Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Prakseologia przekładu literackiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3223-1UPPL Kod Erasmus / ISCED: 09.0 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Prakseologia przekładu literackiego
Jednostka: Instytut Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Zajęcia poświęcone są problematyce przekładu literackiego. Studenci poznają teorię przekładu oraz, na podstawie ćwiczeń praktycznych, konkretne zagadnienia i wyzwania stojące przed tłumaczem. W trakcie ćwiczeń translatorskich analizowane będą teksty literackie obejmujące literaturę amerykańska, angielską, polską i hispanoamerykańską.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Lista opracowań:

I. Teoria literatury. Lingwistyka

1. Seymour Chatman Story and Discourse, Cornell University Press, 1980.

2. Harald Weinrich Tempus, Stuttgart 1964

3. Gérard Genette rozdz. „Tłumaczenie“ w Palimpsesty, Gdańsk 2014.

4. Gérard Genette Paratexts, Cambridge University Press ,1997.

II. Teoria przekładu

1. Stanisław Barańczak Ocalone w tłumaczeniu. Szkice o warsztacie poezji z dodatkiem małej antologii przekładów-problemów, Kraków 2004.

2. Stanisław Barańczak „ Przekład artystyczny jako „samoistny” i „związany” obiekt interpretacji interpretacji” [w:] Z teorii i historii przekładu artystycznego, red. Jacek Baluch, Kraków 1974.

3. Karl Dedecius Notatnik tłumacza, Kraków 1974.

4. Edward Balcerzan Literatura z literatury (strategie tłumaczy), Katowice 1998.

5. Piotr Fast „O granicach przekładalności” [w:] Przekład artystyczny, T. I: Problemy teorii i krytyki, red. Piotr Fast, Katowice 1991.

Pełny opis:

Program zajęć:

1. Pojęcie przekładu literackiego.

2. Przekład jako przestrzeń spotkania z Innym.

3. Tłumacz jako pośrednik między „własną” a „obcą” kulturą / językiem.

4. Wybór tekstów do przekładu: kanon a literackie upodobania tłumacza. Przekład klasyki i arcydzieł literackich.

5. Kwestia nieprzekładalności. Neologizmy.

6. Paratekst w pracy tłumacza: tytuł, przypisy, słowo od tłumacza.

7. Strategie przekładu: porównanie różnych wersji tłumaczeń tego samego tekstu (język polski, angielski, hiszpański).

8. Między przekładem a parafrazą.

9. Granice swobody tłumacza:

9.1. Tłumacz a autor: ingerencje autora w pracę tłumacza (casus Gombrowicza).

9.2. Tłumacz w roli autora: „inwencje” tłumacza (Borges i „The Urn Burial” Thomasa Browne’a).

9.3. Piętno epoki: manieryzm w pracy tłumacza (E.A.Poe w wersji leśmianowskiej).

10. Warsztat tłumacza: wywiady i komentarze samych tłumaczy (S.Barańczak, M.Słomczyński, Cz.Miłosz, K. Dedecius, Z.Chądzyńska, D. Borchardt, V.Nabokov, J.L.Borges).

11. Słowniki w pracy tłumacza („Przekład zaczyna się tam, gdzie kończą się słowniki”: Karl Dedecius)

12. Tłumacz wobec dwujęzyczności pisarza (Borges, Nabokov, Beckett).

13. Autor jako tłumacz: autorskie przekłady własnych tekstów. Tłumaczenie czy wersja tekstu?

14. Autor i jego tłumacze. Listy pisarzy do tłumaczy: Wisława Szymborska, Witold Gombrowicz, Julio Cortázar.

Literatura:

Analiza

1. T.S.Eliot w przekładzie Czesława Miłosza (wed. edycji Czas niepokoju. Antologia współczesnej poezji brytyjskiej i amerykańskiej, Criterion Books, NY 1958):

• The Waste Land (fragmenty: s.140-143, 160-162, 179 - „Nota tłumacza”). Inne przekłady ww. fragmentów (Adam Pomorski i Krzysztof Boczkowski).

Wersja pol.: http://chomikuj.pl/czytankopisanki/3.+Kultura/Literatura/Poezja/obca/T+S+Eliot+-+Ziemia+Ja*c5*82owa,13506612.pdf

Wersja ang.: http://www.gutenberg.org/files/1321/1321-h/1321-h.htm

• „Burnt Norton” z tomu Four Quartets (fragmenty: s. 190, 192-194, 196, 198).

2. Thomas Browne The Urn Burial w wersji Borgesa.

Ang.: http://ebooks.adelaide.edu.au/b/browne/thomas/hydriotaphia/

3. E.A.Poe The Fall of the House of Usher: wersje polskie (Bolesław Leśmian i Stanisław Wyrzykowski), hiszpańska (Julio Cortázar) i francuska (Charles Baudelaire).

