Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Procesy ludnościowe

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL42-LIC Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Procesy ludnościowe
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. wykłady 30 h (semestr letni)
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

.

Skrócony opis:

Podstawowym celem wykładu jest przekazanie studentom wiedzy na temat aktualnej i przyszłej sytuacji demograficznej Polski i pozostałych krajów Europy. Przeanalizowane zostaną możliwe scenariusze przyszłych zmian sytuacji ludnościowej. Omówione zostaną przyczyny oraz społeczne i ekonomiczne konsekwencje procesów starzenia się społeczeństwa.

Rzeczowa analiza wspomnianych zjawisk będzie wymagała wprowadzenia podstawowych pojęć z zakresu analizy demograficznej. Omówione zostaną kluczowe zjawiska i procesy. Zaprezentowane zostaną również najważniejsze w demografii teorie i hipotezy.

Kurs obejmuje:

1. Podstawowe metody pomiaru i analizy danych stosowane w demografii 2. Najważniejsze zagadnienia demografii (rozrodczość, płodność i umieralność, reprodukcja ludności, struktury demograficzne, małżeńskość, migracje).

3. Najważniejsze teorie i analiza zjawisk zachodzących we współczesnym świecie

4. Społeczne i ekonomiczne konsekwencje starzenia się populacji. Polityki ludnościowe.

Pełny opis:

Podstawowym celem wykładu jest przekazanie studentom wiedzy na temat aktualnej i przyszłej sytuacji demograficznej Polski i pozostałych krajów Europy. Przeanalizowane zostaną możliwe scenariusze przyszłych zmian sytuacji ludnościowej. Omówione zostaną przyczyny oraz społeczne i ekonomiczne konsekwencje procesów starzenia się społeczeństwa.

Rzeczowa analiza wspomnianych zjawisk będzie wymagała wprowadzenia podstawowych pojęć z zakresu analizy demograficznej. Omówione zostaną kluczowe zjawiska i procesy. Zaprezentowane zostaną również najważniejsze w demografii teorie i hipotezy.

Kurs obejmuje:

1. Podstawowe metody pomiaru i analizy danych stosowane w demografii (źródła danych demograficznych, analiza przekrojowa i kohortowa, konstrukcja współczynników demograficznych)

2. Najważniejsze zagadnienia demografii

- Rozrodczość, płodność i umieralność (podstawowe mierniki). Metody konstrukcji tablic trwania życia (przeciętne dalsze trwanie życia).

- Reprodukcja ludności. Analiza struktur demograficznych.

- Małżeńskość

- Mobilność przestrzenna

3. Procesy demograficzne - najważniejsze teorie i analiza zjawisk zachodzących we współczesnym świecie

- Historia rozwoju ludności świata, Europy, Polski.

- Najważniejsze teorie demograficzne (m.in. maltuzjanizm i neomaltuzjanizm, teorie ludności optymalnej, ekonomiczne teorie płodności Liebensteina, Beckera i Easterlina)

- Teoria przejścia demograficznego

- Koncepcja drugiego przejścia demograficznego

- Urbanizacja

- Historyczne i współczesne migracje. Teorie migracji

4. Społeczne i ekonomiczne konsekwencje starzenia się populacji. Polityka ludnościowa.

- Prognozy demograficzne dla Polski

- Zmiany w relacjach międzypokoleniowych

- Konsekwencje zmian demograficznych dla rynku pracy (kurczenie się i starzenie zasobów pracy)

- Konsekwencje zmian demograficznych dla systemu opieki społecznej

- Pronatalistyczne polityki społeczne

Literatura:

J. Z. Holzer, Demografia, PWE, Warszawa 2003 (wybrane rozdziały)

J. Jóźwiak, Demograficzne uwarunkowania rynku pracy w Polsce, [w:] Rynek pracy wobec zmian demograficznych, M. Kiełkowska (red.), Instytut Obywatelski, Warszawa 2013, s. 8-23

G. Lanzieri, The greying of the baby boomers. A century-long view of ageing in European populations, “Statistics in focus”, Eurostat 2011

M. Okólski, Demografia zmiany społecznej, Scholar, Warszawa 2004 (wybrane rozdziały)

M. Okólski, Demografia. Podstawowe pojęcia, procesy i teorie w encyklopedycznym zarysie, Scholar, Warszawa 2005

M. Okólski, A. Fihel, Demografia. Współczesne zjawiska i teorie, Scholar, Warszawa 2012 (wybrane rozdziały)

Podstawowe informacje o rozwoju demograficznym Polski do 2014. Notatka informacyjna, GUS, Warszawa 2015 (albo nowsza wersja, jeśli będzie dostępna)

Sytuacja demograficzna osób starszych i konsekwencje starzenia się ludności Polski w świetle prognozy na lata 2014-2050, GUS, Warszawa 2014

Trwanie życia w 2014 r., GUS, Warszawa 2015 (albo nowsza wersja, jeśli będzie dostępna)

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin pisemny, dopuszczalne 2 nieusprawiedliwione nieobecności

Egzamin poprawkowy ma taką samą formę jak egzamin w pierwszym terminie.

Do godzin przeznaczonych na zajęcia w sali (30h) należy doliczyć czas konieczny do przygotowania się do zajęć (czytanie lektur) – 2h tygodniowo oraz czas konieczny do przygotowania się do finalnego zaliczenia (egzaminu) – 15h

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Kiełkowska
Prowadzący grup: Marta Kiełkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-06-10
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Kiełkowska
Prowadzący grup: Marta Kiełkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.