Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Systemy wyborcze i systemy partyjne w krajach demokratycznych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL11-LIC Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Systemy wyborcze i systemy partyjne w krajach demokratycznych
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. konwersatoria 30 h (semestr letni)
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Znajomość podstawowych teorii socjologicznych

Skrócony opis:

Konwersatorium służy wprowadzeniu w problematykę systemów wyborczych, podziałów społecznych oraz systemów partyjnych i ich wzajemnych powiązań.

Główne zagadnienia: koncepcja systemu wyborczego, składniki systemu wyborczego, klasyfikacje systemów wyborczych, pojęcia partii politycznej i systemu partyjnego, klasyfikacje systemów partyjnych, cechy i ilościowe parametry opisu systemów wyborczych i systemów partyjnych (m.in. fragmentacja, polaryzacja i instytucjonalizacja systemów partyjnych, chwiejność i dysproporcjonalność wyników wyborów), orientacje badawcze związane z ww. problematyką, algorytmy przeliczania głosów na mandaty, wpływ systemu wyborczego na system partyjny, uwarunkowania kontekstualne tej relacji, przykłady badań empirycznych

Pełny opis:

Konwersatorium służy wprowadzeniu w problematykę systemów wyborczych, podziałów społecznych oraz systemów partyjnych i ich wzajemnych powiązań.

Kurs rozpoczyna wykład dotyczący pojęcia systemu wyborczego, jego składników i głównych klasyfikacji systemów wyborczych. Kolejne (prowadzone już w formie konwersatorium) zajęcia zostaną poświęcone różnorodnym definicjom pojęcia partii politycznej i systemu partyjnego, funkcjom partii w systemach demokratycznych i niedemokratycznych oraz klasyfikacjom systemów partyjnych. Omówiona zostanie także koncepcja demokracji większościowej i konsocjonalnej Arenda Lijpharta.

Dalsze spotkania będą służyły zapoznaniu studentów z różnorodnością możliwości w zakresie charakterystyki systemów partyjnych. Wprowadzone zostaną pojęcia fragmentacji, polaryzacji i instytucjonalizacji systemów partyjnych oraz chwiejności i dysproporcjonalności wyników wyborów. Każde zajęcia będą obejmowały konceptualizację pojęcia, przedstawienie jego mierników syntetycznych oraz wprowadzenie w problematykę determinant danego zjawiska. Wśród omawianych zagadnień swoje miejsce znajdą także orientacje badawcze związane z ww. problematyką, algorytmy przeliczania głosów na mandaty oraz kwestie wpływu systemu wyborczego na system partyjny wraz z uwarunkowaniami kontekstualnymi tej relacji (np. dziedzictwo kultury politycznej charakterystyczne dla krajów pokomunistycznych), przedstawione zostaną liczne przykłady badań empirycznych.

Literatura:

• Flis, Jarosław. 2015. Antynomie sprzeciwu. Studia Socjologiczno-Polityczne 1(03)/2015: 93-103.

• Grzelak Paweł, Mikołaj Cześnik, Michał Kotnarowski. 2011. Chwiejni versus kapryśni – niestabilność zachowań wyborczych w Polsce. „Studia Polityczne” 28: 61-86.

• Haman, Jacek. 2004. Demokracja, decyzje, wybory. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 71-80.

• Haman, Jacek. 2005. Większościowy system wyborczy: oczekiwania, ograniczenia, rozwiązania alternatywne. „Decyzje” 4: 5-28.

• Kamiński, Marek M., Grzegorz Lissowski, Piotr Świstak. 2007. „Renesans komunizmu” czy efekt instytucji? Polskie wybory parlamentarne 1993. W: Ireneusz Krzemiński, Jacek Raciborski (red.), Oswajanie wielkiej zmiany: Instytut Socjologii UW o polskiej transformacji, Warszawa: IFiS PAN, s. 356-376.

• Kamiński, Marek. 1997. Jak komuniści mogli zachować władzę po Okrągłym Stole. Rzecz o (nie)kontrolowanej odwilży, sondażach opinii publicznej i ordynacji wyborczej. „Studia Socjologiczne” 2: 5-33.

