Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia idei i sztuki Skandynawii – wybrane zagadnienia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-WH19GSZ2-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia idei i sztuki Skandynawii – wybrane zagadnienia
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Instytutu Historycznego
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Wykłady historyczne
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Skrócony opis:

Celem wykładu jest przybliżenie podstawowej wiedzy na temat historii myśli i sztuki krajów nordyckich od czasów najdawniejszych do XX wieku. Wybrane zagadnienia dotyczą zjawisk najważniejszych w zakresie idei, filozofii, architektury, malarstwa, rzeźby, stanowiących o specyfice kultury nordyckiej.

Pełny opis:

Wykład opiera się na treściach odwołujących się do historii Skandynawii, dziejów myśli oraz historii sztuki. Początek wykładu to przede wszystkim sztuka i mitologia wikińska, periodyzacja poszczególnych etapów historii sztuki wikińskiej. Specyfika nordyckiej kosmogonii. Temat średniowiecznej idei opiera się na opisie kultu świętego Olafa, jego historycznej i kulturowej genezy, przemian i roli w kulturze skandynawskiej. Sztuka nordyckiego średniowiecza zostanie pokazana głównie na przykładzie romańskiej i gotyckiej architektury sakralnej, bardzo bogato reprezentowanej na terenie Skandynawii. Czasy nowożytne zostaną opisane na podstawie ideologii państwowej oraz historiografii, np. tzw. dziejów bajecznych (mitycznych), szukających początków państw skandynawskich w czasach legendarnych. Związany jest z tym także kult władcy absolutnego i oświeconego w XVIII stuleciu, z przykładami z historii sztuki i architektury. XIX wiek to przede wszystkim romantyzm narodowy i romantyczna historiografia oraz malarstwo, budujące nowoczesną ideologię narodową. Ogromne znaczenie dla modernizacji Skandynawii i kultury nordyckiej miał w XIX stuleciu tzw. luteranizm ludowy, którego wybrane formy zostaną pokazane na różnych przykładach. Osobne spotkanie zostanie poświęcone myśli i filozofii Sorena Kierkegaarda, a także głównym kierunkom filozofii w XX wieku. Dwa ostatnie spotkania będą poświęcone przeglądowi skandynawskiej sztuki w XIX oraz XX wieku na wybranych przykładach (jak Gustav Vigeland, Munch, Carl Larsson) oraz ich znaczenia dla kształtowania nordyckiego stylu.

Zakres tematów:

1. Mitologia i sztuka czasów przedchrześcijańskich

2. W kręgu kultów religijnych i narodowych – kształtowanie się tożsamości skandynawskiej

3. Sztuka nordyckiego średniowiecza

4. Reformacja i renesans w Skandynawii – początki ideologii państwowej i narodowej

5. Apologeci Skandynawii mocarstwowej – historiografia

6. Kult władcy oświeconego w architekturze i sztuce

7. Ideologia i sztuka skandynawskiego oświecenia

8. Skandynawski romantyzm – ideologia narodowa i mieszczański Biedermeier

9. Romantyczna historiografia i malarstwo w roli ideologii narodowej

10. Protestantyzm ludowy – pietyzm, haugianizm, grundtvigianizm

11. Kierkegaard

12. Neoromantyzm i modernizacja – złote czasy sztuki skandynawskiej

13. Filozofia XX wieku w krajach nordyckich – główne wątki i nurty

14. Architektura i sztuka XX-wiecznego humanizmu w Skandynawii

Literatura:

Historia Skandynawii (wybór):

Andrzej Bereza-Jarociński, Zarys dziejów Norwegii, Warszawa 1991, PWN

Tadeusz Cieślak, Historia najnowsza krajów skandynawskich, Warszawa 1978, PWN

Tadeusz Cieślak, Historia Finlandii, Ossolineum 1984

Wł. Czapliński, Historia Danii nowożytnej 1500-1975, Warszawa 1982, PWN

A. Kersten, Historia Szwecji, Ossolineum 1973

Lars O. Lagerquist, Historia Szwecji, Instytut Szwedzki, 2001

Grażyna Szelągowska, Historia Danii w XX wieku, Warszawa 2010.

Literatura poświęcona historii kultury, sztuki i idei:

Zenon Ciesielski, Historia kultury skandynawskiej, Gdańsk 2016.

David Watkin, Historia architektury zachodniej, Wydawnictwo Arkady 2006

Sztuka baroku, red. Rolf Toman, Kōln: Kōnemann 2000

Zenon Ciesielski, Zbliżenia skandynawsko-polskie. Szkice o kontaktach kulturalnych w XIX i XX wieku, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1972

Tadeusz Cieślak, Historia najnowsza krajów skandynawskich, Warszawa 1978, PWN

Georges Dumézil, Bogowie Germanów. Szkice o kształtowaniu się religii skandynawskiej, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006

Thorkild Hansen, Jens Munk, PIW, Warszawa 1982

Jarosław Iwaszkiewicz, Szkice o literaturze skandynawskiej, Czytelnik, Warszawa 1977.

Maria Krzysztofiak, Przewodnik po literaturach skandynawskich, Poznań 2000

Sten Lindroth, A History of Uppsala University, Uppsala University, Uppsala 1976

Gabriela Majewska, Szwecja. Kraj – ludzie – rządy w polskiej opinii II połowy XVIII wieku, Wydawnictwo UG, Gdańsk 2004

Polska-Dania w ciągu wieków, red. J. Szymański, Wydawnictwa UG, Gdańsk 2004

Leszek Paweł Słupecki, Mitologia skandynawska w epoce wikingów, Kraków 2003, Zakład Wydawniczy „Nomos”

Grażyna Szelągowska, Idea zjednoczonej Północy w skandynawskim ruchu studenckim I połowy XIX wieku, Warszawa 1992

Kazimierz Ślaski, Tysiąclecie polsko-skandynawskich stosunków kulturalnych, Ossolineum, Gdańsk 1977

Przemysław Urbańczyk, Zdobywcy Północnego Atlantyku, Wrocław 2004

Efekty uczenia się:

Po zaliczeniu wykładu student orientuje się co do podstawowych wiadomości z historii Skandynawii i potrafi powiązać z nimi koncepcje ideowe oraz artystyczne.

Student po zaliczeniu rozpoznaje i potrafi przeanalizować pod względem treści różne przykłady z zakresu historii idei oraz sztuki skandynawskiej.

Metody i kryteria oceniania:

Odpowiedzi na test (dwa pytania otwarte) po zakończeniu kursu. Treść wyłącznie odwołująca się do zawartości wykładów.

Metody dydaktyczne:

Podstawową metodą jest wykład z uczestnictwem słuchaczy, ilustrowany slajdami.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Grażyna Szelągowska
Prowadzący grup: Grażyna Szelągowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.