Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Źródłoznawstwo pradziejowe

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3101-DBPRX Kod Erasmus / ISCED: 08.4 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Źródłoznawstwo pradziejowe
Jednostka: Instytut Archeologii
Grupy: Zajęcia pomocnicze do bloków
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Są to zajęcia pomocnicze do bloków „Archeologia epok kamienia” oraz „Archeologia

okresu protohistorycznego”, skierowane dla słuchaczy II roku studiów licencjackich, chcących

pogłębić swą wiedzę w zakresie źródłoznawstwa pradziejowego. Mają one formę

konwersatorium, co zakłada aktywny udział uczestników zajęć w moderowanej przez

prowadzących dyskusji.

Ich głównym celem jest przygotowanie studentów do samodzielnego identyfikowania

oraz charakteryzowania podstawowych kategorii źródeł ruchomych występujących na

stanowiskach archeologicznych od paleolitu po schyłek epoki żelaza.

Poszczególne klasy surowcowe zabytków (zgodnie z chronologią ich pojawiania się) są

omawiane przez badaczy wyspecjalizowanych w procesie ich analizy:

– dr. Michała Przeździeckiego (część I): krzemień, kamień, surowce organiczne;

– dr. Andrzeja Maciałowicza (część II): ceramika, metale kolorowe, żelazo.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Na zajęciach podejmowana jest problematyka identyfikacji oraz metody opisu i

klasyfikacji najważniejszych kategorii źródeł ruchomych – głównie wytworów krzemiennych,

kamiennych, ceramicznych i metalowych. Omawiane są przy tym sposoby ich: produkcji

(analiza technologiczna), użytkowania (analiza funkcjonalna) oraz atrybucji (analiza

morfologiczna i typologiczna). W każdym z powyższych przypadków punktem wyjścia dla

wszelkich rozważań jest autopsja oryginalnych zabytków z kolekcji IA UW, a także

multimedialna prezentacja ich szczegółowych fotografii, rysunków lub skanów 3-D.

Pełny opis:

Zajęcia prowadzone są w wymiarze 60 godzin w toku dwusemestralnym i składają się z

dwóch modułów, prowadzonych kolejno przez dr. M. Przeździeckiego (cz. I) i dr. A.

Maciałowicza (cz. II).

Mają one formę konwersatorium, w związku z czym oczekiwany jest aktywny udział

studentów, przede wszystkim w dyskusji oraz w pracy z materiałem źródłowym.

Na zajęciach omawiane są następujące grupy zagadnień:

Część I:

– źródła archeologiczne: definicja, generalny podział i charakterystyka;

– surowce krzemienne: właściwości, podział, występowanie;

– metody pozyskiwania i obróbki surowców krzemiennych;

– zasady opisu i atrybucji wytworów krzemiennych;

– typologia krzemiennych narzędzi paleolitycznych i mezolitycznych;

– typologia krzemiennych narzędzi neolitycznych;

– podstawowe metody analizy i klasyfikacji inwentarzy krzemiennych;

– surowce i narzędzia kamienne: ogólny zarys problematyki i podstawy klasyfikacji

typologicznej;

– wprowadzenie do klasyfikacji i metod opisu narzędzi z surowców organicznych.

Część II:

– warsztat ceramiczny w pradziejach (technologia, organizacja produkcji)

– zróżnicowanie wytworów ceramicznych oraz metody analizy ceramiki naczyniowej;

– brązownictwo i złotnictwo (pozyskiwanie surowca, technologia i organizacja produkcji)

oraz metody analizy zabytków z metali kolorowych;

– „czarna metalurgia” (pozyskiwanie surowca, technologia i organizacja produkcji) oraz

metody analizy zabytków żelaznych;

– podstawowe kategorie zabytków metalowych w epokach brązu i żelaza (elementy stroju i

ozdoby, narzędzia, uzbrojenie) oraz rozwój ich form w czasie.

Literatura:

Człowiek i środowisko w pradziejach, Kozłowski J.K., Kozłowski S.K. (red.), Warszawa 1983.

Garbacz-Klempka A.

2016 Analiza technologii warsztatu odlewniczego osady kultury mogiłowej w Szczepidle, gm.

Krzymów, woj. wielkopolskie, stan. 17, na podstawie badań metaloznawczych, (w:) P.

Makarowicz, Szczepidło. Osada metalurgów kultury mogiłowej nad Wartą, Archaeologia

Bimaris. Monografie, t. 9, Poznań, s. 389–424.

Ginter B., Kozłowski J.K.

1975 Technika obróbki i typologia wyrobów kamiennych paleolitu i mezolitu, Warszawa.

Glossarium Archaeologicum, fasc. 14, 15, 22–26, Warszawa 1961–1965.

Hołubowicz W.

1950 Garncarstwo wiejskie zachodnich terenów Białorusi, Toruń.

Inizan M., Roche H., Tixier J.

1992 Technology of Knapped Stone. Prehistoire de la Pierre Taillee, t. 3, CREP, Meudon.

Orzechowski Sz.

2013 Region żelaza. Centra hutnicze kultury przeworskiej, Kielce.

Tuszyńska M., Strobin A., Strobin J.

2016 Rzemieślnicy czy artyści? Ozdoby kobiece z Pomorza u schyłku starożytności, Gdańsk.

Efekty uczenia się:

– poznanie właściwości różnych surowców i sposobów ich wykorzystywania w pradziejach;

– przygotowanie do samodzielnej identyfikacji i klasyfikacji (m.in. surowcowej, funkcjonalnej,

chronologicznej oraz kulturowej) oraz podstawowej analizy poszczególnych kategorii

zabytków;

– zrozumienie wartości źródeł archeologicznych dla właściwego rozpoznania i

rekonstruowania rzeczywistości pradziejowej.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą oceny końcowej jest egzamin. Uwzględniana jest także aktywność na zajęciach.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 60 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Artur Grabarek, Andrzej Maciałowicz, Michał Przeździecki
Prowadzący grup: Artur Grabarek, Andrzej Maciałowicz, Michał Przeździecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-06-10
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 60 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Maciałowicz, Michał Przeździecki
Prowadzący grup: Andrzej Maciałowicz, Michał Przeździecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.