Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Respeaking - przedmiot z bloku Dostępność

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3200-M1-RES-D Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Respeaking - przedmiot z bloku Dostępność
Jednostka: Wydział Lingwistyki Stosowanej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: angielski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Studenci zapisujący się na ten kurs muszą znać język polski na poziomie natywnym i język angielski na poziomie C2.


Ze względu na interdyscyplinarny charakter kurs jest rekomendowany studentom, którzy spełniają jeden lub więcej z poniższych warunków:

- ukończyli kurs "Przekład audiowizualny: napisy" i/lub mają podstawową wiedzę o przekładzie audiowizualnym

- ukończyli kurs "Teoria przekładu ustnego" i/lub mają podstawową wiedzę o przekładzie ustnym

- są uczestnikami kursów "Tłumaczenie konsekutywne" i "Tłumaczenie symultaniczne"

- mają doświadczenie praktyczne w zakresie tłumaczenia ustnego i/lub opracowywania napisów filmowych

- posiadają podstawową wiedzę w zakresie dostępności (accessibility) mediów audiowizualnych dla osób z niepełnosprawnościami


Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z przekładem audiowizualnym w formie napisów na żywo oraz respeakingiem - metodą opracowywania napisów na żywo z wykorzystaniem technologii rozpoznawania mowy.

W trakcie zajęć studenci poznają teoretyczne i praktyczne zagadnienia związane z napisami na żywo, komputerowym rozpoznawaniem mowy, metodą respeakingu wewnątrzjęzykowego (w ramach języka polskiego) oraz międzyjęzykowego (z języka angielskiego na polski i z języka polskiego na angielski), a także dostępnością (accessibility) dla osób z niepełnosprawnościami.

Ostatnia część kursu poświęcona będzie zagadnieniom oceny jakości napisów na żywo (modele NER i NERT).

Kurs prowadzony jest w laboratorium komputerowym z wykorzystaniem oprogramowania do tworzenia napisów na żywo oraz systemów rozpoznawania mowy.

Pełny opis:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z przekładem audiowizualnym w formie napisów na żywo (nazywanych też ‘symultanicznym przekazem tekstowym’) oraz respeakingiem – wiodącą metodą opracowywania napisów na żywo.

Respeaking to metoda polegająca na wykorzystaniu technologii rozpoznawania mowy (speech-to-text). Respiker słucha oryginalnych wypowiedzi wypowiadanych na żywo i tłumaczy je na inny język lub powtarza (re-speaks) usłyszane słowa, dodając niezbędne znaki interpunkcyjne i elementy na potrzeby osób niesłyszących (kolory, etykietki identyfikujące mówców) oraz dokonując niezbędnych zmian edycyjnych. Następnie słowa respikera są przetwarzane przez program do rozpoznawania mowy, który z kolei zamienia rozpoznane wypowiedzi na tekst, który jest następnie wyświetlany w formie napisów na ekranie z możliwie jak najkrótszym opóźnieniem.

Respeaking jest stosowany w ramach jednego języku lub do tłumaczenia między językami. Grupą docelową napisów na żywo tworzonych za pomocą respeakingu są osoby niesłyszące i słabosłyszące, a także osoby uczące się języka, obcokrajowcy i inni. Napisy na żywo mogą być realizowane na spotkaniach, konferencjach lub jako element audycji telewizyjnych nadawanych na żywo lub transmisji w internecie (przykłady:

- https://www.youtube.com/watch?v=azDf-AraSPA

- https://www.youtube.com/watch?v=DDMhQiakhtY

- https://www.youtube.com/watch?v=xAljPi7rM-Y ).

Osoby wykonujące zawód respeakera muszą posiadać kompetencje lingwistyczne (umiejętność jednoczesnego słuchania i mówienia w tym samym języku bądź tłumaczenia wypowiedzi na żywo na język obcy, a także parafrazowania usłyszanych wypowiedzi i dokonywania w nich niezbędnych skrótów oraz umiejętność odsłuchu, tj. jednoczesnego słuchania wypowiedzi mówców i własnego głosu w celu kontrolowania intonacji i wyeliminowania błędów w produkcji) i kompetencje techniczne (znajomość narzędzi do rozpoznawania mowy, umiejętność opracowywania napisów, w tym napisów na żywo), a także wiedzę z zakresu dostępności (accessibility).

