Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Sekularyzacja i postsekularyzm

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LSPS Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Sekularyzacja i postsekularyzm
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: I rok studiów magisterskich
III rok studiów licencjackich
Moduł L6: Antropologia religii
Moduł M6: Antropologia religii
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

nieobowiązkowe

Skrócony opis:

Przedmiotem kursu jest z jednej strony antropologiczna analiza zjawiska sekularyzacji, z drugiej zaś tzw. “zwrotu postsekularnego”, który trwa obecnie w naukach społecznych, obok “zwrotu posttekstualnego”, performatywnego czy ontologicznego.

Kurs będzie się składał z dwóch części:

I. Sekularyzacja/świeckość. Diagnozy oraz, II. Próby „postsekularyzmu”.

Pełny opis:

Kurs przeznaczony jest dla ambitnych studentów, którzy chcą podjąć trud czytania obszernych fragmentów tekstów, zarówno

w j. polskim, jak i angielskim, i są zainteresowani poświęconym im dyskusjom.

Przedmiotem kursu jest z jednej strony antropologiczna analiza zjawiska sekularyzacji, z drugiej zaś tzw. “zwrotu postsekularnego”, który trwa obecnie w naukach społecznych, obok “zwrotu posttekstualnego”, performatywnego czy ontologicznego.

Kurs będzie się składał z dwóch części:

I. Sekularyzacja/świeckość. Diagnozy oraz, II. Próby „postsekularyzmu”.

Pierwsza połowa semestru będzie miała charakter porządkujący wiedzę studentów, dotyczącą zjawiska sekularyzacji, procesów, które się na nią złożyły i jej wpływu na rozumienie religii/świeckości

w społeczeństwie zachodnim. Będziemy się zastanawiać nad tym, w jaki sposób świeckość jest konstruowana jako kategoria polityczna i jakie są genealogie tej kategorii. Na ile sekularyzacja jest zjawiskiem uniwersalnym? czy mamy do czynienia z jednym powszechnie spotykanym modelem sekularyzacji („Euroamerykańskim’), czy też równoległymi, różnymi jej wariantami, podporządkowanymi odmiennym procesom historycznym? W jaki sposób współczesne rozumienia świeckości wpływa trwający właśnie zwrot postsekularny?

Interesować nas będzie wpływ sekularyzacji na epistemologiczne założenia dotyczące kategorii religii w definicjach formułowanych przez badaczy społecznych. Nakreślimy stanowisko jej wybranych zwolenników i przeciwników, by następnie poddać dyskusji teksty związane z nurtem postsekularnym Studenci zapoznają się z najważniejszymi filozofami, socjologami i antropologami, będącymi przedstawicielami owego nurtu. Będziemy omawiać wielorakie stanowiska epistemologiczne przedstawicieli owego zwrotu.

Literatura:

I. Sekularyzacja. Diagnozy:

1. Jose Casanova (2005), Sekularyzacja, oświecenie i nowoczesna religia [w:] Religie publiczne w nowoczesnym świecie, Kraków:Nomos, s. 33- 82.

2. Asad Talal (2003), Introduction. Thinking about Secularism, R.1, What might Anthropology of Secularism Look Like? Secularism. Nation State. Religion, [w:] Formations of the Secular. Christianity, Islam. Modernity, Stanford: Stanford University Press. ss. 1-17 ss. 21-66, ss. 181-201

3. Charles Taylor (2007), A Secular Age, Cambridge, Massachusetts, London: The Belknap Press of Harvard University Press (fragmenty)

4. Steve Bruce (2011), Explaining Secularization, Unexceptional America Secularization Elsewhere, [w:] Secularization, Oxford: Oxford University Press, ss.24-56, ss.157-176, ss.179-201

5. Rajeev Bharghava (2011), Rehabilitating Secularism, Rethinking Secularism, ed. C. Calhoun, M. Yurgensmeyer, J. van Antwerpen, Oxford: Oxford University Press, ss. 92-113

Appleby Scott (2011), Rethinking Fundamentalism in a Secular Age, [w:] Rethinking Secularism, ed. C. Calhoun, M. Yurgensmeyer, J. van Antwerpen, Oxford: Oxford University Press, ss. 225-247

6. Alfred Stepan (2011), The Multiple Secularisms of Modern Democratic and Non-Democratic Regimes, [w:] Rethinking Secularism, ed. C. Calhoun, M. Yurgensmeyer, J. van Antwerpen, Oxford: Oxford University Press ss.114-144

