Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia powszechna XIX w. 3104-L2H19PW
Semestr zimowy 2018/19
Ćwiczenia, grupa nr 1

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia powszechna XIX w. 3104-L2H19PW
Zajęcia Semestr zimowy 2018/19 (2018Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 1 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy wtorek, 11:30 - 13:00
sala 125
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 10
Limit miejsc: 8
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Jarosław Czubaty
Literatura:

Zob. "Zakres tematów".

Zakres tematów:

Zajęcia będą dotyczyć wspomnianych powyżej zagadnień analizowanych na przykładach z zakresu historii ustroju, historii politycznej, historii wojen (przede wszystkim z uwzględnieniem jej społecznego i kulturowego kontekstu) oraz szeroko rozumianych dziejów mentalności i kultury.

Zakres tematów:

1) Rewolucyjne wizje państwa i społeczeństwa.

Oczekiwania Francuzów u progu rewolucji; ewolucja aspiracji politycznych elit; wizje państwa i społeczeństwa na podstawie deklaracji praw człowieka i obywatela oraz konstytucji rewolucyjnych.

Źródła: Wybór tekstów źródłowych do historii powszechnej 1789-1815, red. J. Willaume, Lublin 1975: Deklaracje Praw Człowieka i Obywatela z 26 VIII 1789 i 24 VI 1793 (s. 15 n.); M. Sczaniecki, Wybór tekstów źródłowych do historii państwa i prawa w dobie nowożytnej, , cz. I, Warszawa 1976: Konstytucje Republiki Francuskiej z 3 IX 1791 i 24 VI 1793 (s. 101-110); Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, Warszawa 1997: Deklaracja Niepodległości Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej 1776 (s. 240).

Opracowania: M. Żywczyński, Historia powszechna 1789-1870 (rozdz. III, V, VI-VIII, XIII: tło polityczne i najważniejsze zmiany ustrojowe we Francji od 1789 do 1793 r.); fragmenty z: J. Baszkiewicz, Nowy człowiek, nowy naród, nowy świat. Mitologia i rzeczywistość rewolucji francuskiej, Warszawa 1993 oraz z: idem, Francja nowożytna. Szkice z historii Francji wieków XVII-XX, Poznań 2002.

2. Marzenie o zmianie politycznego oblicza Europy. Kant

Traktat Kanta — oświeceniowa konwencja czy poważna propozycja polityczna? Czym jest i czym powinna być polityka? Układ sił, cele i zasady nowej organizacji politycznej Europy.

Źródła: I. Kant, Do wiecznego pokoju, w: tenże, O porzekadle: to może być słuszne w teorii, ale nic nie jest warte w praktyce. Do wiecznego pokoju, Toruń 1995.

Opracowania: Wstęp wydawcy do O porzekadle... (stosunek Kanta do sprawy polskiej); dowolne opracowanie z zakresu historii filozofii (ogólne informacje n.t. biografii i myśli Kanta).

3. Zdrada ideałów rewolucji czy ich realizacja? dla kogo i w czyim imieniu rządził Napoleon?

Ustrój i cechy systemu napoleońskiego politycznego we Francji; fundamenty, na których wspierała się władza Napoleona.

Źródła: Sprawozdanie rządu z dwuletniej działalności w: Teksty źródłowe do nauki historii w szkołach średnich, zesz. 46: A. M. Skałkowski, Okres napoleoński, Kraków 1923, s. 10-11; konstytucja z 13 XII 17999 [22 frimaire’a roku VIII], w: M. Sczaniecki, Wybór tekstów źródłowych do historii państwa i prawa w dobie nowożytnej, cz. I; podzielone między uczestników zajęć: J. U. Niemcewicz, Podróże po Ameryce 1797-1807, Wrocław-Warszawa 1959, s. 320-333, 344-347; S. Staszic, Dziennik podróży 1789-1805, Kraków 1931, s. 402-409.

Opracowania: fragmenty z: J. Tulard, Napoleon — mit zbawcy, Warszawa 2003, s. 256-277; G. Ellis, Cesarstwo Napoleona; podzielone między uczestników zajęć: fragmenty z: M. Senkowska-Gluck, Francja doby napoleońskiej, w: Europa i świat w epoce napoleońskiej, Warszawa 1977; A. Forrest, State-formation and Resistance: the Army and Local Elites in Napoleonic France, w: Collaboration and Resistance in Napoleonic Europe, London 2003 [depozyt w lektorium].