W trakcie zajęć studenci poznają teoretyczne i praktyczne zagadnienia związane z:

- napisami na żywo (rodzaje napisów na żywo i sposoby ich prezentacji; metody tworzenia napisów na żywo),

- komputerowym rozpoznawaniem mowy (rodzaje systemów rozpoznawania mowy, praca z systemem, tworzenie profilu głosowego, rozbudowywanie i modyfikowanie słownika, tworzenie szablonów i makr),

- metodą respeakingu wewnątrzjęzykowego w ramach języka polskiego oraz międzyjęzykowego z języka angielskiego na polski i z języka polskiego na angielski (koncentracja i analiza słuchowa, kondensowanie i przeformułowywanie tekstu, dodawanie znaków interpunkcyjnych i elementów identyfikujących mówców, świadoma kontrola decalage’u, samodzielne poprawianie błędów i praca zespołowa z moderatorem),

- dostępnością dla osób z niepełnosprawnościami.

Kurs obejmuje podstawy pracy głosem: dobór mikrofonu, dostosowanie wymowy, tempa mówienia i intonacji do potrzeb rozpoznawania mowy; redagowanie tekstów z wykorzystaniem zasad tzw. prostego języka („easy to read”), a także zastosowanie rozpoznawania mowy i umiejętności respeakingowych do tworzenia napisów powstających z wyprzedzeniem („prerecorded”) oraz dyktowania tłumaczeń w narzędziach CAT.

Ostatnia część kursu poświęcona będzie zagadnieniom oceny jakości napisów na żywo (modele NER i NERT).

Kurs prowadzony jest w laboratorium komputerowym z wykorzystaniem oprogramowania do tworzenia napisów na żywo oraz systemów rozpoznawania mowy.

Literatura:

Podręcznik kursu:

Romero-Fresco, P. (2011). Subtitling through speech recognition: Respeaking. Manchester: St. Jerome.

Literatura pomocnicza:

Arumi Ribas, M. and P. Romero Fresco (2008). “A practical proposal for the training of respeakers.” Journal of Specialised Translation, 10, 106-127.

Díaz Cintas, J. (2007) Audiovisual Translation: Subtitling. Manchester: St Jerome Publishing.

Eugeni, C. & Mack, A. (2008) (red.) Intralinea, Special Issue on New Technologies in Real Time Intralingual Subtitling. http://www.intralinea.it/specials/respeaking/eng_open.php

Eugeni, C. (2008a). Respeaking the TV for the deaf: For a real special needs-oriented subtitling. Studies in English Language and Literature, 21, 37–47

Jones, R. (2002) Conference Interpreting Explained, Manchaster: St Jerome.

Jurafsky, D., & Martin, A. (2008). Speech and language processing: An introduction to natural language processing, computational linguistics, and speech recognition. New York: Prentice Hall.

Künstler, Izabela & Urszula Butkiewicz (2012) Napisy dla osób niesłyszących i słabosłyszących - zasady tworzenia. http://kulturabezbarier.org/container/Publikacja/Napisy%20dla%20nieslyszacych%20-%20zasady%20tworzenia.pdf

Lambourne, A. (2006). Subtitle respeaking: A new skill for a new age. Intralinea, 8

Media Access Australia. 2014. Caption Quality: International Approaches to Standards and Measurements. Sydney: Media Access Australia. http://www.mediaaccess.org.au/sites/default/files/files/MAA_CaptionQuality-Whitepaper.pdf

Neves, J. (2008) 10 fallacies about Subtitling for the d/Deaf and the hard of hearing. Journal of Specialised Translation. http://www.jostrans.org/issue10/art_neves.php

Ofcom. (2015). Measuring live subtitling quality: Results from the fourth sampling exercise. http://stakeholders.ofcom.org.uk/market-data-research/other/tv-research/live-subtitling/sampling_results_4/

Ofcom. 2013. Measuring the Quality of Live Subtitling: Statement. London: Ofcom. http://stakeholders.ofcom.org.uk/binaries/consultations/subtitling/statement/qos-statement.pdf.

