykowa, Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy [w:] Język a kultura, t. 4, red. J. Bartmiński, R.

Grzegorczykowa, Wrocław 1991.

R. Grzegorczykowa, Pojęcie językowego obrazu świata [w:] Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa, Wrocław

1991.

S. Bortnowski, Warsztaty dziennikarskie, Warszawa 1999.

M. Bańko, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa 2002.

S. Gala, Z dydaktyki języka ojczystego w szkole, Łódź 1996 – artykuły dotyczące nauczania fleksji i słowotwórstwa.

R. Grzegorczykowa, Wykłady z polskiej składni, Warszawa 2011.

Nauka o języku dla polonistów, red. S. Dubisz, Warszawa 1999.

S. Rospond, Gramatyka historyczna języka polskiego z ćwiczeniami, Warszawa 2009.

Wybrane słowniki języka polskiego

Efekty uczenia się:

Efekty kształcenia:

Wiedza:

Student ma ugruntowana wiedzę na temat metod kształcenia polonistycznego, konstrukcji programów, planowania lekcji i metod

aktywizacji uczniów.

Student ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat opisu gramatycznego języka polskiego (w tym jego przeszłości), zwłaszcza w

funkcjonalnym aspekcie językoznawstwa polonistycznego.

Student zna własności szkolnych gatunków wypowiedzi; wie jak przeciwdziałać popełnianym przez uczniów błędom.

Umiejętności:

Student realizuje proces dydaktyczny uwzględniając stan badań naukowych i trafnie dobierając metody nauczania.

Student trafnie dobiera metody nauczania w celu wspomagania kompetencji językowej uczniów.

Student wykorzystuje wiedzę w zakresie językoznawstwa w planowaniu procesu dydaktycznego.

Student skutecznie przygotowuje uczniów do tworzenia poprawnych i celowych wypowiedzi.

Student kontroluje i ocenia postępy uczniów w zakresie wypowiedzi ustnych i pisemnych na III i IV etapie edukacji.

Student integruje wiedzę i umiejętności z różnych działów nauki o języku i literaturze, dąży do systematyzacji i funkcjonalizacji wiedzy.

Kompetencje społeczne:

Student świadomie i odpowiedzialnie kształtuje proces dydaktyczny w celu umożliwienia uczniom pełnego uczestnictwa w życiu

społecznym z uwzględnieniem rozwoju ich kompetencji językowych.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą do wystawienia oceny jest:

1. Obecność na zajęciach.

2. Aktywny udział w zajęciach.

3. Wykonywanie prac cząstkowych (np. ocena wypracowania uczniowskiego, opracowanie konspektu lekcji) oraz przygotowanie i

wygłoszenie referatu.

4. Zaliczenie na ocenę.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Kozłowska, Katarzyna Maciejak, Magdalena Trysińska
Prowadzący grup: Ewa Kozłowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-18 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Kozłowska, Katarzyna Maciejak
Prowadzący grup: Ewa Kozłowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.