Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

CPS: Społeczeństwo jako proces: zmiana, transformacja, modernizacja.

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL179 Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: CPS: Społeczeństwo jako proces: zmiana, transformacja, modernizacja.
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. wykłady 30 h (semestr zimowy)
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Ew. historia myśli społecznej i pokrewne.

Klasyczne teorie socjologiczne; Wstęp do socjologii;Ew. historia

Skrócony opis:

Zajęcia będą poświęcone głównym i wybranym teoriom rozwoju i zmiany społecznej. Zarazem będzie się prezentować interpretacje zjawisk zmiany społecznej na aktualnych przykładach, nawiązując do wielkiej transformacji systemowej w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej ujmowanej jako złożony proces modernizacji. Ujęcie to będzie inne, niż na wykładzie o systemach i strukturach społecznych. W centrum zainteresowania będą teoretyczne problemy zmienności i procesualności życia społecznego, a także kulturowe aspekty zmiany społecznej (w tym – zagadnienie kontrkultury). Wykład nawiązywać także będzie do zagadnień globalizacji i przyspieszenia społecznych zmian na skalę globu w ostatnim dziesięcioleciu.

Pełny opis:

1. Klasyczne teorie zmiany i rozwoju społecznego – ewolucjonizm, neoewolucjonizm i zmiana funkcjonalna (N. Smelser i in.).

2. Teorie cykliczne – P. Sorokin, O. Spengler i in.

3. Rozwój społeczny i teoria modernizacji – znaczenie koncepcji marksistowskich i marksizmem inspirowanych dla koncepcji rozwoju. Marksizm, neomarksizm i rozwój zależny. Teorie globalnego rozwoju (do Wallersteina). Interpretacje ładu międzynarodowego w koncepcjach systemu światowego.

4. Koncepcje modernizacji – klasyczne nowoczesne (Rostov) oraz koncepcje S. Eisenstadta. Współczesna wersja modernizacji i jej dylematy.

5. Teorie systemowe a teorie kulturowe zmiany społecznej. Funkcjonalizm i teoria systemów – bliższa charakterystyka i ilustracje współczesne. Przemiany kulturowe – ujęcie Leslie White’a; perspektywa N. Eliasa; K. Popper, E. Fromm i D. Riesman.

6. Koncepcje społeczeństwa oddziałującego na swój rozwój – podmiotowe teorie zmiany – lata 60. i A. Etzioni. Koncepcje A. Touraine’a. Czy odzyskuje aktualność?

7. „Nowoczesność” i „post-nowoczesność” – podstawowe zmiany w myśleniu modernizacyjnym i definiowaniu zmiany społecznej. Modernizacja a religia. Kulturowe przemiany współczesności – znaczenie kontrkultury. Doświadczenie totalitaryzmów XX wieku jako podstawa zmiany paradygmatów kulturowych i intelektualnych.

8. Mechanizmy zmiany społecznej – ruchy społeczne i przemiany mentalne a zmiana historyczna. Zagadnienia przemian współczesnego świata:

a. Feminizm: zmiana ról kobiecych i modelu małżeństwa

b. Sytuacja mniejszości seksualnych w Polsce

c. Konsumeryzm jako nowy styl życia

d. Powstawanie tożsamości europejskiej: procesy aktualne na tle historycznym

9. Globalizacja i ruchy antyglobalizacyjne/alterglobalizacyjne

Literatura:

Lektury egzaminacyjne:

1. Piotr SZTOMPKA, Socjologia zmian społecznych: Str. wg wyd. z r. 2005: Cz. I, r. 1, 2, s. 19-52; r. 6, s. 93-102; Cz. II, r. 7, 8, s. 103-129; r.10, s. 142-153; r. 13, s. 182-191; r.15, s. 202-219; r. 20, s. 279-296

2. Adam W. JELONEK, Krzysztof TYSZKA, Koncepcje rozwoju społecznego. r. II, s.9-32; r. III i IV, s.41-92; r. V, VI, s.93-133; r. VII, par. Populizm klasyczny, s. 134-136; r. VIII, s.150-168; r. IX, s.169-187

3. Wolność, równość, odmienność, red. I. Krzemiński, z tego: r. o alterglobalizmie s. 15 - 92 oraz Wprowadzenie, s. 7 - 12.

4. Ireneusz Krzemiński, Lata szczęśliwe, lata szalone…, Znak, nr4 (445), 1993 (o kontrkulturze).

5. Marcin Frybes, Posłowie do książki A. Touraine, Po kryzysie Uwaga. Ten tekst do przeczytania albo w książce Touraine’a albo kopia na stronie WWW Prof. Krzemińskiego

Efekty uczenia się:

K_W01 zna i rozumie podstawowe pojęcia wybranych subdziedzin socjologii (np. socjologii rodziny, zdrowia, pracy, religii, gospodarki, edukacji, itp.)

K_W03 ma świadomość istnienia sporów teoretycznych i metodologicznych prowadzonych we współczesnej socjologii, jest refleksyjny i krytyczny wobec różnych stanowisk

K_W10 posiada pogłębioną wiedzę na temat mechanizmów dynamiki grupy społecznej oraz obustronnych zależności między grupą a jednostką

K_W11 posiada pogłębioną wiedzę o zróżnicowaniu kulturowym i jego przemianach

K_W17 posiada pogłębioną wiedzę na temat najważniejszych międzynarodowych i krajowych badań socjologicznych odnoszących się do wybranych obszarów rzeczywistości społecznej lub wybranych subdyscyplin socjologii

K_W23 posiada pogłębioną wiedzę na temat procesów leżących u podstaw stabilności i zmiany społecznej, a także jest refleksyjny i krytyczny w ich interpretacji

K_U17 umie zinterpretować rolę kultury w funkcjonowaniu jednostki i społeczeństwa

K_K14 jest otwarty na różne perspektywy teoretyczne i metodologiczne badań społecznych

K_U01 potrafi zidentyfikować przyczyny i przewidzieć potencjalne skutki przeszłych i bieżących wydarzeń społecznych. Potrafi formułować krytyczne sądy na temat bieżących i przeszłych wydarzeń społecznych

K_U03 potrafi dokonać krytycznej analizy zjawisk i procesów społecznych, zwłaszcza dotyczących współczesnego społeczeństwa polskiego

K_U06 potrafi posługiwać się kategoriami teoretycznymi oraz metodami badawczymi do opisu i analizy zmian społecznych we współczesnych społeczeństwach

K_U17 umie zinterpretować rolę kultury w funkcjonowaniu jednostki i społeczeństwa

Metody i kryteria oceniania:

Opanowanie zestawu lektur podstawowych – kolokwium zaliczeniowe oraz przygotowanie krótkiej pracy - wypowiedzi na konwersatorium.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.