Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia średniowieczna Polski 3104-L2HSRPL
Semestr zimowy 2018/19
Ćwiczenia, grupa nr 5

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia średniowieczna Polski 3104-L2HSRPL
Zajęcia Semestr zimowy 2018/19 (2018Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 5 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy wtorek, 11:30 - 13:00
sala 4
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 10
Limit miejsc: 10
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Grzegorz Myśliwski
Literatura:

Zob. „Zakres tematów”.

Zakres tematów:

Okres XIII–XV w. powszechnie jest uważany za czas rozwoju cywilizacyjnego ziem polskich. Istotny jego składnik stanowiła urbanizacja i powstanie licznych społeczności miejskich (różnorodnych także pod względem etnicznym) z własnym prawem, gospodarką i kulturą. W trakcie zajęć uczestniczy poznają zarówno proces budowy ustroju miasta i stosowanie miejskiego prawa, samoorganizację miast przeciw przestępczości, początki edukacji mieszczańskiej, stosunki etniczne (Żydzi, Ormianie, Włosi)), działalność gospodarczą, a także elementy miejskiej kultury (dziejopisarstwo) i mentalności.

W trakcie ćwiczeń uczestniczki/uczestnicy będą czytać różne typy źródeł po łacinie oraz w tłumaczeniu na język polski: rocznik, dokument w sensie ścisłym, testament, księgę radziecką i ławniczą, testament, a także wiersz. Wszystkie źródła zostaną dostarczone uczestnikom/uczestniczkom zajęć w formie kserokopii.

Wszystkie teksty źródłowe otrzymają uczestnicy zajęć w formie kserokopii lub pdf wysłanego na mailowe konto studenckie. Dotyczy to również skserowanych map, które obok mapy ściennej i atlasów stanowić będą ważną pomoc w zajęciach.

Większość zadanych opracowań znajduje się albo w Bibliotece Instytutu Historycznego, albo w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Opracowania niedostępne w tych bibliotekach zostaną skserowane i udostępnione na tydzień przez zajęciami w depozytach nr 1–3 w bibliotece naszego Instytutu (stąd stosowany w sylabusie skrót <dep. BIH>).

Zakres tematów:

1. Lokacja Poznania (1253 r.) – cz. 1: wersja rocznikarska

źródło: zapiska [z:] „Rocznik kapituły poznańskiej”, „Monumenta Poloniae Historica”, s.n., t. VI, s. 32 (pkt. 55);

lit. przedm.: B. Kürbis, „Wstęp”, [do:] „Monumenta Poloniae Historica”, series nova, t. VI, Warszawa 1962, s. XXI–XXXIII;

„Dzieje Wielkopolski”, t. 1, red. J. Topolski, Poznań 1969 –> roz. XI: „Wzrost gospodarczy i demograficzny oraz przemiany w strukturze społecznej” (s. 251–283);

S. Kowalski, „Gubin. Zarys historii do 1945 roku”, Zielona Góra 2010 –> roz. „Dzieje polityczne” (s. 61–71), „Czynniki rozwoju i stagnacji” (s. 145–148) [dep. w bibliotece IH];

2. Lokacja Poznania (1253 r.) – cz. 2: dokument lokacyjny

źródło: dokument lokacyjny Poznania z 1253 r.

lit. przedm.: M. Bogucka, H. Samsonowicz, „Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej”, Wrocław 1986 –> roz. „Lokacje, ich znaczenie, przebieg i skutki prawne” (s. 45–88);

T. Jurek, „Przebieg lokacji Poznania”, [w:] „Civitas Poznaniensis. Studia z dziejów średniowiecznego Poznania”, red. Z. Kurnatowska, T. Jurek, Poznań 2005, s. 173–191.

3. Mieszczańska edukacja. Przykład Wrocławia (1267 r.)

źródło: dokument założycielski pierwszej szkoły parafialnej we Wrocławiu przy kościele p.w. św. Marii Magdaleny (1267 r.)

lit. przedm.: J. Dowiat, „Krąg uczony i jego instytucje”, [w:] „Kultura Polski średniowiecznej (X–XIII w.)”, red. J. Dowiat, Warszawa 1985, s. 291–300 (podroz. „Szkoła dworska”, „Szkoły kościelne”);

A. Bartoszewicz, „Piśmienność mieszczańska w późnośredniowiecznej Polsce”, Warszawa 2012 –> roz. „Szkoła parafialna” (s. 41–46);