• Kitschelt, Herbert. 1995. Formation of Party Cleavages in Post-Communist Democracies: Theoretical Propositions. „Party Politics” 1: 447-472.

• Lijphart, Arend. 2005. Konsensusowy model demokracji. W: Paweł Śpiewak (wyb. i opr.), Przyszłość demokracji, Warszawa: Fundacja Aletheia, s. 153-167.

• Lijphart, Arend. 2005. Westministerski model demokracji. W: Paweł Śpiewak (wyb. i opr.), Przyszłość demokracji, Warszawa: Fundacja Aletheia, s. 135-152.

• Mair, Peter. 2010. Orientacje lewicowe i prawicowe. W: Russell J. Dalton, Hans-Dieter Klingemann, Zachowania polityczne 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 258-279.

• Markowski, Radosław. 2002. System Partyjny czy Zbiorowisko Partii? O Stabilnym Rozchwianiu Polskiej Polityki. W: Mirosława Marody (red.), Wymiary Życia Społecznego: Polska na Przełomie XX i XXI Wieku, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar: 241-269.

• Materska-Sosnowska, Anna. 2015. Relacje między wyborami prezydenckimi a systemem partyjnym w Polsce. „Studia Socjologiczno-Polityczne” 1(03)/2015: 75-92.

• Pierzgalski, Michał. 2008. System wyborczy jako ważna zmienna warunkująca kształt systemu partyjnego w Japonii. „Studia Wyborcze” 5: 75-97.

• Powell, Eleanor N., Joshua A. Tucker. 2013. Revisiting Electoral Volatility in PostCommunist Countries: New Data, New Results and New Approaches. „British Journal of Political Science” 44 (1): 123-147.

• Raciborski, Jacek, Jędrzej Ochremiak. 2006. O blokowaniu list w wyborach samorządowych 2006 roku i o racjonalności partii politycznych. Decyzje 6: 59-80.

• Raciborski, Jacek. 2006. Teoria demokracji a reguły wyborów. Nauka 3: 27-44.

• Rafałowski, Wojciech. 2013. Politologiczne i socjologiczne teorie fragmentacji systemów partyjnych: od izolacji do interakcji. „Studia Socjologiczne” 3 (210): 53-74.

• Rafałowski, Wojciech. 2015. Instytucjonalizacja systemów partyjnych a konsekwencje ordynacji wyborczych. Analiza porównawcza na podstawie danych z krajów pokomunistycznych. „Studia Polityczne” 1(37): 139-160.

• Rafałowski, Wojciech. 2015. Pozycja prezydenta w systemach politycznych krajów pokomunistycznych a fragmentacja systemu partyjnego, „Studia Socjologiczne” 4 (219): 59-79.

• Rafałowski, Wojciech. 2016. Polaryzacja systemów partyjnych w krajach pokomunistycznych. „Studia Polityczne” 41: 41–66

• Rafałowski, Wojciech. 2017. Opisywanie i wyjaśnianie systemu partyjnego. Metody pomiaru. Warszawa: Aspra-JR.

• Tavits, Margit, Natalia Letki. 2014. From Values to Interests? The Evolution of Party Competition in New Democracies. „Journal of Politics” 76(1): 246-258.

• Wiatr, Jerzy. 2006. Europa pokomunistyczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, fragment rozdziału 5 „Narodziny systemów partyjnych” s. 161-201.

• Wojciech Sokół, Marek Żmigrodzki (red.). 2008. Współczesne partie i systemy partyjne. Zagadnienia teorii i praktyki politycznej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, fragmenty rozdziałów I, II, III, V ss. 12-22, 27-36, 66-71, 108-122.

• Young, H. Peyton. 2003. Sprawiedliwy podział. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, rozdział 3 „Tak proporcjonalnie jak to tylko możliwe”.

