Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia starożytna I semestr 3104-L2HST1
Semestr zimowy 2018/19
Ćwiczenia, grupa nr 8

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia starożytna I semestr 3104-L2HST1
Zajęcia Semestr zimowy 2018/19 (2018Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 8 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy piątek, 11:30 - 13:00
sala 6
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 13
Limit miejsc: (brak danych)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Paweł Nowakowski
Literatura:

Podręczniki ogólne:

B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1: Do końca wojen perskich, Warszawa 1988.

B. Bravo i inni (red.) Historia starożytnych Greków, t. 2: Okres klasyczny, Warszawa 2009.

B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 3: Okres hellenistyczny, Warszawa 2010.

J. M. Hall, Historia Grecji archaicznej ok. 1200–479 p.n.e., przeł. M. Komorowska, Kraków 2011.

N. G. L. Hammond, Dzieje Grecji, przeł. Anna Świderkówna, Warszawa 1994.

M. Jaczynowska, D. Musiał, M. Stępień, Historia starożytna, Warszawa 2010.

W. Lengauer, Religijność starożytnych Greków, Warszawa 1994.

W. Lengauer, Starożytna Grecja okresu archaicznego i klasycznego, Warszawa 1999.

O. Murray, Narodziny Grecji, Warszawa 2004.

P. J. Rhodes, Historia Grecji. Okres klasyczny, przeł. L. Trzcionkowski, Kraków 2009.

F. W. Walbank, Świat hellenistyczny, Warszawa 2003.

E. Wipszycka (red.) Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1/2: Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, Warszawa 2001.

E. Wipszycka (red.) Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 3: Źródłoznawstwo czasów późnego antyku, Warszawa 1999.

A. Ziółkowski, Historia powszechna: starożytność, Warszawa 2010.

Atlasy:

L. M. Piotrowicz, Atlas historii starożytnej, Warszawa 1994.

R. J. A. Talbert (wyd.), The Barrington Atlas of the Greek and Roman World, Princeton - Oxford 2000.

Digital Atlas of the Roman Empire (Lund University): http://dare.ht.lu.se/

Ponadto obowiązuje literatura dotycząca zagadnień szczegółowych, omawianych podczas poszczególnych spotkań.

Zakres tematów:

Historia starożytna I semestr: ćwiczenia – historia starożytnej Grecji.

Grupa nr 8. Piątki, godz. 11.30–13.00. Sala nr 6 (IH UW).

Depozyt biblioteczny nr ___________.

5.10.2018 Zajęcia wprowadzające

Omówienie materiału i zasad zaliczenia ćwiczeń. Omówienie podstawowych podręczników do historii starożytnej.

Zajęcia 2–4 (12., 19. i 26.10): Homer a kultura egejska.

12.10.2018 Kultura egejska, początki pisma greckiego

Kolokwium: alfabet grecki.

Źródła: Pierwsze zabytki pisma greckiego omówione w literaturze przedmiotu.

Literatura:

B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1: Do końca wojen perskich, Warszawa 1988, rozdziały: „Charakterystyka środowiska geograficznego”, „Dzieje basenu Morza Egejskiego do VIII w. ”, „Poematy homerowe: Iliada i Odyseja” (s. 8–126).

Ł. Niesiołowski-Spanò, Early alphabetic scripts and the origin of Greek letters, [w:] B. Blahaczek, P. Berdowski (red.), Haec mihi in animis vestris templa. Studia Classica in Memory of Professor Lesław Morawiecki, Rzeszów 2007, s. 47–63.

R. A. Sucharski, Aegaeo-graeca. Ku problemowi greckiej ciągłości kulturowej, Warszawa 2005, s. 11–56.

19.10.2018 i 26.10.2018 Homer, Iliada: broń i metale

Źródło: Homer, Iliada, przeł. K. Jeżewska, wstęp i przypisy J. Łanowski [= Biblioteka antyczna], Warszawa 1999.