4. Arystokrata wśród porewolucyjnych elit.

Społeczne role arystokraty w nowym porządku społecznym i politycznym; funkcjonowanie ci-devants w systemie napoleońskim; stosunek Napoleona do elity ancien regime’u. Źródła: S. F. de Genlis, Pamiętniki, Warszawa 1985, s. 376-379, 385-392, 404-409, 425-429, 457-459; Ch. de Talleyrand, Pamiętniki (1754-1815), s. 153-157, 203-204, 211-212, 261-264, 272-275, 286-288, 386-392; A. de Caulaincourt, Wspomnienia z wyprawy na Moskwę 1812 r., s. 4-19.

Opracowania: J. Orieux, Talleyrand, Warszawa 1989, s. 59-61, 211-234, 257-262, 322-342, 434-445; J. Baszkiewicz, Anatomia bonapartyzmu, Gdańsk 2003, s. 132-135.

5. Propaganda napoleońska i antynapoleońska.

Cele, wątki, argumenty oraz środki techniczne propagandy Cesarza i jego przeciwników.

Źródła: ikonografia (analiza podczas zajęć); XXX Biuletyn Wielkiej Armii i odezwa Napoleona do armii z 3 XII 1805 r. (depozyt); Wiek XIX w źródłach, s. 27 (proklamacja rządu brytyjskiego z 1803 r.); fragmenty z: F. R. de Chateaubriand, O Buonapartem i Burbonach; E. de Las Cases, Memoriał ze Świętej Heleny, t. I.

Opracowania: fragmenty z: M. Senkowska-Gluck, Żyć po rewolucji, Wrocław-Warszawa 1994; A. Zahorski, Spór o Napoleona we Francji i w Polsce, Warszawa 1974; J. Baszkiewicz, Anatomia bonapartyzmu, Gdańsk 2003; F. Rosset, D. Triaire, Jan Potocki, Warszawa 2006; Dictionnaire Napoléon, ed. J. Tulard, hasło: Propaganda.

6. Dyplomacja poza granicami wyobraźni politycznej.

Próba nawiązania stosunków dyplomatycznych z Chinami jako przyczynek do badania wyobraźni politycznej elity imperium rosyjskiego.

Źródła: fragmenty memoriału ministra N. Rumiancewa z 16/28 I 1805, pełnomocnictwa dla nadzwyczajnego posła J. Gołowkina 29 VI/11 VII 1805, list Gołowkina do pogranicznych władz chińskich 8/20 X 1805 i 19 XI/1 XII 1805, listy rosyjskiego Senatu do chińskiego trybunału spraw zagranicznych z 15/27 V 1806 i (j. francuski lub rosyjski, depozyt); J. Potocki, Podróż do Mongolii, w: tenże, Podróże, Warszawa 1959, s. 409-431.

Opracowania: M. Żywczyński, Historia powszechna 1789-1870 (rozdz. Kraje dalekiego Wschodu w pierwszej połowie XIX w. – informacje na temat sytuacji politycznej Chin w początkach XIX w.); fragmenty z: Historia dyplomacji. T. 1, Do 1871 r. / S. W. Bachruszyn [et al.], Warszawa 1973; F. Rosset, D. Triaire, Jan Potocki, Warszawa 2006, s. 325-340;

7. Liberał, despota, mistyk i ojcobójca.

Dyskusja na temat założeń i metod badawczych psychohistorii na przykładzie osobowości i działań Aleksandra I.

Źródła: A. J. Czartoryski, Pamiętniki i memoriały polityczne, Warszawa 1986, s. 148-156, 158-162, 178-181, 197-200, 306-313, 336-338, 379-385.

Opracowania: W. Fiodorow, Aleksander I w: Dynastia Romanowów, Warszawa 1993, s. 287-314; J. Łotman, Teatr i teatralność w kulturze początku XIX w., w: Semiotyka dziejów Rosji, wyb. B. Żyłko, Łódź 1993, s. 246-249; Tomasz Pawelec, Dzieje i nieświadomość. Założenia teoretyczne i praktyka badawcza psychohistorii, Katowice 2004, wstęp, s. 17-25, 32-36, 79-82, 239-244, 274-283.

8. Mróz, głód, kozacy i granice ludzkiej wytrzymałości.

Odwrót Wielkiej Armii spod Moskwy jako problem strategiczny, logistyczny i doświadczenie graniczne.

