Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozofia społeczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3501-FSP18-F Kod Erasmus / ISCED: 08.1 / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Filozofia społeczna
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Podstawowa (na poziomie maturalnym) wiedza o społeczeństwie

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem wykładu jest prezentacja klasycznych i współczesnych koncepcji filozofii społecznej. W pierwszej części wykładu podjęta zostanie próba rekonstrukcji klasycznego paradygmatu umowy społecznej (Hobbes, Locke, Spinoza, Kant) wraz z konstytutywnymi dlań pojęciami (stan natury, umowa, obywatelstwo, prawo, własność, demokracja). W drugiej części zaprezentowane zostaną dawniejsze (Rousseau, Marks) oraz współczesne (Adorno, Habermas, Foucault) formy krytyki owego (liberalnego) paradygmatu. Zbadane zostaną źródła i sposoby rozumienia społecznej koncepcji wolności oraz stosunek tej koncepcji do liberalnej, republikańskiej i konserwatywnej definicji swobód indywidualnych i politycznych. Szczególnie wiele miejsca w trakcie całego roku zajmie analiza takich zagadnień, jak: koncepcja władzy suwerennej i władzy jako dominacji; granice między sferą prywatną a publiczną; praca i społeczny wymiar potrzeb; dialog i antagonizm jako dwa modele przestrzeni politycznej; teorie intersubiektywności.

Pełny opis:

Celem wykładu jest prezentacja klasycznych i współczesnych koncepcji filozofii społecznej. W pierwszej części wykładu (w semestrze zimowym) podjęta zostanie próba rekonstrukcji klasycznego paradygmatu umowy społecznej (Hobbes, Locke, Spinoza, Kant) wraz z konstytutywnymi dlań pojęciami (stan natury, umowa, obywatelstwo, prawo, własność, demokracja). W drugiej części wykładu (w semestrze letnim) zaprezentowane zostaną dawniejsze (Rousseau, Fichte, Marks) oraz współczesne (Adorno, Horkheimer, Habermas, MacIntyre, Foucault, Mouffe) formy krytyki owego (liberalnego) paradygmatu. Zbadane zostaną źródła i sposoby rozumienia społecznej koncepcji wolności oraz stosunek tej koncepcji do liberalnej, republikańskiej i konserwatywnej definicji swobód indywidualnych i politycznych. Szczególnie wiele miejsca w trakcie całego roku zajmie analiza takich zagadnień, jak: koncepcja władzy suwerennej i władzy jako dominacji (Habermas, Foucault); granice między sferą prywatną a publiczną; praca i społeczny wymiar potrzeb (Hegel, Arendt); dialog i antagonizm jako dwa modele przestrzeni politycznej (Schmitt, Mouffe); teorie intersubiektywności i pojęcie wzajemnego uznania we współczesnych naukach społecznych (Honneth, Taylor, Ricoeur).

Sylabus ćwiczeń - zob. podstronę danej grupy ćwiczeniowej

Literatura:

Literatura (wybór): Hobbes, Lewiatan; Locke, Drugi traktat o rządzie; Rousseau, Umowa społeczna; Kant, Metafizyka moralności; Fichte, Podstawy prawa naturalnego wedle zasad teorii wiedzy; Hegel, Fenomenologia ducha, Zasady filozofii prawa; Marks, Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne z 1844 roku; Schmitt, Pojęcie polityczności; Wittgenstein, Dociekania filozoficzne; Arendt, Kondycja ludzka; Foucault, Trzeba bronić społeczeństwa; Habermas, Faktyczność i obowiązywanie; Rawls, Teoria sprawiedliwości; Nozick, Anarchia, państwo, utopia; Gehlen, W kręgu antropologii i psychologii społecznej.

Efekty uczenia się:

WYKŁAD

Nabyta wiedza:

- uczestnik zajęć ma usystematyzowaną znajomość i zrozumienie głównych kierunków i pojęć w ramach obszaru badań filozofii społecznej (społeczeństwo obywatelskie, sprawiedliwość, wolność, uznanie, praca i potrzeby społeczne)

- uczestnik zajęć zna metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla filozofii społecznej oraz potrafi odróżnić i zdefiniować występujące w niej nurty myślenia (liberalizm, komunitaryzm, konserwatyzm etc.)

Nabyte umiejętności:

- uczestnik zajęć samodzielnie interpretuje tekst filozoficzny z dziedziny filozofii społecznej, potrafi twórczo konfrontować tezy pochodzące z różnych tekstów źródłowych

- uczestnik zajęć samodzielnie konstruuje oraz rekonstruuje charakterystyczne dla filozofii społecznej argumentacje z perspektywy różnych stanowisk teoretycznych

Nabyte kompetencje społeczne:

- uczestnik zajęć ma pogłębioną świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla formowania się więzi społecznych

ĆWICZENIA

W zakresie wiedzy:

– student ma uporządkowaną wiedzę szczegółową w ramach obszaru badań filozofii społecznej (społeczeństwo obywatelskie, sprawiedliwość, uznanie, praca i potrzeby społeczne)

– zna podstawowe metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla filozofii społecznej oraz potrafi odróżnić i zdefiniować występujące w niej nurty myślenia (liberalizm, komunitaryzm, konserwatyzm etc.)

W zakresie umiejętności:

– student czyta i interpretuje tekst filozoficzny

– przytacza główne tezy badanych wypowiedzi filozoficznych, stosownie do ich istotności

W zakresie kompetencji społecznych:

– student ma pogłębioną świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla formowania się więzi społecznych

Metody i kryteria oceniania:

Przystąpienie do egzaminu możliwe jest na podstawie regularnego uczestnictwa w wykładzie oraz zaliczenia ćwiczeń z przedmiotu „Filozofia społeczna“. Prowadzący wykład zachęca uczestników do aktywności (zadawania pytań, formułowania własnych tez) i jest otwarty na merytoryczną dyskusję wokół omawianych zagadnień; ocenia stopień zaangażowania uczestników w zajęcia.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.