Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Współczesne badania w językoznawstwie - linia fińska

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3320-ZMF12K-J Kod Erasmus / ISCED: 09.304 / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Współczesne badania w językoznawstwie - linia fińska
Jednostka: Katedra Hungarystyki
Grupy: Przedmioty kierunkowe - językoznawcze
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia przeznaczone dla studentów specjalizacji językoznawczej.

Przedmiotem rozważań będą główne problemy, koncepcje i metody językoznawstwa, przede wszystkim współczesnego językoznawstwa strukturalistycznego oraz językoznawstwa kognitywnego.

Pełny opis:

Zarys problematyki rozważań nad językiem w filozofii i językoznawstwie historycznym

Era starożytna: wartość dorobku gramatycznego Hindusów; teoria i filozofia języka w starożytnej Grecji, ze szczególnym uwzględnieniem myśli Platona i Arystotelesa (problematyka definicji); opis języka w gramatykach łacińskich i ich wpływ na opis języków nowożytnych.

Językoznawstwo nowożytne: problematyka i metody badań językoznawstwa przedstrukturalistycznego: uniwersalizm – poszukiwanie uniwersalnych logicznych struktur w języku; humboldtyzm – język, myślenie, naród; komparatyści – początek językoznawstwa diachronicznego; psychologizm; Młodogramatycy – badania historyczne.

Problematyka i metodologia językoznawstwa współczesnego

Strukturalizm:

Paradygmat strukturalistyczny w nauce (założenia strukturalizmu, strukturalizm Piageta, antropologia strukturalna Levi-Straussa).

Nauka o języku jako nauka o systemie znakowym (semiotyka – nauka o systemach znakowych, „pejzaż semiotyczny” Umberto Eco).

Paradygmat strukturalistyczny w lingwistyce: język jako system, synchronia a diachronia, langue a parole w koncepcji Ferdinanda de Saussure`a.

Modele lingwistyczne: strukturalistyczny opis języka.

Główne kierunki lingwistyki strukturalnej – fonologia szkoły praskiej; glossematyka szkoły duńskiej; szkoła amerykańska – Bloomfield, hipoteza Sapira – Whorfa, deskryptywizm i dystrybucjonizm; rosyjska szkoła semantyki strukturalnej Apresjana, Mielczuka i Żołkowskiego; język semantyczny Anny Wierzbickiej.

Filozofia języka Ludwiga Wittgensteina. Język jako gra.

Kognitywizm:

Założenia: język jako organizacja wiedzy i narzędzie poznania. Odwzorowanie rzeczywistości w języku (różne języki różne światy, koncepcja pól semantycznych, leksykalnych i asocjacyjnych).

Bronisława Malinowskiego pragmatyczna koncepcja badań nad językiem.

Koncepcja idei wrodzonych Chomsky`ego jako podłoże idei kognitywizmu.

Metodologia badań kognitywistycznych, problematyka badań językoznawstwa kognitywistycznego (koncepcja znaczenia, kategoryzacja, definicje kognitywne).

Literatura:

Uwaga:

Spis zawiera podstawowe podręczniki i monografie prezentujące kierunki i metody współczesnego językoznawstwa. Na zajęciach analizowane będą wybrane teksty (także spoza poniższej listy).

Antropologia słowa (red. G. Godlewski), Warszawa 2003 (wybrane teksty).

Apresjan J.: Koncepcje i metody współczesnej lingwistyki strukturalnej, Warszawa 1974.

Apresjan J.: Semantyka leksykalna, Wrocław 1980.

Arystoteles: Topiki. O dowodach sofistycznych, Warszawa 1978.

Bartmiński J.: Językowe podstawy obrazu świata, Lublin 2007.

Eco U.: Nieobecna struktura. Warszawa 1996.

Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, tom 2, Współczesny język polski (red. J.Bartmiński), Warszawa 1993 (wybrane teksty).

Heinz A.: Dzieje językoznawstwa w zarysie, Warszawa 1978.

Hocket Ch. F.: Kurs językoznawstwa współczesnego, Warszawa 1968.

Humboldt W. von: O myśli i mowie. Warszawa 2002.

Ivić M.: kierunki w lingwistyce, Warszawa 1975.

Levi-Strauss C.: Antropologia strukturalna, Warszawa 1970.

Levi-Strauss C.: Spojrzenie z oddali, Warszawa 1993.

Malinowski B.: Ogrody koralowe i ich magia. Dzieła 5, Warszawa 1987.

Malinowski B.: jednostka, społeczność kultura. Dzieła 8, Warszawa 2000.

Sapir E.: Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.

Saussure F. de: Kurs językoznawstwa ogólnego, Warszawa 2002.

Saussure F. de: Szkice z językoznawstwa ogólnego, Warszawa 2004.

Schaff A.: Szkice o strukturalizmie, Warszawa 1983.

Taylor J. R..: Kategoryzacja w języku, Kraków 2001.

Taylor J. R.: Gramatyka kognitywna, Kraków 2007.

Whorf B. L.: Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 1982.

Wierzbicka A.: Dociekania semantyczne, Wrocław 1969.

Wierzbicka A.: Język – umysł – kultura, Warszawa 1999.

Wierzbicka A.: Semantyka, Lublin 2006.

Wittgenstein L.: Tractatus logico-philosophicus, Warszawa 1970.

Wittgenstein L.: Dociekania filozoficzne, Warszawa 1972.

Efekty uczenia się:

ma pogłębioną wiedzę o zjawiskach zachodzących w obszarach historii, języka, literatury i kultury (S2_W04)

ma pogłębioną wiedzę o metodologii badań nad językiem, literaturą i kulturą (S2_W05)

ma uporządkowaną wiedzę o kierunkach badań w językoznawstwie i literaturoznawstwie (S2_W06)

ma uporządkowaną wiedzę z zakresu językoznawstwa ogólnego (S2_W07)

posiada umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań (S2_U05)

potrafi porozumiewać się z wykorzystaniem różnych kanałów i technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu ugrofinistyki w języku polskim i fińskim oraz popularyzować wiedzę o wytworach kultury, literatury, zjawiskach historycznych (S2_U06)

Metody i kryteria oceniania:

Bieżąca ocena przygotowania do zajęć, ocena przygotowanych referatów i uczestniczenia w dyskusji.

Zaliczenie na podstawie obecności i aktywnego udziału.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-15 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Bożenna Bojar
Prowadzący grup: Bożenna Bojar
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie lub ocena
Konwersatorium - Zaliczenie lub ocena
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.