Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Kultura historyczna w Polsce średniowiecznej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-SD17PWEC Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Kultura historyczna w Polsce średniowiecznej
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy: Przedmioty studiów II stopnia magisterskich
Seminaria dyplomowe
Seminaria licencjackie
Punkty ECTS i inne: 7.50
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

seminaria licencjackie
seminaria magisterskie

Założenia (opisowo):

Warunkiem zapisu na seminarium licencjackie jest zaliczenie II roku studiów. W przypadku seminarium magisterskiego – ukończenie studiów licencjackich (nie muszą to być studia historyczne).


Niezbędna jest (przynajmniej na poziomie podstawowym) znajomość historii średniowiecznej oraz języka łacińskiego (w zakresie przewidzianym przez program studiów).


Pełny opis:

Seminarium poświęcone będzie kulturze historycznej w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej (jagiellońskiej). Interesować nas będzie sposób, w jakim opowiadano o przeszłości, stosunek do przeszłości, sposoby utrwalania wiedzy o przeszłości i jej upowszechniania. Będziemy się zajmować zapisem przeszłości i aktywnym do niej stosunkiem, widocznym nawet w życiu codziennym. Porozmawiamy o źródłach wiedzy historycznej. Spróbujemy omówić funkcje przeszłości oraz wiedzy o przeszłości. Interesować nas będą różne typy źródeł, nie tylko źródła historiograficzne (kroniki, roczniki: Kronika Dzierzwy, kronika Macieja z Miechowa), ale także hagiograficzne i liturgiczne (żywoty św. Wojciecha, utwory liturgiczne o świętych), katalogowe (katalogi władców, biskupów, opatów), sądowe (zeznania świadków procesów polsko-krzyżackich), dokumentowe, filozoficzne (komentarz Jana z Dąbrówki do Kroniki Kadłubka) oraz ikonograficzne (np. obrazy przedstawiające życie i śmierć św. Stanisława, galerie portretowe polskich władców i biskupów). Zajmiemy się także materialnymi i niematerialnymi „znakami pamięci”, np. przedmiotami i miejscami, dzięki którym „opowiadano o przeszłości”.

Podstawą naszych rozmów będą zazwyczaj nie „duże” narracje historiograficzne, które świetnie Państwo znają (choćby kroniki Galla lub Kadłubka), lecz słabiej znane mniejsze formy narracyjne, zwykle pomijane w badaniach nad średniowieczną kulturą historyczną. W ten sposób chciałbym odejść od zazwyczaj obecnego w nauce spojrzenia jedynie na średniowieczne kroniki/roczniki i pokazać, że te formy narracyjne były tylko jednym z wielu (bynajmniej wtedy nie najbardziej rozpowszechnionym) środków „mówienia” o przeszłości. Spróbujemy dotrzeć nie tylko do piśmiennych środków mówienia o przeszłości, lecz także do funkcjonowania przeszłości i opowiadania o niej w przekazie ustnym.

Postaramy się także zastanowić nad terminologią badawczą (kultura historyczna, świadomość historyczna, pamięć historyczna itp.) i nad współczesnymi metodami jej/ich badania, np. koncepcja „lieux de memoire” (P. Nora), koncepcje J. i A. Assmannów.

Celem seminarium jest pogłębienie umiejętności warsztatowych oraz samodzielnej refleksji nad metodami nauk humanistycznych. Będziemy czytać i komentować nie tylko teksty źródłowe (wspomagając się opracowaniami historycznymi), lecz także prace przedstawicieli innych nauk humanistycznych przydatne w analizie tekstów źródłowych oraz w szerszej refleksji historycznej. Spotkania nasze będą więc także podstawą do dyskusji o różnych szkołach historiograficznych i licznych założeniach metodologicznych obecnych w historiografii.

TEMATY PRAC LICENCJACKICH I MAGISTERSKICH dotyczyć mogą wielu zagadnień z historii średniowiecznej i wczesnonowożytnej (XVI w.), ze szczególnym uwzględnieniem kultury, polityki, społeczeństwa i religii czasów późnego średniowiecza na ziemiach polskich oraz zagadnień dotyczących nauk pomocniczych historii. Oprócz tego tematy dotyczyć mogą metodologii i historii historiografii XIX-XX w.

Metody dydaktyczne:

Analiza tekstu źródłowego (źródeł pisanych i ikonograficznych), dyskusja nad fragmentami prac przygotowywanych przez studentów, dyskusje nad nowościami wydawniczymi, być może także nad klasycznymi tekstami historiograficznymi. Być może niekiedy (raz w semestrze?) na seminarium będziemy mogli posłuchać wykładu gościa z zewnątrz, a także (raz w semestrze?) odbyć zajęcia terenowe – poza budynkiem IH UW.

Założenia wstępne:

Niezbędna jest (przynajmniej na poziomie podstawowym) znajomość historii średniowiecznej oraz języka łacińskiego (w zakresie przewidzianym przez program studiów).

Literatura:

Szczegółowa lista lektur zostanie podana w późniejszym terminie, w zależności od zainteresowań i rozmów z uczestnikami seminarium.

Efekty uczenia się:

Student orientuje się w głównych problemach historii Polski w późnym średniowieczu.

Student zna podstawowe terminy i pojęcia, związane z kulturą historyczną/pamięcią historyczną/tradycją historyczną w średniowieczu.

Student posiada pogłębione umiejętności warsztatowe oraz posiada samodzielną refleksję nad metodami nauk humanistycznych.

Student potrafi analizować źródła różnej proweniencji, zna ich specyfikę i rozpoznaje główne typy źródeł.

Student potrafi korzystać z podstawowych typów pomocy naukowych, związanych z historią Polski w średniowieczu.

Student orientuje się w literaturze przedmiotu dotyczącej kultury historycznej w średniowieczu.

Jak w przypadku wszystkich kierunków humanistycznych, także i seminarium ma za zadanie przede wszystkim ogólny rozwój intelektualny studentów.

Metody i kryteria oceniania:

Czynny udział w zajęciach, aktywność, wygłoszenie referatu z pracy przygotowywanej na seminarium.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium dyplomowe, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Węcowski
Prowadzący grup: Piotr Węcowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Seminarium dyplomowe - Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium dyplomowe, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Węcowski
Prowadzący grup: Piotr Węcowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Seminarium dyplomowe - Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.