Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

CPS: Decyzje, sprawiedliwość, dobrobyt społeczny

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL482 Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: CPS: Decyzje, sprawiedliwość, dobrobyt społeczny
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. wykłady 30 h (semestr zimowy)
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Skrócony opis:

Wykład zawiera przegląd najważniejszych problemów związanych z podejmowaniem decyzji społecznych oraz ich konsekwencji dla dobrobytu społecznego. Przedstawione będą metody podejmowania decyzji, w tym wybrane zagadnienia teorii wyboru społecznego i wyboru publicznego. Szczególna uwaga zostanie poświęcona problemom sprawiedliwości, zarówno w ujęciu globalnym, tj. koncepcjom ustalania sprawiedliwego ładu społecznego, jak i metodom rozwiązywania praktycznych problemów podziału dóbr. Omówione będą sposoby oceny dobrobytu społecznego i związku między dobrobytem a nierównościami społecznymi. Wykład obejmuje również wybrane zagadnienia analizy kosztów i korzyści, problemy i metody dostarczania dóbr publicznych oraz wykorzystywania wspólnych zasobów.

Pełny opis:

Wykład zawiera przegląd najważniejszych problemów związanych z podejmowaniem decyzji społecznych oraz ich konsekwencji dla dobrobytu społecznego. Przedstawione będą metody podejmowania decyzji, w tym wybrane zagadnienia teorii wyboru społecznego i wyboru publicznego. Szczególna uwaga zostanie poświęcona problemom sprawiedliwości, zarówno w ujęciu globalnym, tj. koncepcjom ustalania sprawiedliwego ładu społecznego, jak i metodom rozwiązywania praktycznych problemów podziału dóbr. Omówione będą sposoby oceny dobrobytu społecznego i związku między dobrobytem a nierównościami społecznymi. Wykład obejmuje również wybrane zagadnienia analizy kosztów i korzyści, problemy i metody dostarczania dóbr publicznych oraz wykorzystywania wspólnych zasobów.

Poniżej wymienione są tematy poszczególnych wykładów.

1. Podejmowanie decyzji społecznych

a. Decyzje indywidualne a decyzje społeczne

b. Pierwsze paradoksy

c. Konsekwencje zastosowania różnych metod

2-3. Teoria wyboru społecznego

a. Przegląd zagadnień teorii wyboru społecznego

b. Decyzje dychotomiczne

c. Własności metod podejmowania zbiorowych decyzji

d. Arrowa ogólne twierdzenie o „nieistnieniu”

e. Konsekwencje twierdzenia Arrowa

f. Ograniczone dziedziny wyboru społecznego

g. Zachowania strategiczne

h. Systemy wyborcze

i. Paradoksy liberalizmu i federalizmu

4. Teoria wyboru publicznego

a. Metodologiczne porównanie teorii wyboru społecznego i wyboru publicznego

b. Przegląd zagadnień teorii wyboru publicznego

c. Przestrzenna teoria głosowania

d. Paradoks partycypacji

e. Logika działań zbiorowych i teorie grup interesu

5. Sprawiedliwy podział dóbr

a. Koncepcje sprawiedliwości dystrybutywnej

b. Problemy sprawiedliwości w naukach społecznych

c. Klasyczne koncepcje sprawiedliwości globalnej

d. Trzy typy zasad sprawiedliwości

6-7. Praktyczne problemy podziału dóbr

a. Typy praktycznych problemów podziału dóbr

b. Sposoby podziału dóbr niepodzielnych

c. Systemy punktowe

d. Sprawiedliwość jako jednomyślność

e. Kryteria rozwiązywania problemów podziału dóbr

f. Przegląd metod rozwiązywania problemów podziału dóbr

8. Analiza kosztów i korzyści

a. Podstawowe problemy analizy kosztów i korzyści rozwiązań z zakresu polityki społecznej

b. Kryteria oceny projektów: zasada optymalności Pareto a zasada Kaldora-Hicksa

c. Wagi dystrybucyjne w analizie kosztów i korzyści

9. Dobrobyt społeczny

a. Dobrobyt indywidualny a dobrobyt społeczny

b. Funkcje społecznego dobrobytu

c. Wymiana dóbr i równowaga konkurencyjna

10. Nierówności społeczne a funkcje dobrobytu społecznego

a. Typy nierówności społecznych

b. Kryteria oceny nierówności społecznych

c. Miary nierówności społecznych

11. Optymalność a równość

a. Optymalność czy równość?

b. Redystrybucje, transfery i ich konsekwencje

c. Koncepcja „dziurawego wiadra” Okuna

d. Hipoteza Kuznetsa o relacji między nierównościami a dobrobytem

12. Systemy podatków dochodowych

a. Cztery zasady obciążeń podatkowych

b. Zasada równej ofiary w ustalaniu podatków

c. Taryfy opodatkowania w Polsce

d. Podatek a motywacja do pracy

13. Wspólne zasoby

a. Dylematy wspólnych zasobów

b. Tragedia wspólnego pastwiska i inne pułapki społeczne w ujęciu teorii gier

c. Program badawczy CPR - zarządzania zasobami wspólnymi

14. Dobra publiczne

a. Dobra prywatne a dobra publiczne

b. Nieefektywność podatków na wytwarzanie dóbr publicznych

c. Dobrowolne uczestnictwo w dostarczaniu dóbr publicznych: problem gapowicza

d. Gry o dobro publiczne

e. Poszukiwanie optimum Pareto

15. Metody dostarczania dóbr publicznych

a. Niekooperacyjne metody dostarczania dóbr publicznych: rozwiązanie Lindahla

b. Ujawnianie prawdziwego popytu: mechanizm Vickrey’a-Clarke’a –Groversa

c. Efekt metody opodatkowania: wyniki badań eksperymentalnych

Literatura:

Książki:

Arrow, K.J. 1963. Social Choice and Individual Values. New York: John Wiley and Sons. Wydanie drugie, rozszerzone (wydanie pierwsze 1951).

