Średniowiecze w kulturze popularnej

obowiązkowe

Celem zajęć jest poszerzenie wiedzy studentów i studentek na temat średniowiecza jako epoki w znaczeniu historycznym, historycznoliterackim oraz historycznokulturowym a także namysł nad recepcją osiągnięć średniowiecza w kulturze popularnej XX i XXI stulecia. Interpretacji oraz analizie poddane zostaną zarówno dzieła literackie, jak i ich konteksty: dzieła sztuki, fotografie, utwory muzyczne, filmy i wideoklipy.

Zajęcia te - jako konwersatorium do wyboru - są skorelowane z zasadniczą tematyką kierunku. Studentki i studenci, wybierając przedmiot "Średniowiecze w kulturze popularnej", będą mieć możliwość doskonalenia warsztatu analizy i twórczej interpretacji toposów i wątków średniowiecznych w obiegu wysokim oraz kulturze popularnej.

Takie założenie praktyczne powinno prowadzić do wyposażenia uczestników i uczestniczek zajęć w podstawowe umiejętności badacza kultury i literatury średniowiecznej oraz zjawiska średniowieczności w popkulturze, lecz także wzbogacić warsztat publicysty zajmującego się kulturą popularną. Dodatkowym celem zajęć jest inspiracja dla twórców i twórczyń własnych tekstów literackich, zainteresowanych problematyką średniowiecza, stawiających pierwsze kroki w zakresie takich gatunków jak: high/low fantasy, fantastyka grozy, historical fiction.

w sali

Zajęcia o charakterze konwersatoryjnym. Przedmiotem refleksji będzie recepcja elementów kultury średniowiecza w XX i XXI wieku, ze szczególnym uwzględnieniem kultury popularnej. Istotne zagadnienia, których dotyczyć będą zajęcia, to: recepcja toposów, motywów, wzorców gatunkowych doby średniowiecza w tekstach współczesnych; zapożyczenia z kultury i estetyki średniowiecznej dokonywane przez twórców popkultury; reinterpretacje mitów, legend i podań szczególnie istotnych dla wieków średnich.

Konwersatorium służące podkreśleniu ciągłości i ewolucji myśli europejskiej, ukazaniu zależności historyczno-kulturowo-literackich, wpływu i oddziaływań oraz sposobu obecności (transformacji) motywów, toposów, wzorców gatunkowych wywodzących się z literatury i kultury średniowiecza a funkcjonujących we współczesnej literaturze i sztuce polskiej oraz europejskiej.

Namysłowi oraz dyskusji poddane zostaną zarówno dzieła literackie, jak i inne teksty kultury w ujęciu komparatystycznym - refleksji wokół dzieł średniowiecza towarzyszyć będzie ogląd utworów współczesnych nawiązujących do kultury, filozofii i estetyki wieków średnich.

Istotną częścią programu będzie także wykorzystanie współczesnych badań nad średniowieczem, w szczególności filologicznych, kulturoznawczych, socjokulturowych.

Literatura podmiotu:

Jerzy Andrzejewski, Bramy raju;

Jacek Dukaj, Gotyk;

Jacek Dukaj, Katedra;

Umberto Eco, Imię róży;

Pär Lagerkvist, Kat;

Stanisław Lem, Maska;

Jean van Hamme, Grzegorz Rosiński, Thorgal: Zdradzona czarodziejka, Łucznicy;

Sapkowski Andrzej, Wiedźmin.

Filmografia:

Jean Jacques Annaud, Imię róży;

Ingmar Bergman, Siódma pieczęć;

Richard Carpenter, Robin z Sherwood (wybrany odcinek);

Robert Eggers, Wiking (The Northman);

Justin Kurzel, Makbet.

