Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia Ameryki Łacińskiej II wykład cz. 1

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3305-HAL1-21w Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia Ameryki Łacińskiej II wykład cz. 1
Jednostka: Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich
Grupy: Plan specjalności hiszpańskiej 2 rok 1 stopnia
Przedmioty podstawowe dla 2 roku studiów 1 stopnia, specjalność hiszpańska
Punkty ECTS i inne: 1.50
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Tematyka zajęć obejmuje historię Ameryki Łacińskiej od czasu wojen o niepodległość do Wielkiego Kryzysu 1929 i jego reperkusji w wybranych krajach. Z zakresu wieku XIX nacisk położony został na kształtowanie się nowych państw i nowych tożsamości (narodowych i latynoamerykańskiej), natomiast wieku XX - na ruchy reformatorskie i rewolucyjne, zmianę pokoleniową na scenie politycznej.

Program uwzględnia wybrane wydarzenia, istotne w historii poszczególnych krajów, a jednocześnie służące egzemplifikacji bądź ilustracji szerszych zjawisk i procesów, kluczowych dla całego regionu (m. in. ewolucja systemów partyjnych, kwestia dyktatur, rola wojska, problem ziemi, podziały etniczne, znaczenie regionalizmu, rola Kościoła, stosunki z USA).

Pełny opis:

- Wojny o niepodległość. Wojna wyzwoleńcza czy rewolucja społeczna? - różne drogi do niepodległości (model Haiti, Meksyku, Ameryki Bolivara i San Martina, Brazylii). Nowe państwa narodowe, nowe tożsamości. Idea jedności po- hiszpańskiej Ameryki

- Kształtowanie się elit politycznych nowych państw. Zjawisko caudillismo i caciquismo. Źródła militaryzmu latynoamerykańskiego. Dyktatura "z przywolenia" dr. Francii w Paragwaju i dyktatura "z plebiscytu" J. M. Rosasa w La Placie. Kształtowanie się granic nowych państw (powstanie Paragwaju i Urugwaju, walki o utrzymanie integralności wielkiej La Platy)

- Wojny o niepodległość Kuby. Problem niewolnictwa i udziału Murzynów w walce i ich pozycji w nowopowstającym państwie (porównanie z Haiti, Kolumbią/Wenezuelą, Brazylią). Wzrost znaczenia Stanów Zjednoczonych na półkuli zachodniej (od doktryny Monroe do Poprawki Platta). Idea "nuestra América"

- Wojna o Saletrę i zmiana układu sił między państwami wybrzeża Pacyfiku. Ukształtowanie się wewnętrznego podziału politycznego Peru (konserwatywna Sierra vs. liberalna Costa). Początek krytyki rzeczywistości peruwiańskiej (myśl M. Gonzaleza Prady)

- XIX-wieczny podział polityczny na Partie Konserwatywne i Liberalne, gł. różnice między nimi na przykładzie Wojny o Reformę w Meksyku (przy porównaniach z azules i rosados w La Placie). Pozycja Kościoła w Meksyku. Obca interwencja i stosunek Europy (Hiszpanii, Francji) do Meksyku i innych młodych państw Ameryki Łacińskiej (por. interwencję hiszpańską w Peru). Relacje Meksyku ze Stanami Zjednoczonymi po wojnie o Teksas. Kształtowanie się tożsamości meksykańskiej

- Porfiriat (dyktatura i jeden z pierwszych projektów modernizacyjnych w Ameryce Łacińskiej) i Rewolucja Meksykańska. Problem ziemi i udział Indian w Rewolucji, pierwsza reforma rolna w A. Ł. Problem obrony bogactw narodowych.

- Ruch indygenistyczny w Peru ("problem indiański" i problem ziemi). Dyskusja o integracji Indian do społeczeństwa narodowego i o tożsamości peruwiańskiej. Definicja Indianina, Kreola (por. z wcześniejszym użyciem terminu), Metysa/misti, cholo.

- Ruch Reformy Uniwersyteckiej z Kordoby 1918 i jego reperkusje w Ameryce Łacińskiej. Kształtowanie się nowych elit politycznych, powstawanie nowych partii.

- Nowe ruchy polityczne w Peru: PS (PC) J. C. Mariateguiego i APRA V. R. Haya de la Torre. Ich stosunek do "problemu indiańskiego". Poszukiwanie własnej drogi dla Peru i Ameryki: "komunizm inkaski" i "Indoameryka". APRA jako partia nowego typu i prototyp partii populistycznych. Hasło antyimperializmu.