M. Goliński, „Jedna gmina – dwie parafie”, [w:] C. Buśko, M. Goliński, M. Kaczmarek, L. Ziątkowski, „Historia Wrocławia”, t. 1, Wrocław 2001, s. 104–105;

4. Władza świecka i miasta wobec przestępczości na Śląsku, Łużycach i w Wielkopolsce ( 1339 r. – 1369 r.)

źródła: dok. Jana Luksemburskiego (1339 r.), Karola IV (1347 r.), Kazimierza Wielkiego (1349 r.) oraz akt konfederacji miast Śląska i Łużyc (1369 r.);

lit. przedm.: „Kultura Polski XIV-XV w.”, red. B. Geremek (1997) –> H. Zaremska: roz. „Ochrona miru, życia i własności” (s. 542–548), „Wina i kara” (s. 548–552), „Miasto i przestępczość” (s. 559–562);

M. Cetwiński, „Rozbój rycerski na pograniczu śląsko-łużyckim”, [w:] idem, „Śląski tygiel. Studia z dziejów polskiego średniowiecza”, Częstochowa 2001, s. 203–208; [dep. w bibliotece IH]

B. Geremek, „Człowiek marginesu w średniowieczu”, [w:] „Człowiek średniowiecza”, red. J. Le Goff, W-wa – Gdańsk 1996, s. 431–463;

5. Gmina miejska w Krakowie a miejscowi Żydzi w czasach Kazimierza Wielkiego (1369–1370 r.)

źródło: dwa wypisy (nr 48, 54) z ksiąg miejskich krakowskich (1369, 1370)

lit. przedm.: F. Battenberg, „Żydzi w Europie”, Wrocław 2008 –> Wprowadzenie (s. 11– tylko do s. 32);

J. Wyrozumski, „Dzieje Krakowa”, t. 1, Kraków 1992 –> roz. „Ludność” (s. 314–331);

H. Zaremska, „Żydzi w Polsce średniowiecznej. Gmina krakowska”, Warszawa 2011 –> roz. „Przywileje Kazimierza Wielkiego dla Żydów i ich średniowieczne konfirmacje” (s. 143–173); [fragmenty dotyczące XIII–XIV w.]

6. Ormianie we Lwowie i ich działalność w 2. poł. XIV w.

źródło: „Najstarsza księga miejska [Lwowa] 1382–1389”, wyd. A. Czołowski, Lwów 1892, zap. 571 (fragment), 299, 350, 397;

lit. przedm.: A. Czołowski, „Lwów za ruskich czasów”, „Kwartalnik Historyczny”, t. 5, 1891, s. 779–812;

F. Papée, „Historja miasta Lwowa w zarysie”, Lwów – W-wa 1924 (wyd. 2) –> roz. 4 „Przyłączenie do Polski” (s. 29–36); roz. 6 „Pierwszy rozkwit Lwowa” (s. 43–50);

K. Stopka, „Ormianie w Polsce dawnej i dzisiejszej”, Kraków 2000 –> roz. „Korzenie” (s. 5–9), „Chrześcijaństwo” (s. 10–16), „Gmina – jej struktura i instytucje” (s. 26–34), „Kupcy, rzemieślnicy, agenci” (s. 44–58);

7. Miasto w poezji. Przykład Krakowa (1424–1428 r.)

źródło: Stanisław Ciołek, „Pochwała Krakowa (1424–1428)” (Antologia literatury polskiego średniowiecza);

lit. przedm: M. Głowiński, A. Okopień–Sławińska, J. Sławiński, „Zarys teorii literatury”, Warszawa 1991 (lub inne wydania) –> roz. „Dzieło literackie jako fakt socjalny” (s. 15–33);

T. Michałowska, „Średniowiecze”, Warszawa 1995 –> „Stanisława Ciołka <Laus Cracoviae>” (s. 679–685);

J. Wyrozumski, „Dzieje Krakowa”, t. 1, Kraków 1992 –> roz. „Kraków w życiu politycznym Polski jagiellońskiej” (s. 514–532);

8. Dziejopisarstwo mieszczańskie. Przykład gdańskiej kroniki Kaspara Weinreicha (1462–1490)

źródła: fragmenty z kroniki Kaspara Weinreicha (SRPr., t. 4, od 727–800);

lit. przedm.: „Historia Gdańska”, t. 2, red. E. Cieślak, Gdańsk 1982 –> roz. „Oświata i nauka” (s. 359–369);

