Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Warsztat: Trudny wywiad w trudnym środowisku. Pojednanie polsko-ukraińskie – jak to zrobić i komu jest potrzebne?”

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL422 Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Warsztat: Trudny wywiad w trudnym środowisku. Pojednanie polsko-ukraińskie – jak to zrobić i komu jest potrzebne?”
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. warsztaty 30 h (semestr zimowy)
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Ukończony kurs antropologii społecznej lub inny przedmiot dotyczący różnorodności kulturowej.

Student powinien mieć podstawową wiedzę z zakresu nauk społecznych, znajomość zasadniczych pojęć w obrębie socjologii.

Skrócony opis:

Współczesna antropologia społeczna skupia się na problematyce rosnącej (mimo i wbrew procesowi globalizacji) różnorodności kulturowej świata. Dostarcza bogatej gamy przykładów dynamiki zjawisk kulturowych towarzyszących ekspansji ekonomicznej i społecznej świata zachodniego. Jedne z tradycyjnych, dawnych form kulturowych odchodzą w przeszłość, ale większość utrzymuje się w nowych formach, pełniących nowe funkcje społeczne. Dotyczy to podstawowych wyobrażeń o świecie, języka komunikacji (zarówno werbalnego jak i pozawerbalnego), zachowania się, realizacji norm współżycia, w tym przemian swojskości i obcości w stosunku do różnych grup społecznych, wyodrębnianych według rozmaitych kryteriów. Przedmiot ma ukazać szerokie spectrum zjawisk współczesnego świata bez ograniczania się do przykładów z terenu społeczeństwa polskiego. Znajdą się analizy zjawisk dotyczących współczesnej Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, krajów bałkańskich, krajów afrykańskich, Syberii, Nepalu, Wietnamu i Japonii.

Pełny opis:

W okresie tworzenia się nowoczesnych narodów relacje polsko-ukraińskie pełne były sytuacji konfliktowych, punktów zapalnych i tragicznych wydarzeń, ciągle wywołujących żywe emocje po obu stronach. Dla strony polskiej szczególnie bolesnym doświadczeniem tych relacji jest „rzeź wołyńska” (1943-44), na Ukrainie nazywana „wydarzeniami wołyńskimi” lub „tragedią wołyńską”. W wymiarze społecznym zachodzi asymetria ocen i wagi przywiązywanej do tego „zdarzenia”.

Po stronie polskiej w okresie poprzedzającym 1989 rok i wraz z transformacją ustrojową w polskich środowiskach opozycyjnych pojawiła się potrzeba zbudowania sformułowania polityki wobec Ukrainy w nadziei powstania niepodległych państw za wschodnią granicą Polski. Podczas zajęć zajmiemy się tymi wczesnymi formułami politycznymi, a przede wszystkim rozwojem i przemianami idei „pojednania”. Skupimy się na współczesnym stanie tych relacji, a bezpośrednim bodźcem do zaproponowania tego tematu jest okrągła siedemdziesiąta rocznica „rzezi wołyńskiej”.

Na seminarium odbędą się: 1) spotkania z doktorantami z Ukrainy studiującymi w Polsce, 2) z liderami środowisk kresowych związanych z terytorium Wołynia, 3) analiza tekstów prasowych z wybranych tytuł na temat polsko-ukraińskiego pojednania, 4) Wyjazd badawczy do Lwowa. Łucka i Kijowa w celu przeprowadzenia wywiadów z opiniotwórczymi środowiskami liberalno-demokratycznymi, zarówno krytycznych jak i odwołujących się do tradycji OUN i UPA na temat idei „pojednania” .Celem seminarium jest nauczenie studentów 1) przeprowadzania wywiadu socjologicznego w szczególnie trudnej sytuacji ideologicznej, przy obecności wstępnych różnic opinii stron. Zostanie pokazane w praktyce badawczej jak rzutuje na proces zbierania danych i ich analizowania różne aspekty relacji badacz- badany. 2) Analiza materiału zastanego, silnie zorientowanego politycznie.

Literatura:

Ewa Nowicka (red.): Swoi i obcy, Warszawa 1990

Ewa Nowicka (red.): Religia a obcość, Kraków 1991

Takeo Doi The Anatomy of Dependence

Edward W. Said: Orientalizm, Poznań 2005

Grzegorz Motyka

Pany i rezuny. Współpraca AK-WiN i UPA 1945–1947, Wyd. Volumen, Warszawa 1997 (współautor z Rafałem Wnukiem),

Antypolska Akcja OUN-UPA 1943–1944. Fakty i interpretacje, Wyd. IPN, Warszawa 2002 (red. Grzegorz Motyka i Dariusz Libionka),

Ukraińska partyzantka 1942–1960, Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Wyd. Rytm, Warszawa 2006, Od rzezi wołyńskiej do akcji Wisła, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011,

Lech Nijakowski Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym (Warszawa 2007)

Polska polityka pamięci. Esej socjologiczny (Warszawa)

Jasińska Kania Trudne sąsiedztwa. Z socjologii konfliktów narodowościowych, Warszawa 2001

Kofta M., A. Jasińska-Kania, 2001,

Czy możliwy jest dialog między społeczno-kulturowym a

psychologicznym podejściem do stereotypów, w: A. Jasińska-Kania i M. Kofta (red.),

Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i kulturowe, Warszawa 2001

,

,

Efekty uczenia się:

Student powinien z zajęć wynieść doświadczenie badawcze w zakresie:

1. umiejętność nawiązania kontaktu ze środowiskiem odmiennym kulturowo i ideologicznie

2. umiejętność przeprowadzania wywiadu w sytuacji głębokiej odmienności poglądów dzielących badacza i badanego

3. interpretacji materiału uzyskanego z wywiadu w trudnych (konfliktowej) sytuacji społeczno – politycznej.

4. zrozumienie sytuacji badacza zaangażowanego i zdystansowanego (refleksyjnego)

Student po warsztatach:

- wie, na czym polega swoista metodologia rozwinięta przez antropologię kulturową/społeczną, zna techniki zbierania danych empiryczny i sposoby ich interpretowania,

- jest świadomy etycznych problemów związanych z kontaktami międzykulturowymi i badaniem kultur,

- zajęcia powinny wykształcić wśród studentów postawy: tolerancji, akceptacji dla kulturowej odmienności i relatywizmu kulturowego.

Metody i kryteria oceniania:

1) aktywne uczestnictwo w badaniu

2) ocena jakości przeprowadzenia wywiadów lub analizy tekstów (prasa, teksty ideologiczne).

3) ocena raportu końcowego

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.