Literatura przedmiotu:

Jacques Le Goff, Długie średniowiecze;

Jacques Le Goff, O średniowieczu;

Johan Huizinga, Jesień średniowiecza;

Robert Ferguson, Młot i krzyż. Nowa historia wikingów;

James George Frazier, Czarownik, kapłan, król: wykłady o pierwotnych dziejach instytucji królewskiej;

James George Frazier, Złota gałąź;

Maria Janion, Wampir. Biografia symboliczna;

Dáithí Ó hÓgáin, Celtowie. Dzieje;

Ksenia Olkusz (red.), Zombie w kulturze;

Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany.

I. Wiedza - student/studentka zna i rozumie:

1. podstawowe pojęcia związane ze średniowieczem jako epoką w znaczeniu historycznym, historycznoliterackim, historycznokulturowym;

2. najważniejsze dzieła literatury i kultury doby średniowiecza;

3. w zaawansowanym stopniu główne nurty, idee i konteksty XX- wiecznej oraz najnowszej literatury polskiej oraz powszechnej - w szczególności czerpiące ze spuścizny kulturowej wieków średnich;

4. zasób istotnych utworów współczesnych (polskich i obcych) przynależących do kultury popularnej, nawiązujących do średniowiecza poprzez topikę, wykorzystanie motywów i wątków, kreację postaci, aluzje natury estetycznej.

II. Umiejętności - student/studentka potrafi:

1. wykorzystać wiedzę z teorii i poetyki dzieła literackiego do analizy utworów literackich związanych z kulturą, historią i estetyką średniowiecza;

2. tworzyć tekst historyczno- lub krytycznoliteracki związany z tekstem kultury średniowiecznej lub współczesnej - ze szczególnym uwzględnieniem kultury popularnej;

3. uczestniczyć w dyskusji na temat recepcji średniowiecza we współczesnej popkulturze;

4. uczestniczyć w dyskusji dotyczącej problemów etycznych epoki średniowiecza oraz współczesności;

5. korzystać z zasobów stacjonarnych oraz wirtualnych bibliotek i repozytoriów.

III. Kompetencje społeczne - student/studentka jest gotów/gotowa do:

1. krytycznej oceny własnych dokonań (w trakcie dyskusji oraz weryfikacji pracy pisemnej);

2. przyjmowania nowych idei i zmiany ukształtowanych opinii, wynikające z pozyskanej nowej wiedzy oraz wpływu otoczenia, w szczególności odbiorców własnej twórczości literackiej (w trakcie dyskusji oraz pracy zespołowej);

3. krytycznej oceny tekstów kultury popularnej.

I. Ocena bieżącego przygotowania do zajęć i aktywności:

1. Udział w dyskusji;

2. Zaangażowanie w pracę zespołową.

II. Krótka praca pisemna (esej) na temat wybranego problemu poruszanego na zajęciach.

Kryteria oceny pracy pisemnej:

1. Poprawność merytoryczna;

2. Oryginalność ujęcia;

3. Umiejętność wykorzystania kontekstów;

4. Kompozycja (z uwzględnieniem specyfiki eseju jako gatunku);

5. Poprawność stylistyczno-językowa.

Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze. Powyżej tej liczby (z wyłączeniem przypadków bezzwłocznie udokumentowanych, np. zwolnieniem lekarskim) – nie ma możliwości zaliczenia zajęć. Usprawiedliwione nadprogramowe nieobecności muszą zostać odrobione w sposób wskazany przez osobę prowadzącą zajęcia.

Osoby uczestniczące w seminarium zobligowane są do samodzielnej pracy, bez wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do korekty i redakcji tekstu pracy zaliczeniowej. Systemy takie mogą być wykorzystywane jako pomoc w kwerendach oraz wyszukiwaniu wyników badań po ustaleniu z prowadzącym (zgodnie z uchwałami Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia i Rady Dydaktycznej).

Nakład pracy studenta:

- udział w zajęciach: 30 godzin (1 ECTS)

- przygotowanie do zajęć: 30 godzin (1 ECTS)

- napisanie eseju: 30 godzin (1 ECTS)

-