Wprowadzenie do edytorstwa cyfrowego

nieobowiązkowe

Zajęcia stanowią wprowadzenie do problematyki cyfrowej

edycji tekstu. Uczestnicy i uczestniczki zajęć zapoznają się w

szczególności z zagadnieniami edycji tekstów dawnych.

Problemy edytorstwa cyfrowego przedstawione zostaną w ujęciu

porównawczym wobec tradycji klasycznego edytorstwa, co

umożliwi wprowadzenie podstawowej terminologii oraz

rudymentarnych procedur.

Kurs obejmuje naukę obsługi narzędzi cyfrowych w pracowni

komputerowej, pozwalających na:

– stosowanie narzędzi HTR (handwritten text recognition) do

przygotowywania transkrypcji lub transliteracji tekstu,

– tworzenie edycji cyfrowych w formacie xml zgodnych ze

standardem TEI,

– tworzenie stemm i kolacjonowanie składek dokumentów

będących podstawą wydania.

Zajęcia stanowią wprowadzenie do problematyki cyfrowej

edycji tekstu jako części szerszego zagadnienia humanistyki

cyfrowej. Uczestnicy i uczestniczki zajęć zapoznają się w

szczególności z zagadnieniami edycji tekstów dawnych.

Problemy edytorstwa cyfrowego przedstawione zostaną w ujęciu

porównawczym wobec tradycji klasycznego edytorstwa, co

umożliwi wprowadzenie podstawowej terminologii oraz

uniwersalnych procedur postępowania w opracowywaniu edycji.

Kurs obejmuje naukę obsługi narzędzi cyfrowych w pracowni

komputerowej.

Główne tematy podejmowane podczas zajęć:

1. Przygotowywanie transkrypcji/transliteracji tekstu:

– samodzielne sporządzanie transkrypcji/transliteracji i ustalanie

jej zasad,

– opisywanie źródła będącego podstawą wydania (rękopis oraz

stary druk),

– stosowanie narzędzi HTR (handwritten text recognition) do

przygotowywania transkrypcji lub transliteracji tekstu,

przygotowanie materiałów do opracowania, postprocesowanie

wyników HTR wraz z ich ewaluacją i korektą.

2. Przygotowywanie edycji cyfrowych w formacie xml

zgodnych ze standardem TEI:

– delimitacja tekstu i struktura dokumentu,

– tworzenie metadanych edycji,

– tagowanie informacji semantycznych,

– tworzenie aparatu krytycznego edycji cyfrowej,

– specyfika tagowania różnych gatunków: list, utwór poetycki,

proza, dramat.

3. Postprocesowanie i wizualizacja:

– wprowadzenie do formatów css i xslt,

– tworzenie zapytań XQuery,

– tworzenie stemm i schematów przedstawiających

kolacjonowanie składek dokumentów będących podstawą

wydania.

Przedstawiona literatura przedmiotu ma charakter orientacyjny.

Lektury na poszczególne spotkania zostaną dostosowane do

poszczególnych tematów zajęć w uzgodnieniu z uczestnikami i

uczestniczkami zajęć.

Literatura podstawowa:

Advancing Digital Humanities Research, Methods, Theories,

red. P.L. Arthur, K. Bode, New York 2014.

Burnard L., What is the Text Encoding Initiative? How to add

intelligent markup to digital resources, Marseille 2014.

Handbook of Stemmatology: History, Methodology, Digital

Approaches, red. P Roelli, Berlin 2020.

TEI P5 Guidelines, https://tei-c.org/release/doc/tei-p5-

doc/en/html/index.html.

Pierazzo E., Digital Scholarly Editing: Theories, Models

and Methods, Farnham 2015.

Pierazzo E., What future for digital scholarly editions? From

Haute Couture to Prêt-à-Porter, „International Journal of Digital

Humanities” 2019, vol. 1, s. 209–220.

Skolimowska A, Turska M, Długie trwanie edycji

cyfrowej. Przypadek „Korpusu Tekstów i

Korespondencji Jana Dantyszka”, „Sztuka Edycji.

Studia Tekstologiczne i Edytorskie” 2023, t. 23, z. 1, s. 7–13.

Student(ka):

– nabywa wiedzę o podstawowych pojęciach związanych z

edytorstwem tekstów, a także o wybranych problemach i

procesach szczegółowych, w tym z metodologią, terminologią i

elementami faktografii właściwymi tej dziedzinie badań

(K_W14);

– zdobywa wiedzę i instrumentarium niezbędne zarówno do

zrozumienia przeszłości, jak i wielu procesów zachodzących

obecnie (K_W16);

– potrafi dzięki pracy z obiektami historycznymi i dotyczącymi

ich danymi samodzielnie doskonalić umiejętność krytyki źródeł,

a także pozyskiwania i przetwarzania zastanych/samodzielnie

wytworzonych danych we własnych badaniach (K_U05);

– potrafi podejmować dyskusję,

stosować merytoryczną argumentację oraz popierać

przedstawianą wiedzę analizą artefaktów kulturowych i

opisujących je danych (K_U07).

Realizacja projektu w postaci samodzielnego opracowania

cyfrowej edycji krótkiego tekstu w formacie XML zgodnym ze

standardem TEI.

Oceniane będą:

– poprawność, konsekwencja i opis wybranej formy zapisu

(transliteracji/transkrypcji),

– poprawne opisanie podstawy wydania (metadane),

– poprawne zastosowanie znaczników TEI do: opisania struktury

tekstu, uwzględnienia podstawowych informacji semantycznych,

wprowadzenia podstawowego aparatu krytycznego.