Efekty uczenia się:

K_W01 zna i rozumie podstawowe pojęcia socjologiczne w polu socjologii polityki

K_W05 posiada podstawową wiedzę strukturach, wybranych instytucjach społecznych i ich wzajemnych relacjach

K_W06 posiada podstawową wiedzę na temat instytucji regionalnych, krajowych i międzynarodowych

K_W07 jest świadomy istnienia różnych rodzajów organizacji społeczeństwa w przeszłości i współcześnie

K_W08 jest świadomy zróżnicowania społecznego oraz istnienia nierówności społecznych, a także ich wpływu na życie jednostek i funkcjonowanie grup społecznych

K_W10 posiada podstawową wiedzę o rodzajach więzi społecznych i jak wpływają na życie polityczne

K_W11 rozumie społeczną naturę relacji łączących jednostki, grupy i instytucje społeczne

K_W17 ma podstawową wiedzę o kryteriach poprawności wnioskowania

K_W18 zna podstawowe metody i techniki badań społecznych oraz wie jakie dobrać metody badawcze w celu rozwiązania prostych problemów badawczych

K_W22 posiada podstawową wiedzę na temat najważniejszych zagranicznych, międzynarodowych i krajowych badań socjologicznych w obszarze socjologii polityki

K_W23 posiada podstawową wiedzę o normach i regułach organizujących struktury i instytucje społeczne

K_W27 posiada podstawową wiedzę na temat polityki oraz uczestnictwa w społeczeństwa sferze publicznej

K_W28 posiada podstawową wiedzę na temat procesów leżących u podstaw stabilności i zmiany społecznej, a także rozumie na czym polegają te procesy

K_W34 zna najważniejsze procesy i idee społeczne XIX, XX i XXI w., które ukształtowały oblicze współczesnego świata

K_W35 jest świadomy wyboru określonej perspektywy teoretycznej i dostrzega konsekwencje tego wyboru

K_U02 potrafi zinterpretować przeszłe i bieżące wydarzenia społeczne (polityczne, kulturowe, gospodarcze) przy pomocy pojęć i teorii socjologicznych

K_U03 potrafi zastosować podstawowe terminy i kategorie socjologiczne do analizy społeczeństwa, zwłaszcza współczesnego społeczeństwa polskiego

K_U05 potrafi formułować proste samodzielne sądy na temat przyczyn wybranych procesów i zjawisk społecznych

K_U06 potrafi posługiwać się podstawowymi kategoriami teoretycznymi do opisu zmian społecznych we współczesnych społeczeństwach

K_U07 potrafi dokonać prostej analizy konsekwencji procesów zachodzących we współczesnych społeczeństwach

K_U11 potrafi dobrać odpowiednie metody i techniki badawcze w celu przeprowadzenia analizy konkretnego problemu społecznego

K_U13 potrafi zinterpretować proste zjawiska społeczne przy użyciu podstawowych metod statystycznych

K_U15 potrafi na podstawie posiadanej wiedzy omówić działania prezentowane jako rozwiązania konkretnych problemów społecznych (w skali mikro i makro)

K_U16 potrafi na podstawie posiadanej wiedzy sformułować ogólną ocenę działania podjętego w celu rozwiązania konkretnych problemów społecznych

K_U17 potrafi formułować sądy na temat motywów ludzkiego działania oraz przewidywać społeczne konsekwencje tego działania

K_U20 potrafi przeczytać ze zrozumieniem tekst naukowy i wskazać jego główne tezy, argumenty autora oraz poddać je dyskusji

K_K03 potrafi dzielić się posiadaną wiedzą socjologiczną

K_K04 potrafi gromadzić, wyszukiwać i syntetyzować informacje na temat zjawisk społecznych

K_K06 potrafi argumentować stawiane tezy

K_K07 umie dokonać krytycznej analizy źródeł

K_K12 potrafi właściwie korzystać ze źródeł informacji naukowej

K_K14 szanuje opinie innych osób (np. te wyrażane w trakcie dyskusji grupowej)

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin na koniec zajęć, możliwa premia za aktywność, wymagana obecność na zajęciach.

Dwie nieobecności dopuszczalne bez konsekwencji, kolejne dwie podlegają usprawiedliwieniu. Egzamin pisemny podlega poprawie w formie egzaminu ustnego w sesji jesiennej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-27

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Wojciech Rafałowski
Prowadzący grup: Wojciech Rafałowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.