J. Dworzaczkowa, „Dawne dziejopisarstwo gdańskie do połowy XVI wieku”, Gdańsk 1962 –> roz. Drobne zabytki narracyjne (s. 67–71);

Ph. Dollinger, „Dzieje Hanzy (XII–XVII w.)”, Warszawa 1975, 1997 (strony wg wyd. z 1997) –> roz. „Odstępstwo Kolonii i wojna anglo–hanzeatycka” (s. 273–277);

9. Włosi obywatelami miejskimi Poznania (1488 r.)

źródło: prośba braci de Promontorio o uzyskanie obywatelstwa miejskiego Poznania (A.radz.pozn., t. 2, nr 1493, 1488 r., s. 198; fragment nr 1500, s. 203);

lit. przedm.: A. Gąsiorowski, „Rozwój późnośredniowiecznego Poznania”, [w:] „Dzieje Poznania”, t. 1, red. J. Topolski, Warszawa – Poznań 1988, (s. 209–216);

S. Gierszewski, „Obywatele miast Polski przedrozbiorowej”, Warszawa 1973 –> roz. 2 Obywatele jako grupa społeczna (s. 31–47);

L. Koczy, „Handel Poznania do połowy XVI wieku”, Poznań 1930 –> roz. 10: „Udział Włochów w handlu Poznania” (s. 262–268);

10. Testament kupca płockiego (1495 r.)

źródło: testament kupca płockiego, Stanisława Kaszla (Zbiór dokumentów i listów miasta Płocka, t. 1, Warszawa 1975, nr 261, s. 361–362);

lit. przedm: Ph. Ariès, „Człowiek i śmierć”, tłum. E. Bąkowska, Warszawa 1989 –> roz. „Ubezpieczenie na tym i na tamtym świecie…” (s. 188–193), „Bogactwo i śmierć. Użytkowanie dóbr” (s. 193–196), „Spisanie testamentu sprawa sumienia, aktem o charakterze osobistym” (s. 196–198), „Testament. Rodzaj literacki” (s. 198–201);

T. Żebrowski, „Stolica książąt mazowieckich i płockich w latach 1138–1495”, [w:] „Dzieje Płocka”, red. A. Gieysztor, Płock 1978 (wyd. 2), s. 100–111.

Efekty uczenia się:

Po zaliczeniu ćwiczeń student/ studentka:

– zna historię społeczną ziem polskich w okresie XIII–XIV w. ze szczególnym uwzględnieniem stosunków etnicznych;

– zna i umie powiązać fakty i procesy z historii społecznej, prawa, gospodarczej i szeroko rozumianej kultury;

– umie analizować różne typy źródeł pisanych (dokument w sensie ścisłym, zbiór prawa zwyczajowego, kronika, testament, księga uposażeń).

Metody dydaktyczne:

– lektura, tłumaczenie (w przypadku źródeł łacińskich), analiza źródeł pisanych;

– dyskusja nad wybranymi zagadnieniami historycznymi wynikającymi z lektury/ oglądu źródeł;

– dyskusja nad wybranymi aspektami metodycznymi i metodologicznymi badań nad w.w. źródłami;

– dyskusja nad znaczeniem analizowanych faktów w kontekście długofalowych przemian społeczno-gospodarczych, polityczno-prawnych i kulturowych;

– podsumowanie omawianego źródła i dyskutowanego zagadnienia;

Metody i kryteria oceniania:

Ocenie podlegają:

– przygotowanie i jakość tłumaczenia tekstu źródłowego;

– przygotowanie i przemyślenie zadanej literatury przedmiotu;

– aktywność w dyskusji;

– kultura dyskutowania;

– sposób i jakość formułowania myśli, czyli: spostrzegawczość źródłowa, logika wywodu, precyzja sformułowań, oryginalność hipotez i tez oraz solidność argumentacji na ich rzecz, wszechstronność oglądu faktów jednostkowych oraz ujmowanie ich na tle długofalowych procesów.

Uwagi:

dr hab. G. Myśliwski - „Miasta na ziemiach polskich w okresie rozkwitu (XIII–XV w.): społeczeństwo, prawo, kultura, gospodarka.

Do listy studentów mają dostęp koordynatorzy przedmiotu, uczestnicy oraz prowadzący grup. Jesteś uczestnikiem, zatem masz dostęp.

wyślij wiadomość do studentów tej grupy (przez USOSmail)

Lista jest pusta
Nazwisko Imiona Stan
Lista jest pusta
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.