Źródła: podzielone między uczestników zajęć: A. Caulaincourt, Wspomnienia z wyprawy na Moskwę 1812 r., Gdańsk 2006, s. VII-XI, 263-267 274-277 295-297, 324-327; F.P. de Segur, Pamiętniki adiutanta Napoleona, Warszawa 1982, s. 188-197, 200-203, 287-299.

Opracowania: R. Bielecki, Encyklopedia wojen napoleońskich, hasło: Kampania 1812; M. Kukiel, Wojna 1812 r., t. II, Kraków 1937, s. 497-501; P. B. Austin, 1812. Wielki odwrót, Gdańsk 2005,s. 202-230, 507-528; A. Zamoyski, 1812. Wojna z Rosją, Kraków 2007, s. 380-401, 415-420, 532-533.

9. Mechanizm przewrotu. 100 Dni.

Jak odzyskać władzę bez jednego wystrzału? Geneza Stu Dni Napoleona; przygotowania do objęcia władzy; przebieg przewrotu.

Źródła: Odezwa Napoleona z 1 III i 21 III 1815 r. oraz przemówienie do armii z 9 IV 1815 r., w: Napoleon Bonaparte, Mowy i rozkazy, s. 169-173. [depozyt]

Opracowania: D. de Villepin, Sto dni, s. 40-48, 58-71, 80-90, 100-156, 172-176; J. Orieux, Talleyrand, Warszawa 1989, s. 576-584; Herre, Metternich, Warszawa 1996, s. 231-234

10. Za króla, ojczyznę i żołd. Organizacja i funkcjonowanie armii brytyjskiej.

Patriotyczny obowiązek, rzemiosło, sposób na życie – różne aspekty służby wojskowej w na przykładzie armii brytyjskiej na przełomie XVIII i w początkach XIX w.

Źródła: W. M. Thackeray, Targowisko próżności (dowolne wydanie, t. I, rozdz. XXVII-XXIX); W. Wheeler, Listy szeregowca Wheelera, s.10-30; A. S. Frazer, Listy z kampanii Waterloo 1815, s. 15-18, 24-2834-37.

Opracowania: G. Fremont-Barnes, The British Army w: Armies of the Napoleonic Wars, s. 126-138 (depozyt); J. Cookson, Regimental Worlds: Interpreting the experience of British soldiers during the Napoleonic Wars (depozyt)

11. Pani de Staël i jej wizja Rosji.

Opinie na temat systemu władzy w Rosji, rosyjskiej obyczajowości, mentalności i kultury formułowane przez liberalną opozycjonistkę wobec władzy Napoleona wizytującą Rosję w przeddzień wojny 1812 r.

Źródła: G. de Staël, Dziesięć lat wygnania, s. Warszawa 1973, s. 212-232, 234-243, 248-254,261-263.

Opracowania: podstawowe informacje biograficzne (np. z: https://www.napoleon.org/histoire-des-2-empires/biographies/stael-germaine-de-necker-baronne-de-stael-holstein-anna-louise-germaine-1766-1817-ecrivain-et-femme-politique/); B. Struck, Nie Zachód, nie Wschód. Francja i Polska w oczach niemieckich podróżnych w latach 1750-1850, s. 165-179.

12. Jak rządzić Rosją II

Kwestia rzeczywistego zakresu władzy carów w Rosji u schyłku XVIII i w początkach XIX w. Władca, dwór i armia – wzajemne relacje; Czy system polityczny Rosji to „despotyzm miarkowany przez carobójstwo”?

Źródła: (podzielone miedzy uczestników zajęć) A. de Custine, Listy z Rosji, Warszawa 1988, s. 28-32, 34-36, 40-41, 55-56, 65-67, 73-81; M. Sałtykow-Szczedrin, Gawęda podjaczego, w: Opowiadania pisarzy rosyjskich XIX wieku, t. I, Warszawa 1967. Dla chętnych: M. Gogol, Rewizor.

Opracowania: T. Kapustina, Mikołaj I, w: Dynastia Romanowów, s. 315-337; I. Grudzińska-Gross, Piętno rewolucji. Custine, Tocqueville i wyobraźnia romantyczna, Warszawa 1995, s. 17-30; A. Mączak, Rządzący i rządzeni, Warszawa 1986, s. 236-245; R. Pipes, Rosja carów s. 289-304.

13.Pojedynek

Geneza obyczaju i jego funkcja w kulturze oraz w sferze stosunków społecznych.

