Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Feminist Bioethics

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3501-FB19-S-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.1 / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Feminist Bioethics
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy: Courses in foreign languages
Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Instytutu Filozofii
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: angielski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie
seminaria monograficzne

Założenia (opisowo):

znajomość języka angielskiego na poziomie B2, zainteresowanie filozofią feministyczną

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Seminarium poświęcone feministycznemu podejściu do bioetyki będzie rozwijało się w trzech nurtach tematycznych. Po pierwsze, zapoznamy się ze specyfiką feministycznego podejścia do etyki (tu zwłaszcza z koncepcjami etyki troski – jej konceptualizacjami począwszy od lat 80. XX wieku oraz najnowszymi – posthumanistycznymi ujęciami). Po drugie, poddamy refleksji to, w jaki sposób feministyczny namysł nad wartościami wchodzi w dialog z biologią i medycyną (elementy feministycznych studiów nad nauką i technologią). Po trzecie wreszcie, poddamy analizie szczegółowe zjawiska występujące współcześnie w ramach bioetyki takie między innymi jak transseksualność (transgender studies), rasa, kwestie związane z prawami reprodukcyjnymi i technologiami reprodukcyjnymi, genetyką, epigenetyką, tzw. „chorobami środowiskowymi”, podejście do zwierząt w ramach badań laboratoryjnych oraz do środowiska (zagadnienie antropocenu).

Pełny opis:

Seminarium poświęcone feministycznemu podejściu do bioetyki będzie rozwijało się w trzech nurtach tematycznych: etyka troski, podstawy feministycznych studiów nad nauką i technologią oraz omówienie szczegółowych zjawisk występujących współcześnie w ramach bioetyki (kwestie płci, rasy, środowiska itp.).

Po pierwsze, skoncentrujemy się na specyfice feministycznego podejścia do etyki, zwłaszcza etyki troski rozwijanej od publikacji książki Carol Gilligan Innym głosem w 1982 roku. Przyjrzymy się temu, jak stanowisko wyjściowo sformułowane w ramach teorii psychologicznej rozwinęło swoje etyczne i polityczne znaczenia i było rozwijane przez feministyczne myślicielki takie jak Nel Noddings, Sara Ruddick czy Joan C. Tronto. Współcześnie w ramach badan prowadzonych w nurcie feministycznie zorientowanego posthumanizmu, możemy zaobserwować pewnego rodzaju zwrot ku trosce jako istotnemu pojęciu etycznemu. Przyjrzymy się tej tendencji w odwołaniu do tekstów takich autorek i autora, jak m. in. Karen Barad, Deborah Bird Rose, Thom van Dooren, Donna Haraway, Natasha Myers, Maria Puig de la Bellacasa, or Astrid Schrader. W oparciu o analizę wybranych tekstów wzmiankowanych autorów zastanowimy się nad tym, co znaczy „troszczyć się” dziś – w pierwszej połowie XXI wieku.

Po drugie, zaprezentowane zostaną podstawy feministycznych studiów nad nauką i technologią. Podejmiemy refleksję nad tym, w jaki sposób feministyczny sposób myślenia o wartościach wchodzi w dialog z biologią i medycyną: czy nauka ma płeć? Co może to znaczyć? I dlaczego ma to znaczenie?

Po trzecie, poddamy analizie szczegółowe zjawiska występujące współcześnie w ramach bioetyki takie między innymi jak transseksualność (transgender studies), rasa, kwestie związane z prawami reprodukcyjnymi i technologiami reprodukcyjnymi, genetyką, epigenetyką, tzw. „chorobami środowiskowymi”, podejście do zwierząt w ramach badań laboratoryjnych oraz do środowiska (zagadnienie antropocenu).

Literatura:

Poniższa lista lektur jest listą wstępną. Ostateczna lista zostanie podana na pierwszych zajęciach.

Ethics of the Body. Postconventional Challenges, ed. M. Shildrick, R. Mykitiuk, MIT Press, Cambridge MA 2005.

Gender: Matter, ed. S. Alaimo, Macmillan Interdisciplinary Handbooks, Farmington Hills, MI: Macmillan Reference USA, 2017. (especially chapters: Bodily Technologies, Breast Cancer, Genetics and Epigenetics, Reproductive Technology, Transgender Matters).

The Transgender Studies Reader, vol. 1, ed. S. Stryker, S. Whittle, Routledge, New York 2006.

S. Alaimo, Bodily Natures: Science, Environment, and the Material Self, Indiana University Press, Bloomington 2010.

K. Barad, M. Juelskjær, N. Schwennesen, Intra-active Entanglements – An Interview with Karen Barad, „Kvinder, Køn & Forskning” 1-2, 2012, pp. 10-23.

V. Despret, What Would Animals Say If We Asked the Right Questions?, transl. B. Buchanan, University of Minnesota Press, Minneapolis 2016 [2007].

E. Fox Keller, The Century of the Gene, Harvard University Press, Cambridge MA 2000.

C. Gilligan, In A Different Voice: Psychological Theory and Women’s Development (wiele wydań).

D. Haraway, Situated Knowledges: The Science Question in Feminism and the Privilege of Partial Perspective, “Feminist Studies” 14(3), 1988, pp. 575-599.

D. Haraway, When Species Meet, University of Minnesota Press, Minneapolis 2008.

M. Puig de la Bellacasa, Matters of Care: Speculative Ethics in More than Human Worlds, University of Minnesota Press, Minneapolis 2017.

A. Schrader, Abyssal intimacies and temporalities of care: How (not) to care about deformed leaf bugs in the aftermath of Chernobyl, “Social Studies of Science” 45(5), 2015, pp. 1-26.

J.C. Tronto, Women and Caring: What Can Feminists Learn About Morality From Caring?, in: Gender/Body/Knowledge: Feminist Reconstructions of Being and Knowing, ed. Alison M. Jaggar & Susan Bordo, Rutgers University Press, New Brunswick 1989, pp. 172-187.

Efekty uczenia się:

Nabyta wiedza: ma wszechstronną znajomość i dogłębne rozumienie roli refleksji feministycznej w kształtowaniu kultury; wszechstronnie zna i dogłębnie rozumie wybrane kierunki i stanowiska współczesnej filozofii w zakresie feministycznej bioetyki; ma szeroką znajomość zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami w kulturze i w społeczeństwie.

Nabyte umiejętności: samodzielnie interpretuje tekst filozoficzny, komentuje i konfrontuje tezy pochodzące z różnych tekstów; wykrywa zależności pomiędzy kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i kulturalnymi oraz określa relacje między tymi zależnościami.

Nabyte kompetencje społeczne: uczestniczy w życiu społecznym i kulturalnym, interesuje się nowatorskimi koncepcjami filozoficznymi w powiązaniu z innymi częściami życia kulturalnego i społecznego.

Metody i kryteria oceniania:

Obecność (25% oceny);

Aktywność podczas zajęć (prezentacja, udział w dyskusjach) (25% oceny);

Praca pisemna (50% oceny).

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 30 godzin, 5 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Monika Rogowska-Stangret
Prowadzący grup: Monika Rogowska-Stangret
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.