Literatura:

M. W. Edwards, „Homer’s Iliad”, [w:] J. M. Foley (red.), A Companion to Ancient Epic, Malden, Mass. 2005, s. 302–314.

R. Fowler, The Cambridge Companion to Homer, Cambridge 2004.

J. V. Luce, Homer i epoka heroiczna, Warszawa 1987.

I. Morris, B. Powell, A New Companion to Homer, Leiden 1997.

K. A. Raaflaub, „Epic and history”, [w:] J. M. Foley (red.), A Companion to Ancient Epic, Malden, Mass. 2005, s. 55–70.

L. Trzcionkowski, „Historyczne aspekty eposu homeryckiego”, [w:] H. Podbielski (red.), Literatura Grecji starożytnej, t. 1, Lublin 2005, s. 41–66.

K. Zieliński, Iliada i jej tradycja epicka. Studium z zakresu greckiej tradycji oralnej, Wrocław 2014.

Zajęcia 5–8 (2., 9., 16. i 23.11): Kolonizacja grecka: początki i funkcjonowanie nowych miast greckich, przypadek Kyrene

2.11.2018 Założenie miasta Kyrene 1: relacja Herodota

Źródło: Herodot, Dzieje, przeł. i oprac. S. Hammer, Warszawa 2011, księga IV rozdział 145–205.

Literatura:

E. J. Baker, I. J. F. de Jong, H. van Wees, Brill’s companion to Herodotus, Leiden – Boston 2002.

B. Bravo, „Herodot”, [w:] E. Wipszycka (red.) Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1/2: Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, Warszawa 2001, s. 71–74.

B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1: Do końca wojen perskich Warszawa 1988, rozdział „Kolonizacja doby archaicznej” (s. 158–185).

I. Malkin, „Tradition”, [w:] P. Derow, R. Parker (red.), Herodotus: The Foundation of Cyrene. In Herodotus and his World: Essays from a conference in memory of George Forrest, Oxford 2003, s. 153–170.

M. Węcowski, „Forma i funkcja prologu Historii Herodota z Halikarnasu”, Przegląd Historyczny 87/2 (1996), s. 345–398, 492.

9.11.2018 Założenie miasta Kyrene 2: Pindar, źródła epigraficzne i źródła materialne

Źródła:

Pindar, Oda pytyjska IV, V, IX, w: Pindar, Ody zwycięskie: olimpijskie, pytyjskie, nemejskie, istmijskie, przeł., wstępem i koment. opatrzył M. Brożek, Kraków 1987.

Inskrypcja: ‘Układ – przysięga ojców założycieli’, [w:] A. Chankowski (red.), Wybór źródeł do historii starożytnej, Warszawa 1995, s. 28–29.

C. Dobias-Lalou i inni, „Decree of Cyrene for the citizenship of the Thereans, Therean ‘decree’ and founders’ oath” – wydanie i komentarz w otwartym korpusie internetowym inskrypcji z Kyrene (IGCyr011000) https://igcyr.unibo.it/igcyr011000

figurki z sanktuarium Demeter i Persefony w Kyrene

Literatura:

J. Danielewicz, Liryka starożytnej Grecji, Wrocław 2006.

J. Uhlenbrock, Heirlooms, Aphidrumata, and the Foundation of Cyrene, [w:] S. Huysecom-Haxhi, A. Muller (red.) Archaiologia. Figurines grecques en contexte. Présence muette dans le sanctuaire, la tombe et la maison, Villeneuve d'Ascq 2015, s. 143–156.

16.11.2018 Prawa święte z Kyrene

Źródło:

Inskrypcja: „Prawa święte z Kyrene”, [w:] A. Chankowski (red.), Wybór źródeł do historii starożytnej, Warszawa 1995, s. 30–33.

C. Dobias-Lalou i inni, „Sacred laws” - wydanie i komentarz w otwartym korpusie internetowym inskrypcji z Kyrene (IGCyr016700) https://igcyr.unibo.it/igcyr016700

P. J. Rhodes, R. Osborne, Greek Historical Inscriptions, 404–323 BC, Oxford 2003, no. 97.

Literatura:

E. Lupu, Greek Sacred Law: A Collection of New Documents (NGSL), Leiden – Boston 2005.

23.11.2018 Gospodarka Kyrene: wybrane źródła

Źródła:

G. Oliverio, I conti dei Demiurgi, Bergamo 1933 (wybrane inskrypcje).

British Museum Coins (Cyrenaica) (wybrane monety).

