Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia społeczna XX wieku. Społeczeństwo polskie między wojnami (1918-1939). (blok: Historia społeczna XIX i XX w.)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-WH16HS-KS-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia społeczna XX wieku. Społeczeństwo polskie między wojnami (1918-1939). (blok: Historia społeczna XIX i XX w.)
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy: BLOK "Historia społeczna XIX i XX wieku", studia II stopnia, magisterskie (program od 2012)
Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Instytutu Historycznego
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Wykłady historyczne
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

Pożądana podstawowa znajomość historii Polski i powszechnej, zwłaszcza XX wieku oraz podstawowych terminów stosowanych w naukach społecznych

Skrócony opis:

Głównym celem wykładu jest przedstawienie procesów zachodzących w społeczeństwie polskim w okresie międzywojennym. Punktem wyjścia rozważań jest I wojna światowa. Zastanawiając się nad jej skutkami spróbujemy odpowiedzieć na pytania o zakres modernizacji społecznej zachodzącej w latach międzywojennych, jej przyczyny oraz bariery i o czynniki ją przyśpieszające.

Pełny opis:

Głównym celem wykładu jest analiza procesów zachodzących w społeczeństwie polskim w okresie międzywojennym. Punktem wyjścia naszych rozważań będzie omówienie realiów życia społeczeństwa ziem polskich w okresie I wojny światowej. Konsekwencje przechodzenia frontów, masowych najczęściej przymusowych migracji społecznych, bezrobocia, niedoborów produktów pierwszej potrzeby odcisnęły w sposób widoczny swoje piętno na mieszkańcach II Rzeczypospolitej. Następnie zastanowimy się, w jaki sposób kształtowały się relacje między władzami odradzającego się państwa a społeczeństwem, jak sytuacja polityczna, wpływała na zmieniające się warunki ekonomiczne i politykę społeczną państwa. Analiza systemu wychowania i edukacji pozwoli nam prześledzić procesy kształtowania nowego obywatela. Następnie zastanowimy się nad przemianami zachodzącymi w różnych grupach społecznych. Jako przykładowym przyjrzymy się tym, które w latach 1918-1939 rozwijały się najbardziej dynamicznie tj inteligencji i robotnikom. Trudno też byłoby pominąć chłopów, którzy wciąż stanowili grupę najliczniejszą. Kolejne wykłady poświęcone będą rozważaniom nad zmieniającą się rolą kobiet w społeczeństwie, kwestiom relacji społecznych między mężczyznami i kobietami, przemianom obyczajowym i grupom marginalizowanym.

Zob. "Zakres tematów" w danym cyklu dydaktycznym.

Literatura:

J.Żarnowski, Społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1973; J. Żarnowski, Struktura społeczna inteligencji w Polsce w latach 1918-1939, Warszawa 1964; Metamorfozy społeczne: t. 4: Kultura i społeczeństwo II Rzeczypospolitej, red. W. Mędrzecki, A. Zawiszewska, Warszawa 2012; t. 5 Religia a społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej, red. T.Stegner, Warszawa 2013; t.6 Margines społeczny Drugiej Rzeczypospolitej, red. M. Rodak, Warszawa 2013; t. 7 Procesy socjalizacji w Drugiej Rzeczypospolitej 1914-1939, red. A. Landau-Czajka, K.Sierakowska, Warszawa 2013; t. 8 Państwo i społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej, red. J. Żarnowski, Warszawa 2014; t. 9 Praca i społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej, red. W. Mędrzecki, C. Leszczyńska, Warszawa 2014; t. 1o Społeczeństwo międzywojenne: nowe spojrzenie, red. W. Mędrzecki, J. Żarnowski, Warszawa 2015; U. Glensk, Historia słabych. Reportaż i życie w dwudziestoleciu ( 1918-1939), Kraków 2014; P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej, Rzeszów 2013; K. Sierakowska, Śmierć-Wygnanie-Głód w dokumentach osobistych. Ziemie polskie w latach Wielkiej Wojny 1914-1918, Warszawa 2015; W. Borodziej, M. Górny, Nasza Wojna, t.1 Imperia 1912-1916, Warszawa 2014; W. Mędrzecki, Inteligencja polska na Wołyniu w okresie międzywojennym, Warszawa 2005; Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, red. A. Żarnowska, A. Śzwarc, Warszawa 2000; D. Kałwa, Kobieta aktywna w Polsce międzywojennej, Kraków 2001; R. Renz, Kobieta w społeczeństwie międzywojennej Kielecczyzny. Dom-praca- aktywność społeczna, Kielce 2008; Działaczki społeczne, feministki, obywatelki,,, Samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich po 1918 roku ( na tle porównawczym), t.II red, A. Janiak – Jasińska, K. Sierakowska, A. Szwarc, Warszawa 2009; J. Dufrat, Kobiety w kręgu lewicy niepodległościowej. Od Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego do ochotniczej Legii Kobiet (1908-1918/1919) Toruń 2001; Taże, W służbie obozu marszałka Józefa Piłsudskiego. Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet ( 1928-1939), Wrocław 2013; T. Pudłocki, Iskra światła czy kopcąca pochodnia? Inteligencja w Przemyślu w latach 1867-1939; R. Litwiński, Korpus policji w II Rzeczypospolitej : służba i życie prywatne, Lublin 2007; S. Kowal, Struktura społeczna Wielkopolski w międzywojennym dwudziestoleciu, Poznań 1974;

Uwagi:

Wskazane lektury nie są obowiązkowe; Stanowią one wybór prac polskiej historiografii dotyczącej historii społecznej okresu międzywojennego . Osoby gruntowniej zainteresowane niektórymi tematami mogą sięgać do poszczególnych pozycji

Efekty uczenia się:

Po zaliczeniu wykładu student:

- potrafi prawidłowo operować terminologią z zakresu historii społecznej

- potrafi omówić skutki I wojny światowe j procesy zachodzące w społeczeństwie II Rzeczypospolitej w okresie międzywojennym

- dobrze rozumie i potrafi kompetentnie analizować teksty naukowe z tego zakresu

- potrafi wyjaśnić przyczyny, przebieg i skutki procesów modernizacji społecznej w dwudziestoleciu międzywojennym ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich

Metody i kryteria oceniania:

Konieczna obecność na większości wykładów, znajomość i zrozumienie podstawowych informacji przekazywanych na zajęciach. Bezpośrednim warunkiem zaliczenia jest odpowiedź na pytania zawarte w krótkim, prostym teście o charakterze otwartym. Jeśli nie wypadnie on zadowalająco, słuchaczowi przysługuje prawo do zdawania ustnego kolokwium.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.