Źródła: Dał nam przykład Bonaparte. Wspomnienia i relacje żołnierzy polskich, t. II, Kraków 1984, s. 50-51; A. Puszkin, Eugeniusz Oniegin (dowolne wydanie, rozdz. VI, cz. IV-XII, XIX sq z opisem pojedynku Oniegina z Leńskim); L. Wairy Constant, Pamiętniki kamerdynera cesarza Napoleona I, Warszawa 1972, s. 323-326; J. Łotman, Rosja i znaki. Kultura szlachecka w wieku XVIII i na początku XIX, Gdańsk 1999, s. 193 (protokół z warunkami pojedynku Puszkina z d’Anthesem); Kodeks honorowy Boziewicza (dowolne wydanie – fragment poświęcony kategoriom osób uprawnionych i nieuprawnionych do dawania satysfakcji). Film R. Scotta jako wg powieści J. Conrada jako przykład późniejszej recepcja rytuału.

Opracowania: B. Szyndler, Pojedynki (dowolne wydanie, rozdz. n.t. pojedynków w XIX w.); J. Łotman, o.c., s. 187-202; N. Elias, Rozważania o Niemcach, s. 106-121, 174-181.

14. Obraz żołnierskiej śmierci w kulturze epoki napoleońskiej. Formy i znaczenie kultu bohaterów w propagandzie i mentalności żołnierzy Wielkiej Armii analizowane na kanwie ceremonii żałobnych po śmierci Jeana Lannesa.

Źródła: Notatka dr Lafranca dla dr Corvisarta 11 VI 1809 w: C. A. Thoumas, Marszałek Lannes; mowa marszałka Davouta na pogrzebie Lannesa i opis uroczystości żałobnych w: Gazecie Warszawskiej, nr 61, 31 VII 1810; Mowa JP. Tremona, majora dziesiątego pułku piechoty polskiej, miana przy pochowaniu ciała śp. Sawarego, pułkownika 14-go regimentu piechoty liniowej francuskiej (…), w: Krótki zbiór wierszy, pieśni i mów patryotycznych przy rozmaitych uroczystościach narodowych, iako też i przy pochowaniu ciał rycerzów poległych w obronie oyczyzny od r. 1806 czyli epoki oswobodzenia ziemi polskiey przez woyska Napoleona Wielkiego aż do czasu teraźnieyszego przez różnych autorów napisanych, Warszawa 1809, s. 254-255 (http://bc.wbp.lublin.pl/dlibra/docmetadata?id=2816&from=FBC).

Opracowania: fragmenty z: C. A. Thoumas, o.c.; B. J. Martin, Napoleonic friendship. Military fraternity, intimacy and sexuality in 19-th century France, Durham 2011.

15. Sentymentalizm i mistycyzm.

Dama, pisarka i wpływowa mistyczka – baronowa de Krudener jako kobieta swojej epoki?

Źródła: fragmenty z: B. J. de Krudener, Waleria, czyli listy Gustawa de Linar do Ernesta de G., Warszawa 2017;

Opracowania: fragmenty z : M. Ciostek, Życie pani de Krudener, w: B. J. de Krudener, Waleria; A. Andrusiewicz, Aleksander I, Kraków 2015.

Metody dydaktyczne:

W trakcie ćwiczeń warsztatowych prowadzona będzie analiza tekstów źródłowych i źródeł ikonograficznych. Wnioski z niej płynące będą w trakcie dyskusji konfrontowane z ustaleniami zawartymi w przyczynkach, monografiach i syntezach.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena będzie wystawiana na podstawie wykazanej podczas dyskusji na zajęciach wiedzy na temat omawianych zagadnień, merytorycznego wkładu w dyskusję, umiejętności wyciągania wniosków z analizy materiału źródłowego, dostrzegania relacji i związków przyczynowo-skutkowych między faktami i procesami, wyprowadzania ogólnych prawidłowości dotyczących procesu dziejowego i zjawisk społeczno-politycznych w oparciu o wiedzę szczegółową.

Zaliczenie na stopień. Warunkiem zaliczenia zajęć jest uczestnictwo w nich, należyte przygotowanie do nich i aktywny udział w dyskusji.

Uwagi:

prof. J. Czubaty - Przemiany obyczajów, mentalności i kultury politycznej w Europie w latach 1789-1831.

Do listy studentów mają dostęp koordynatorzy przedmiotu, uczestnicy oraz prowadzący grup. Jesteś uczestnikiem, zatem masz dostęp.

wyślij wiadomość do studentów tej grupy (przez USOSmail)

Lista jest pusta
Nazwisko Imiona Stan
Lista jest pusta
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.