Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia filozofii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3501-P1A1FI Kod Erasmus / ISCED: 08.101 / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Historia filozofii
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy: Minimum programowe specjalności: Literatura i kultura polska w perspektywie europejskiej i światowej
Przedmioty obowiązkowe dla I roku specjalności LiKPwPEiŚ - stacjonarne 1-go stopnia
Wszystkie przedmioty polonistyczne - oferta ILP (3001...) , IJP (3003...) i IPS (3007...)
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem wykładu w semestrze zimowym jest zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami filozoficznymi oraz wybranymi szkołami i kierunkami filozofii europejskiej od starożytności do końca wieku XVIII. Materiał z zakresu głównych działów filozofii (epistemologii, ontologii, aksjologii) zostanie omówiony w układzie historycznym (starożytność, średniowiecze, nowożytność), a w przypadku myśli nowożytnej uwzględnione zostaną relacje między różnymi tradycjami filozoficznymi: brytyjską, kontynentalną (w tym niemiecką i francuską). Zajęcia w semestrze letnim poświęcone z kolei zostaną omówieniu wybranych najważniejszych koncepcji filozoficznych XIX i XX-wiecznych ze szczególnym uwzględnieniem teorii istotnych dla rozumienia świata kultury. Oprócz problematyki głównych działów filozofii, omówione zostaną wybrane zagadnienia: filozofii religii, filozofii kultury, filozofii polityki i społecznej, antropologii, filozofii przyrody, metodologii nauk.

Pełny opis:

Celem wykładu w semestrze zimowym jest zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami filozoficznymi oraz wybranymi szkołami i kierunkami filozofii europejskiej od starożytności do końca wieku XVIII. Materiał z zakresu głównych działów filozofii (epistemologii, ontologii, aksjologii) zostanie omówiony w układzie historycznym (starożytność, średniowiecze, nowożytność), a w przypadku myśli nowożytnej uwzględnione zostaną relacje między różnymi tradycjami filozoficznymi: brytyjską, kontynentalną (w tym niemiecką i francuską). Zajęcia w semestrze letnim poświęcone z kolei zostaną omówieniu wybranych najważniejszych koncepcji filozoficznych XIX i XX-wiecznych ze szczególnym uwzględnieniem teorii istotnych dla rozumienia świata kultury. Oprócz problematyki głównych działów filozofii, omówione zostaną wybrane zagadnienia: filozofii religii, filozofii kultury, filozofii polityki i społecznej, antropologii, filozofii przyrody, metodologii nauk.

Treści prezentowane w semestrze zimowym:

1. Pojęcie filozofii i systematyka nauk filozoficznych.

2. Filozofia starożytna: Antyczne źródła filozofii. Spór o arche. Problem zmienności i stałości w filozofii presokratejskiej (Heraklit i szkoła eleacka). Spór Sokratesa i sofistów. Systemy filozoficzne Platona i Arystotelesa. Klasyczna i nieklasyczne definicje prawdy. Plotyn i neoplatonizm. Epikureizm, stoicyzm i sceptycyzm.

3. Starożytność chrześcijańska i filozofia średniowieczna: Pojęcie czasu i problem zła w filozofii Augustyna z Hippony. Spór o uniwersalia. Relacja filozofia – teologia. Dowód ontologiczny Anzelma z Canterbury. Drogi oraz antropologia i ontologia Tomasza z Akwinu. Szkoła franciszkańska (Duns Szkot, Wilhelm Ockham).

4. Filozofia nowożytna przed Kantem: Założenia filozofii społecznej Machiavellego i Morusa. Lewiatan Hobbesa. Epistemologia empiryczna Bacona. Antropologia i tzw. Zakład Pascala. Kogitacjonizm kartezjański. Antynatywizm i filozofia społeczna Locke’a. Problem dualizmu kartezjańskiego i próby jego rozwiązania: materializm (Hobbes), immaterializm (Berkeley), okazjonalizm (Malebranche). Monizm Spinozy. Monadologia i teodycea Leibniza. Epistemologia, filozofia nauki i etyka empiryczna Hume’a.

5. Filozofia niemiecka u progu XIX wieku: Transcendentalizm i etyka formalna Kanta.

Treści prezentowane w semestrze letnim:

- niemiecka filozofia idealistyczna; hermeneutyka W. Diltheya; filozofia F. Nietzschego; pozytywizm i zwrot antypozytywistyczny; neokantowska filozofia kultury; fenomenologia E. Husserla; filozofia M. Heideggera; hermeneutyka H.-G. Gadamera; egzystencjalizm; dekonstrukcja J. Derridy; pragmatyzm (J. Dewey) i neopragmatyzm (R. Rorty); zwrot językowy;

Literatura:

Podstawowe podręczniki (do wyboru):

1. W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 1-3, Warszawa 2007

2. F. Copleston, Historia filozofii, t. 1-11, Warszawa wyd. 2 od 2004 do 2009 (wydanie to zostało uzupełnione o tom 10 i 11)

3. R.H. Popkin (red.), Historia filozofii zachodniej, Poznań 2003

Lektura uzupełniająca (opracowania działów):

1. G. Reale, Historia filozofii starożytnej, t. 1-5, Lublin wyd. 2 od 2000

2. A. Krokiewicz, Zarys historii filozofii greckiej, Warszawa 1995

3. S. Swieżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Warszawa 2000

4. E. Gilson, Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, Warszawa 1987

5. B. Russell, Dzieje filozofii Zachodu…, Warszawa 2000

6. Z. Kuderowicz, Filozofia nowożytnej Europy, Warszawa 1989

7. Filozofia XX w., t. 1-2, red. Z. Kuderowicz, Warszawa 2002

8. T. Gadacz, Historia filozofii XX w., t. 1-2, Kraków 2009

Efekty uczenia się:

W zakresie wiedzy:

- zna i rozumie na poziomie podstawowym rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury;

- zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się idei filozoficznych;

- zna idee i argumenty wybranych klasycznych autorów filozoficznych;

W zakresie umiejętności:

- słucha ze zrozumieniem ustnej prezentacji idei i argumentów filozoficznych;

- umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze kierując się wskazówkami opiekuna naukowego;

- poprawnie stosuje poznaną terminologię filozoficzną;

W zakresie kompetencji społecznych:

- zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego;

- jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów;

- ma świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych oraz odpowiedzialności za jego zachowanie.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą oceny będą wyniki dwóch sprawdzianów pisemnych (przeprowadzonych na zakończenie semestrów: zimowego i letniego)

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin, 58 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Mateusz Salwa, Piotr Schollenberger
Prowadzący grup: Mateusz Salwa, Piotr Schollenberger
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.