Pol: http://pl.wikisource.org/wiki/Opowie%C5%9Bci_nadzwyczajne/Zag%C5%82ada_Domu_Usher%27%C3%B3w

Ang.: http://www.ibiblio.org/ebooks/Poe/Usher.pdf

Hiszp.: http://www.ciudadseva.com/textos/cuentos/ing/poe/la_caida_de_la_casa_usher.htm

4. James Joyce: ostatnia strona Ulissesa w wersji Macieja Słomczyńskiego i J.L.Borgesa.

Hiszp.: http://elmalpensante.com/index.php?doc=display_contenido&id=986

Ang.: http://www.planetpdf.com/planetpdf/pdfs/free_ebooks/Ulysses_NT.pdf

Pol.: http://chomikuj.pl/conti72/bajki-wiersze%28czytane%29/lektury/James+Joyce+-+Ulisses,193736771.pdf

5. Jorge Luis Borges w przekładach angielskich:

5.1. Borges - pisarz anglojęzyczny: „Two English Poems”

http://cronopoemas.blogspot.com/2013/02/two-english-poems-jorge-luis-borges.html

• Przekład polski (Leszek Engelking)

• Przekład hiszpański

5.2. Autobiographical Essay: angielski oryginał a wersje polskie (Zofia Chądzyńska i Adam Elbanowski).

5.3. The Book of Imaginary Beings (angielski “oryginał”).

https://sjsucommprofs.pbworks.com/f/Borges+Book+of+Imaginary+Beings.pdf

5.4. Poezja Borgesa w angielskich przekładach: wersje angielskie wiersza „Ars poetica” i „Poematu o darach” (Twórca).

5.5. Polemiki wokół przekładów prozy Borgesa na angielski, na przykładzie utworu „Borges i ja” z tomu Twórca (przekład Normana Thomasa di Giovanni i Andrew Hurleya). http://anagrammatically.com/2008/08/14/hurleys-inelegant-borges-an-exegesis-part-i/

6. Witold Gombrowicz po angielsku (http://www.gombrowicz.net/-Witold-Gombrowicz-English-version-.html): fragmenty (Ferdydurke, Trans-Atlantyk, Kosmos, Pornografia).

• Fragment rozdz. I Ferydurke : wersja ang. (tłum. D.Borchardt) i autorska wersja hiszp. (tłum. W.Gombrowicz)

7. Wisława Szymborska:

• wybór wierszy w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka i Clare Cavanagh. („Nic dwa razy”, „Kot w pustym mieszkaniu”, „Rzeka Heraklita”).

8. Zbigniew Herbert:

• „Pan Cogito” / Mr. Cogito” (John and Bogdana Carpenter; Czesław Miłosz).

• „Dusza Pana Cogito” / „Mr. Cogito’s soul” (dwie wersje ang.) / „El alma de Don Cogito”.

• “Pan Cogito - powrót” / “Mr. Cogito - the Return” (John Carpenter and Bogdana Carpenter)

9. Julio Cortázar.

• „Continuidad de los parques”: analiza tekstu i porównanie przekładów („Ciągłość parków”, „The Continuity of Parks”, „Continuity of the Parks”).

10. Vladimir Nabokov „Symbols and Signs”: przekład Leszka Engelkinga („Sygnały i symbole” w: V. Nabokov Kęs życia i inne opowiadania, T. II, Muza, Warszawa 2009).

11. Tłumacze o przekładach;

• Karl Dedecius (http://kpbc.umk.pl/Content/56804/wsrod.pdf)

• Jorge Luis Borges (http://books.google.pl/books?id=Ja525io_lW4C&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false)

• Danuta Borchardt (Translating Gombrowicz: (http://www.raintaxi.com/online/2010spring/borchardt.shtml)

• Vladimir Nabokov (http://www.newrepublic.com/article/books-and-arts/the-art-translation)

• Norman Thomas di Giovanni (Translating Borges: http://www.digiovanni.co.uk/borges.htm)

12. Autor i jego tłumacze. Listy pisarzy do tłumaczy:

• Korespondencja między Wisławą Szymborską a tłumaczami: Karl Dedecius, Stanisław Barańczak, Pietro Marchesani (na podstawie archiwów z Fundacji Szymborskiej w Krakowie i Archiwum Dedeciusa w Słubicach).

• Korespondencja między Witoldem Gombrowiczem a Sergio Pitolem, 1966-1968 (Yale University, Beinecke Rare Book and Manuscript Library).

• Listy Julio Cortázara do Laure Bataillon, Gregory Rabassa, Paul Blackburn (Cartas 1937-1984, Alfaguara 2000- 2012).

Efekty uczenia się:

Poznanie rozmaitych strategii translatorskich.

Metody i kryteria oceniania:

Pisemna praca zaliczeniowa. Prezentacja wybranych przekładów na zajęciach.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 45 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Elbanowski
Prowadzący grup: Adam Elbanowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.