Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do staropolskiego prawa sądowego (blok: Świat nowożytny, zajęcia fakultatywne) (K1)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-M2SNW-ZF14-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Wstęp do staropolskiego prawa sądowego (blok: Świat nowożytny, zajęcia fakultatywne) (K1)
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy: BLOK: Świat nowożytny, studia II stopnia, magisterskie (program od 2012)
Doskonalenie kompetencji badacza epok i dziedzin historycznych (Historia, II st., od 2019 r.)
Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Instytutu Historycznego
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

studenci historii : zaliczony egzamin z epoki nowożytnej.

studenci WPiA i innych wydziałów UW: zaliczone zajęcia z historii ustroju, historii prawa lub historii nowożytnej (w przypadku przedmiotów całorocznych studenci mogą być w trakcie zajęć)

W konwersatorium uczestniczyć mogą studenci w pewnym stopniu zaznajomieni już z tematyką epoki lub/i instytucji prawno-ustrojowych



Skrócony opis:

Przedmiot stanowi wprowadzenie w zagadnienia funkcjonowania prawa w Rzeczypospolitej szlacheckiej w okresie XVI – XVIII w. Dla studentów stanowi on rozszerzenie znajomości epoki nowożytnej o elementy prawa i sądownictwa zarówno w sferze dogmatycznej, jak i w działaniu (law in action)

Pełny opis:

Prawo stanowiło istotną część kultury i obyczajowości sarmackiej; było ono elementem życia codziennego (obrót gospodarczy, sfera małżeńskiego prawa majątkowego, spory sądowe). Celem zajęć jest przybliżenie podstawowych instytucji prawnych - ze szczególnym uwzględnieniem prawa ziemskiego - Rzeczypospolitej szlacheckiej. Pozwoli to na głębsze rozumienie mentalności szlacheckiej. Zajęcia stanowić będą także próbę przybliżenia skomplikowanego systemu prawnego w jego codziennym działaniu. Stąd też, kosztem dogmatyki, większy nacisk – w porównaniu do tradycyjnych kursów historii ustroju i prawa – kładziony będzie na stronę źródłoznawczą. Oprócz odrębnych zajęć poświęconych księgom sądowym, tematyka źródeł przewijać się będzie także przy innych tematach (formularze pozwów i umów, zagadnienia prawne w pamiętnikach i aktach sejmikowych). Dodatkowo często istota danej instytucji prawnej analizowana będzie na podstawie materiałów źródłowych.

W trakcie kursu poruszona zostanie tematyka organizacji i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, wybranych zagadnień prawa prywatnego i karnego, procedury sądowej, czy też prawa wojskowego. Uzupełnieniem będzie analiza prawna jednego z – wybranych przez studentów - głośnych procesów politycznych.

Kurs można uznać za szczególnie istotny to dla osób planujących naukowe zajęcie się epoką, może być też przydatny dla piszących prace dyplomowe. Dzięki stosowaniu metody historyczno – prawnej można też spodziewać się wzrostu zainteresowania różnymi obszarami nauki i badaniami interdyscyplinarnymi.

Jednocześnie tez kurs wychodzi naprzeciw metodom PBL (Problem Based Learning) – nauczania poprzez rozwiązywanie problemów.

Zob. "Zakres tematów" w danym cyklu dydaktycznym.

Literatura:

P. Dąbkowski, Prawo prywatne polskie, t. I – II, Lwów 1910-11

Historia państwa i prawa polskiego, red. J. Bardach, t. II, Warszawa 1966 (wyd. 2) (rozdziały poświęcone sądownictwu i prawu sądowemu)

J. Łosowski, Kancelaria grodzka chełmska od XV do XVIII wieku. Studium o urzędzie, dokumentacji, jej formach i roli w życiu społecznym, Lublin 2004

W. Łoziński, Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, oprac. J. Tazbir, Warszawa 2005 (lub wydania wcześniejsze)

P. Klint, Szlachecki obrót ziemią w powiecie kcyńskim w latach 1626-1655, Wrocław 2012

S. Kutrzeba, Historja źródeł dawnego prawa polskiego, t. I, Kraków 1925

H. M. Łaszkiewicz, Dziedzictwo czy towar? Szlachecki handel ziemią w powiecie chełmskim w II połowie XVII wieku, Lublin 1998

J. Michalski, Studia nad reformą sądownictwa i prawa sądowego w XVIII wieku, Wrocław–Warszawa 1958

M. Mikołajczyk, Proces kryminalny w miastach Małopolski XVI – XVIII wieku, Katowice 2013

A. Moniuszko, Wstęp do staropolskiego prawa sądowego. Skrypt dla studentów, Warszawa 2016

Z. Naworski, Szlachecki wymiar sprawiedliwości w Prusach Królewskich (1454-1772): organizacja i funcjonowanie, Toruń 2004

J. Rafacz, Dawne prawo sądowe polskie w zarysiey proces polski, Warszawa 1936

A. Rosner, Tradycja staropolskiego sądownictwa polubownego – próba zarysowania problemu, [w:] Sprawiedliwość naprawcza. Idea. Teoria. Praktyka, red. M. Fajst, M. Płatek, Warszawa 2005, s. 37–58

S. Płaza, Historia prawa polskiego na tle porównawczym, t. I, Kraków 1997 (rozdziały dotyczące sądownictwa i prawa sądowego Polski)

A. Zakrzewski, Wielkie Księstwo Litewskie (XVI – XVIII w.: prawo – ustrój – społeczeństwo, Warszawa 2013

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu kursu student:

• Zna terminologię podstawowych instytucji prawa staropolskiego

• Rozumie funkcjonowanie typowych instytucji dawnego prawa w szerszym kontekście prawnym, kulturowym i politycznym

• Potrafi samodzielnie dotrzeć do zarówno podstawowej, jak i najnowszej literatury przedmiotu

• Potrafi dokonać analizy typowych nieskomplikowanych tekstów prawnych i stanów faktycznych

• Dzięki metodzie analizowania i rozwiązywania stanów faktycznych (kazusów) potrafi zajmować stanowisko, popierając je argumentami i badaniami, widzi konieczność integracji wiedzy teoretycznej i stosowanej.

Metody i kryteria oceniania:

Obecność na zajęciach (dopuszczalne dwie nieobecności): 40 %

Ocena ciągła aktywności na zajęciach: 30%

Ocena przygotowanego krótkiego referatu ustnego (do 15 minut) lub pisemnego esejupracy zaliczeniowej (do 15 tys. znaków) na wybrany temat: 30%

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.