- Nikaragua: walka partyzancka A. C. Sandino przeciw interwencji USA i rodzimym konserwatystom

- Rewolucja 1933 r. na Kubie. Znaczenie ruchu studenckiego i powstanie ruchu robotniczego na Kubie. Powstanie partii Auténticos i Ortodoxos

- Dyktatura J. V. Gomeza i nowe partie reformistyczne w Wenezueli: AD i COPEI. Ich geneza (rewolucyjny ruch studencki i wojskowy) i ewolucja.

- W poszukiwaniu nowych rozwiązań ustrojowych: radykalizm wojskowy w Chile w 1932 r. Kapitalizm państwowy w Socjalistycznej Republice Chile

Literatura:

PODRĘCZNIKI (MANUALES)

O. Dabene, America Latina en el siglo XX, MAdrid 2007

Dzieje Ameryki ŁAcińskiej (3 tomy), T. Łepkowski (ed.), Warszawa 1979-1983

DZieje kultury latynoamerykańskiej, F. GAwrycki (ed.), Warszawa 2009

T. HAlperin Donghi, Historia contemporanea de America LAtina, Madrid 1970 (i nast. wydania)

T. E. Skidmore, P. H. Smith, Historia contemporanea de America LAtina en el siglo XX, BArcelona 1996

T. Wittman, Historia de America Latina, Budapest 1980

MONOGRAFIE I OPRACOWANIA (falultatywnie) (ESTUDIOS)

M. S. Alperowicz, Dyktatura doktora Francii w Paragwaju, Wrocław 1981

H. Bonilla (ed.), Indios, negros y mestizos en la Independencia, Bogota 2010

T. Gilas, Ruchy niepodległosciowe na Kubie 1868-1898, Warszawa 1978

M. Kula, Rewolucja 1933 roku na Kubie, WArszawa 1977

T. Łepkowski, Dwie biografie amerykańskie (Bolivar, Juarez)

T. Łepkowski, Haiti. Początki PAństwa i NArodu, Warszawa 1964

R. Mroziewicz, Rewolucja Meksykańska, WArszawa 1973

M. NAlewajko, El debate nacional en el Peru (1920-1933), Warszawa 1995

M. Palacios (coord.), Las independencias hispanoamericanas. Interpretaciones 200 anos despues, Bogota 2009

R. Stemplowski, Państwowy socjalizm realnym kapitalizmie. Chile w 1932 roku, WArszawa 1996

M. Wójtowicz-Wcisło, Dwie władze. Studium z dziejów relacji Państwo-Kościół w Meksyku, Kraków 2016

Polskojęzyczne podręczniki dostępne są w bibliotekach uniwersyteckich i większych bibliotekach publicznych. Lista monografii (fakultatywna) stanowi przewodnik po dostępnej w polskich bibliotekach literaturze przedmiotu.

Efekty uczenia się:

Studenci uzyskują podstawową wiedzę na temat historii krajów regionu, pozwalającą zrozumieć zachodzące tam procesy historyczne, poznają także właściwe dla obszaru pojęcia i terminy, co ma im ułatwić dalsze poruszanie się w literaturze przedmiotu. Nabyte w trakcie kursu kompetencje w zakresie historii politycznej i społecznej regionu pozwolą im również swobodniej poruszać się w obszarze literatury i kultury. Dla zainteresowanych tematem uzyskana wiedza powinna stanowić punkt wyjścia do dalszego jego studiowania w ramach zajęć specjalizacyjnych i (pro)seminariów. Po zaliczeniu zajęć student rozumie w podstawowym stopniu powiązania z innymi dyscyplinami nauk humanistycznych, w tym z nauką o kulturze krajów hiszpańskojęzycznych (K_W01), zna podstawową terminologię, przedmiot i kierunki badań obejmujące wybrane obszary dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, w szczególności historii, właściwych dla studentów iberystyki (K_W03), zna najważniejsze wydarzenia z historii Ameryki Łac. oraz istotne aspekty kultury regionu (K_W06), dysponuje podstawową wiedzą w zakresie analizy procesów kulturowych i historycznych w obszarze Ameryki Łac. (K_W13), potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy (K_U01), ma nawyk śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w Ameryce Łac. (K_K04).

Metody i kryteria oceniania:

Istotne aspekty problemów przedstawianych na wykładach są następnie analizowane w trakcie ćwiczeń, z wykorzystaniem materiałów źródłowych (programy, przemówienia, etc.) i prasy, w mniejszym stopniu monografii. Analiza wybranych tekstów źródłowych ma na celu nie tylko zilustrowanie omawianej problematyki, ale generalnie naukę krytycznej lektury tekstu. Egzamin pisemny kończący kurs uwzględnia zarówno program wykładów jak również ćwiczeń, a także wskazanych rozdziałów podręczników. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest zaliczenie ćwiczeń.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Nalewajko
Prowadzący grup: Małgorzata Nalewajko
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.