Gramlich, E.M. 1998. A Guide to Benefit-Cost Analysis. Prospect Heights: Waveland.

Haman, J. 2003. Demokracja, decyzje, wybory. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Hankiss, E. 1986. Pułapki społeczne. Wiedza Powszechna.

Kot, S.M., Malawski, A., Węgrzecki, A. 2004. Dobrobyt społeczny, nierówności i sprawiedliwość dystrybutywna. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie.

Lis¬sow¬ski, G. (red.). 2001. Elementy teorii wyboru społecznego. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Lis¬sow¬ski, G., Zasady sprawiedliwego podziału dóbr. 2008.

Okun, A.M. 1975. Equality and Efficiency. The Big Tradeoff. The Brookings Institution.

Olson, M. 2012. Logika działania zbiorowego. Dobra publiczne i teorie grup. Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.

Ostrom, E. 2013. Dysponowanie wspólnymi zasobami. Wolters Kluwer.

Rawls, John. 1994. Teoria sprawiedliwości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Sen, A.K. 1970. Collective Choice and Social Welfare, San Francisco: Holden-Day.

Sen, A.K. 1973. On Economic Inequality. Oxford: Clarendon Press.

H.P. Young. 2004. Sprawiedliwy podział. Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.

Wilkin, J. (red.). 2005. Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Wilkin, J. (red.). 2012. Teoria wyboru publicznego. Główne nurty i zastosowania. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Wilkinson, R., Pickett, K. 2011. Duch równości. Tam gdzie panuje równość, wszystkim żyje się lepiej. Wydawnictwo Czarna Owca.

Artykuły:

Kamiński, M.M. 1994. Twierdzenie Arrowa: przykład zastoso¬-wania meto¬dy aksjo¬¬ma¬tycznej w naukach społecznych. „Studia Socjologiczne” Nr 3-4, 73 92.

Lissowski, G. 2003. Wprowadzenie do przestrzennej teorii głosowania. „Studia Socjologiczne” 1 (168): 9-37.

Lissowski, G. 2005. Trzy typy zasad sprawiedliwości dystrybutywnej. „Decyzje” 3: 5 54.

Lissowski G. 2007. Paradoksy liberalizmu i federalizmu. „Decyzje” Nr 7: 5 27.

Lissowski, G. 2012. System punktowy jako metoda podziału zbioru niepodzielnych dóbr. „Decyzje” 18: 5-24.

Lissowski G. 2013. Metody podejmowania decyzji w organizacjach międzynarodowych. „Decyzje” 19: 5-33.

Lissowski G. 2015. Społeczne aspekty analizy kosztów i korzyści. „Decyzje” 23: 47-69.

Słoczyński, T. 2012. Zastosowanie zasady równych ofiar do oceny sprawiedliwości taryfy podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w Polsce. „Gospodarka Narodowa” Nr 10.

Young, H. P. 1988. Distributive justice in taxation. “Journal of Economic Theory” 44: 321-335.

Young, H. P. 1990. Progressive taxation and equal sacrifice. “American Economic Review”: 80: 253-266.

Efekty uczenia się:

K_W01 zna i rozumie podstawowe pojęcia wybranych subdziedzin socjologii (np. socjologii rodziny, zdrowia, pracy, religii, gospodarki, edukacji, itp.)

K_W03 ma świadomość istnienia sporów teoretycznych i metodologicznych prowadzonych we współczesnej socjologii, jest refleksyjny i krytyczny wobec różnych stanowisk

K_W04 posiada pogłębioną wiedzę o strukturach, wybranych instytucjach społecznych i ich wzajemnych relacjach

K_W06 jest refleksyjny i krytyczny wobec problemu zróżnicowania społecznego i nierówności społecznych

K_W07 posiada pogłębioną wiedzę na temat narzędzi i celów polityki społecznej

K_W08 posiada pogłębioną wiedzę o rodzajach więzi społecznych i mechanizmach podtrzymywania ładu zbiorowego

K_W16 posiada pogłębioną wiedzę na temat najważniejszych międzynarodowych i krajowych badań socjologicznych odnoszących się do wybranych obszarów rzeczywistości społecznej lub wybranych subdyscyplin socjologii

K_W17 posiada pogłębioną wiedzę o normach i regułach organizujących struktury i instytucje społeczne

K_W18 posiada pogłębioną wiedzę o wybranych instytucjach i organizacjach odpowiedzialnych za transmisję norm i reguł w społeczeństwie takich jak: systemy edukacyjne, prawo, moralność, religia, itp.

K_W20 posiada pogłębioną wiedzę na temat funkcjonowania różnego typu organizacji i zarządzania nimi

K_W22 posiada pogłębioną wiedzę na temat procesów leżących u podstaw stabilności i zmiany społecznej, a także jest refleksyjny i krytyczny w ich interpretacji

K_W25 posiada pogłębioną wiedzę o historii dyscypliny i jej twórcach, w tym pogłębioną wiedzę o koncepcjach socjologów polskich

K_U02 umie odróżnić interpretację socjologiczną od interpretacji przeprowadzonej na gruncie pokrewnych nauk społecznych (np. psychologii, ekonomii, itp.)

K_U14 potrafi formułować pogłębione sądy na temat motywów ludzkiego działania oraz przewidywać społeczne konsekwencje tego działania

K_U15 potrafi określić wpływ procesów grupowych na zachowanie jednostki

K_K13 jest otwarty na różne perspektywy teoretyczne i metodologiczne badań społecznych

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin pisemny

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.