Romero-Fresco P., Pérez J.M. (2015) “Accuracy Rate in Live Subtitling: The NER Model.” [w:] Piñero R.B., Cintas J.D. (red.) Audiovisual Translation in a Global Context. Palgrave Studies in Translating and Interpreting. Palgrave Macmillan, London

Romero-Fresco, Pablo. 2012. Quality in live subtitling: the reception of respoken subtitles in the UK. [w:] Aline Remael, Pilar Orero and Mary Carroll (red.) Audiovisual Translation and Media Accessibility at the Crossroads (s. 111–31). Amsterdam: Rodopi.

Szarkowska et al. (2017) Respeaking crisis points. An exploratory study into critical moments in the respeaking process, [w:]: Deckert, M. (red.) Audiovisual Translation – Research and Use. Bern, Switzerland: Peter Lang

Szczygielska M. (2016) Dostępne multimedia, Warszawa: Fundacja Widzialni/Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji/Orange Polska, pp. 12-37, 47–50, 72–78, 92–125

Strony internetowe:

International Association of Respeaking (on A.I.R., Associazione Internazionale di Respeaking)

http://www.respeakingonair.org/en/

Efekty uczenia się:

WIEDZA:

Po zakończeniu kształcenia student zna różne metody tworzenia i prezentowania napisów na żywo, a także zasady i dobre praktyki tłumaczenia w formie napisów na żywo.

Student rozumie kwestie techniczne i ograniczenia związane z opracowywaniem napisów na żywo i ich wpływ na przekład.

Student zna różne systemy rozpoznawania mowy oraz ich ograniczenia.

Student rozumie podstawowe zasady redagowania tekstów z wykorzystaniem tzw. prostego języka ("easy to read").

Student rozumie rolę napisów na żywo w kontekście dostępności (accessibility) dla osób z niepełnosprawnościami.

Student zna modele oceny jakości napisów na żywo NER i NERT.

UMIEJĘTNOŚCI:

Student potrafi opracować napisy na żywo w języku polskim (w tym w tłumaczeniu z języka angielskiego na język polski). Potrafi też opracować napisy na żywo adresowane do osób niesłyszących.

Student potrafi dobrać właściwy system rozpoznawania mowy w zależności od potrzeb, możliwości i tematyki konkretnego wydarzenia lub audycji audiowizualnej.

Student umie przewidzieć trudności terminologiczne i przygotować się do nich poprzez adaptację słownika oprogramowania, wykorzystanie szablonów lub zastosowanie makra.

Student identyfikuje błędy w napisach na żywo, potrafi rozróżnić błędy rozpoznawania mowy, błędy edycji i błędy tłumaczeniowe, a także przypisać im wagi w zależności od znaczenia błędu z perspektywy odbiorcy. Student umie dokonać analizy napisów na żywo z wykorzystaniem modeli NER i NERT.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

Student zna różne grupy docelowe korzystające z napisów na żywo i rozumie ich potrzeby w kontekście przekładu audiowizualnego.

Student rozumie, jakie rodzaje błędów w napisach na żywo w sposób szczególny utrudniają skuteczną komunikacje odbiorcom napisów.

Student potrafi w sposób przystępny edukować odbiorców i innych interesariuszy co do możliwości, jakie oferują napisy na żywo, a także ograniczeń i wymogów technicznych z nimi związanych.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena ciągła (prace wykonywane w domu, lektura tekstów, aktywny udział w zajęciach, obecność) (50%)

Projekt semestralny lub test końcowy (50%)

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 40 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Łukasz Dutka
Prowadzący grup: Łukasz Dutka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-18 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 40 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Łukasz Dutka
Prowadzący grup: Łukasz Dutka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.