Kristina Stoeckl (2012), European Integration and Russian Orthodoxy. Two Multiple Modernities Perspectives, [w:] Multiple Modernities and Postsecular Societies, red. M. Rossati, K. Stoeckl, Burligton:Ashgate, ss. 97-114,

II. Postsekularyzmy – wybrane analizy socjologiczne, antropologiczne i filozoficzne:

7. Agata Bielik- Robson (2013), Deus otiosus. ślad, widmo, karzeł, [w:] Deus otiosus. Nowoczesność w perspektywie potsekularnej, red. A.Bielik-Robson, M. A. Sosnowski, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej

Agata Bielik Robson (2008), Przedmowa. Teologia pod stołem [w:] Na pustyni Kryptoteologie późnej nowoczesności, Kraków: Universitas, ss. 7-49

Michał Warchała, Postsekularne konstelacje nowoczesności. O historycznych związkach religii i nauk społecznych, “Stan Rzeczy”2/5, ss. 75-92.

8. Slavoj Żiżek (2006,) Kukła i karzeł perwersyjny rdzeń chrześcijaństwa, Wrocław (fragmenty)

Slavoj Żiżek (2009), Kruchy absolut, czyli dlaczego warto walczyć o chrześcijańskei dziedzictwo, Warszawa: : Wydawnictwo Krytyki Politycznej (fragment)

9. Philip Rieff (2006), My Life Among the Deathworks. Illustrations of the Aesthetics of Authority. Sacred Order/Social Order vol.1, London: University of Virginia Press (fragmenty)

10. John Milbank, Theology and Social Theory (fragmenty)

Timothy Jenkins (2012), The Anthropology of Christianity. Situation and

Critique, “Ethnos.Journal of Anthropology” 77: 4, s. 459-476.

11. Jon Bialecki (2014), Does God Exist in Methodological Atheism? On Tanya Lurhmann’s When God Talks Back and Bruno Latour, “Anthropology of Consciousness,” Vol. 25, Issue 1, pp. 32–52,

Kieran Flanagan (2007), Sociology in theology: reflexivity and belief, NY: Palgrave Macmilian (fragment)

12. Giorgio Agamben (2009), Czas, który zostaje. Komentarz do “Listu do Rzymian” Warszawa: Wydawnictwo Sic!

13. Alan Badiou, Święty Paweł, Ustanowienie uniwersalimu, Kraków 2007.

Mościcki Paweł, –wstęp Mościckiego

14. Jacob Taubes (2010), Apokalipsa i polityka. Eseje mesjańskie, Warszawa:PWN (fragmenty)

Carl Schmitt (2000), Teologia polityczna i inne pisma, Kraków: Znak (fragmenty)

Lektury uzupełniające:

15. Theodor W. Adorno (1999), Minima moralia: Refleksje z poharatanego życia, Kraków:Wydawnictwo Literackie

16. Theodor W. Adorno, Max Horkheimer (2010), Dialektyka oświecenia, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej

17. Walter Benjamin (1996), Anioł historii. Eseje, szkice, fragmenty, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie (fragment)

18. Peter L. Berger (1997), Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, Kraków, Nomos.

19. Jurgen Habermas (2000), Filozoficzny dyskurs nowoczesności, Kraków: Universitas

20. Magdalena Lubańska, Losy sacrum w “świeckiej epoce”. Emile Durkheim versis Philip Rieff o “sakralnym” i “świeckim porządku”, “Stan Rzeczy” 2 (5), ss. 215-233

21. Jacob Taubes (2010), Teologia polityczna świętego Pawła, Warszawa: PWN.

22. Max Weber (2004), Racjonalność, władza, odczarowanie. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

23. Slavoj Żiżek (2011), O wierze, Aleheia

24. Refleksja zarówno socjologiczna, jak i teologiczna: Rozmowa z Kieranem Flanaganem (2013), “Stan Rzeczy” 2 (5), ss. 151-171

25. “Stan Rzeczy” (2)5, Postsekularyzmy.

Metody i kryteria oceniania:

1. Aktywny udział w zajęciach. Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze, kolejne wymagają zaliczenia omawianej lektury na dyżurze lub przygotowania z niej konspektu.

2. Referat z wybranej lektury

3. Esej na uzgodniony temat

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Lubańska
Prowadzący grup: Magdalena Lubańska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.