Literatura:

B. Bravo, A. Wolicki, „Inskrypcje greckie”, [w:] E. Wipszycka (red.), Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1/2: Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, Warszawa 2001, s. 154–185 (szczególnie 162–165).

K. Łuczak, „Silphium z Cyrene. Skarb antycznej medycyny”, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 63 (2015), s. 1–14.

Zajęcia 9 – 14 (30.11; 7., 14., 21.12; 11.,18.01): Ateny i Sparta: ustrój a pozycja społeczna kobiet

30.11.2018 „Wielka rhetra” i podstawy ustroju Sparty

Źródło:

Plutrach, Żywot Likurga, [w:] Plutrach, Żywoty równoległe, t. 1: Tezeusz – Romulus i ich porównanie, Likurg – Numa i ich porównanie, przeł i wstępem poprzedził K. Korus, przypisami i koment. opatrzyli L. Trzcionkowski i K. Korus, Warszawa 2004.

Literatura:

R. Kulesza, Sparta w V-IV wieku p.n.e., Warszawa 2003, s. 21–114.

M. Nassafi, „Lykourgos the Spartan ‘Lawgiver’: Ancient beliefs and modersn scholarship”, [w:] A. Powell (red.), A Companion to Sparta, t. 2, Hoboken, NJ 2018, s. 93–123.

E. Wipszycka, „Sparta w czasach klasycznych. Społeczeństwo i instytucje państwa spartańskiego”, [w:] B. Bravo i inni (red.), Historia starożytnych Greków, t. 2: Okres klasyczny, Warszawa 2009, s. 325–344.

7.12.2018 Komedia stara jako źródło do historii społecznej: 1. Zajęcia wprowadzające

Kolokwium: Geografia wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Literatura:

K. Bartol, J. Danielewicz, Komedia grecka. Od Epicharma do Menandra, Warszawa 2011.

M. Kocur, Teatr antycznej Grecji, Wrocław 2001.

14.12.2018 Komedia stara jako źródło do historii społecznej: 2. Wizerunek kobiety ateńskiej u Arystofanesa

Źródło:

Arystofanes, Lyzistrata, [w:] Arystofanes, Komedie, t. 2 [= Biblioteka antyczna], przeł., wstępem i przypisami opatrzyła J. Ławińska-Tyszkowska, Warszawa 2003.

Literatura:

D. M. Christenson, Hysterical Laughter: Four Ancient Comedies about Women, New York - Oxford 2014, rozdział „Introduction”.

R. Osborne, „Law, the democratic citizen and the representation of women in classical Athens”, Past & Present 155 (Maj, 1997), s. 3–33.

C. Patterson, Other Sorts: Slaves, Foreigners, and Women in Periclean Athens, [w:] I. Samons, J. Loren (red.), The Cambridge Companion to the Age of Pericles, Cambridge 2007, s. 153–178.

D. C. Richter, „The position of women in Classical Athens”, The Classical Journal 67/1 (październik - listopad 1971), s. 1–8.

Ch. Seltman, „The status of women in Athens”, Greece & Rome 2/3 (październik, 1955), s. 119–124.

A. Wolicki, „The education of women in ancient Greece”, [w:] M. Bloomer (red.), A Companion to Ancient Education, Malden & Oxford 2015, s. 305–320.

21.12.2018 Wizerunek kobiety ateńskiej u Lizjasza. Sądy ateńskie.

Źródło:

Lizjasz, Obrona w sprawie zabójstwa Eratosthenesa, [w:] Lizjasz, Mowy, przeł., oprac. i wstępem poprzedził R. Turasiewicz, Kraków 1998.

Literatura:

M. H. Hansen, Demokracja ateńska w czasach Demostenesa. Struktura, zasady i ideologia, przeł. R. Kulesza, Warszawa 1999.

A. Wolicki, „Cudzołóstwo i retoryka. Uwagi o Obronie w sprawie zabójstwa Eratosthenesa Lizjasza”, [w:] A. Wolicki (red.), TIMAI. Studia poświęcone profesorowi Włodzimierzowi Lengauerowi przez uczniów i młodszych kolegów z okazji Jego 60. urodzin, Warszawa 2009, s. 186–231.

11.01.2019 Komedia stara jako źródło do historii społecznej: 3. Wizerunek kobiety spartańskiej u Arystofanesa

Źródła:

Arystofanes, Lyzistrata, [w:] Arystofanes, Komedie, t. 2 [= Biblioteka antyczna], przeł., wstępem i przypisami opatrzyła J. Ławińska-Tyszkowska Warszawa 2003.

Ksenofont, Ustrój polityczny Sparty (= Lakedaimonion politeia), przeł. A. Zinkiewicz, A. R. Sypuła pod kierunkiem R. Kuleszy [= Akme. Studia historica 1/2008], Warszawa 2008, rozdział: 1.3–10.

Arystoteles, Polityka, przeł., słowem wstępnym i komentarzem opatrzył L. Piotrowicz, wstępem poprzedził M. Szymański, Warszawa 2011, 1269b12–1270a34.

Literatura:

R. Kulesza, Sparta w V-IV wieku p.n.e., Warszawa 2003, s. 115–130.

E. G. Millender, „Spartan women”, [w:] A. Powell (red.), A Companion to Sparta, t. 2, Hoboken, NJ 2018, s. 499–524.

J. Neils, „Spartan girls and the Athenian gaze”, [w:] Sh. L. James, Sh. Dillon (red.), A Companion to Women in the Ancient World, Chichester 2012, s. 153–166.

S. Pomeroy, Spartan Women, New York – Oxford 2002, s. 66–69, 73–103.

E. Wipszycka, „Ksenofont”, [w:] E. Wipszycka (red.), Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1/2: Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, Warszawa 2001, s. 86–89.

E. Wipszycka, „Sparta w czasach klasycznych. Społeczeństwo i instytucje państwa spartańskiego”, [w:] B. Bravo i inni (red.), Historia starożytnych Greków, t. 2: Okres klasyczny, Warszawa 2009, s. 325–344.

18.01.2019 Strój kobiecy w Grecji klasycznej i archaicznej: źródła ikonograficzne

Źródła:

Wybrane reprodukcje rzeźb i malowideł z waz.

Literatura:

A. Donohue, „Interpreting women in Archaic and Classical Greek sculpture”, [w:] Sh. L. James, Sh. Dillon (red.), A Companion to Women in the Ancient World, Chichester 2012, s. 167–178.

M. M. Lee, „Dress and adornment in Archaic and Classical Greece”, [w:] Sh. L. James, Sh. Dillon (red.), A Companion to Women in the Ancient World, Chichester 2012, s. 179–190.

25.01.2019 Religijność misteryjna: Tabliczki orfickie

Źródła:

„Tabliczki orfickie” [w:] A. Chankowski (red.), Wybór źródeł do historii starożytnej, Warszawa 1995, s. 34–35.

Literatura:

W. Lengauer, Religijność starożytnych Greków, Warszawa 1994.

K. Sekita, Złote tabliczki orfickie. Życie po śmierci w wierzeniach starożytnych Greków, Warszawa 2011.

Metody dydaktyczne:

Zajęcia są poświęcone pracy ze źródłami do wybranych kluczowych zagadnień z zakresu historii starożytnej Grecji do końca epoki hellenistycznej. Studencie samodzielnie przygotowują materiał źródłowy i literaturę przedmiotu przed zajęciami. Następnie w trakcie zajęć, pod kierunkiem prowadzącego, prowadzą analizę krytyczną źródeł z wykorzystaniem wiedzy zbudowanej na podstawie literatury przedmiotu.

Ćwiczenia zapoznają studenta z możliwościami i ograniczeniami wykorzystania podstawowych źródeł historiograficznych i literatury antycznej do poszerzania naszej wiedzy o przeszłości, a także uczą ich konfrontowania ze źródłami materialnych, ikonograficznymi i epigraficznymi.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą zaliczenia ćwiczeń są:

- obecność (najwyżej dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze, w tym konieczność zaliczenia jednego pominiętych z tematów podczas dyżuru)

- przygotowanie do zajęć i aktywny udział w dyskusji

- min. 51% punktów w kolokwium z alfabetu greckiego

- min. 51% punktów w kolokwium z geografii wschodniej części basenu Morza Śródziemnego

Uwagi:

dr Paweł Nowakowski

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.