Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do badań historycznych 3104-L2WBH
Semestr zimowy 2018/19
Ćwiczenia, grupa nr 3

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Wstęp do badań historycznych 3104-L2WBH
Zajęcia Semestr zimowy 2018/19 (2018Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 3 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każda środa, 9:45 - 11:15
sala 14
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 15
Limit miejsc: (brak danych)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Piotr Węcowski
Literatura:

Zob. "Zakres tematów".

Zakres tematów:

Podczas zajęć chciałbym zapoznać Państwa z warsztatem naukowych historyka. Większość zajęć związana będzie z techniką badań naukowych. Omówimy różne typy pomocy naukowych (bibliografie, słowniki, encyklopedie itp.), metody postępowania historyka (sposób interpretacji źródeł, stosowane metody wnioskowania). Zajmiemy się także praktycznymi ćwiczeniami, związanymi z techniką sporządzania przypisów. Omówimy też teoretyczne zagadnienia nauki historycznej. Porozmawiamy m.in. o tym, czym jest historia (i jak zmieniało się jej pojmowanie), co to jest fakt historyczny, proces dziejowy; jakie są współczesne kierunki badań historycznych. Zastanowimy się też nad pytaniem „czy można badać (poznać) przeszłość” ? dotkniemy więc podstawowego dylematu każdego historyka.

Podczas zajęć chciałbym zapoznać Państwa z warsztatem naukowych historyka. Większość zajęć związana będzie z techniką badań naukowych. Omówimy różne typy pomocy naukowych (bibliografie, słowniki, encyklopedie itp.), metody postępowania historyka (sposób interpretacji źródeł, stosowane metody wnioskowania). Zajmiemy się także praktycznymi ćwiczeniami, związanymi z techniką sporządzania przypisów (choć będą to Państwo omawiać także na „Akademickim Pisaniu”). Omówimy też teoretyczne zagadnienia nauki historycznej. Porozmawiamy m.in. o tym, czym jest historia (i jak zmieniało się jej pojmowanie), co to jest fakt historyczny, proces dziejowy; jakie są współczesne kierunki badań historycznych. Zastanowimy się też nad pytaniem „czy można badać (poznać) przeszłość” ? dotkniemy więc podstawowego dylematu każdego historyka.

Zajęcia nr 1: Sprawy organizacyjne: program zajęć, zasady zaliczenia. Omówienie rodzajów zajęć w IH UW oraz warszawskich bibliotek naukowych.

Zajęcia nr 2: Czasopisma historyczne.

Wszyscy: przejrzeć „Kwartalnik Historyczny” rocznik 1953 i 2005

S. Kieniewicz, Czasopiśmiennictwo historyczne, “Kwartalnik Historyczny” 84, 1977, nr 2, s. 385-390

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych. Skrypt dla studentów I roku historii, Bydgoszcz 1999, s. 17-22 (“literatura naukowa; literatura historyczna”), s. 77-83 (roz. pt. “czasopisma”)

Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny, pod red. J. Maternickiego, Warszawa 2004, s. 35-38 (“czasopisma dydaktyczno-historyczne”, “czasopisma historyczne”), s. 253-254 (hasło: “opracowania historyczne”)

Ponadto każdy z Państwa otrzyma do przejrzenia (i omówienia) wybrane czasopismo: Przegląd Historyczny, Roczniki Historyczne, Rocznik Antropologii Historii, Archeion, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, Studia Źródłoznawcze, Odrodzenie i Reformacja w Polsce, Dzieje Najnowsze, Nasza Przeszłość, Barok, Sobótka, Zapiski Historyczne, Czasopismo Prawno-Historyczne, Studia i Materiały do Historii Wojskowości, Historyka, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, Karta, Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego, Przegląd Zachodni, Acta Poloniae Historica

Zajęcia nr 3, 4, 5: Technika utrwalania wiedzy i sporządzania przypisów, typy opracowań naukowych.

przejrzenie wybranego artykułu naukowego z Kwartalnika Historycznego z ostatnich pięciu lat.

Każdy z Państwa będzie proszony o scharakteryzowanie wybranej publikacji (monografii; syntezy) naukowej.

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, s. 65-66 (początek rozdziału pt. “bibliografia”), s. 109-112 (“technika pracy z książką i źródłem”), s. 144-145 (“praca naukowa studenta historii”)

A. Swieżawski, Warsztat naukowy historyka, Łódź 1978, s. 44-63 (roz. pt. “Aparat pomocniczy dzieła naukowego”)

Zajęcia nr 6: Bibliografie.

Wszyscy: przejrzeć L. Finkel, Bibliografia historii Polski; H. Madurowicz-Urbańska (red.), Bibliografia historii Polski; Bibliografia historii Polski XIX w. oraz bieżącą Bibliografię historii polskiej (jakikolwiek tom z ostatnich lat). W tym przypadku tej ostatniej bibliografii proszę przejrzeć zarówno tom „papierowy”, jak i wydanie internetowe (http://www.bibliografia.ipn.gov.pl/)

Proszę także przejrzeć jakiego rodzaju bibliografie i pomoce naukowe znajdują się na stronie Biblioteki Narodowej.

Referat (dla chętnej/go): K. Estreicher, Bibliografia Polska

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, s. 65-76 (roz. pt. “bibliografie”)

S. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych, Londyn 1954, s. 15-22

Ponadto każdy z Państwa otrzyma do przejrzenia (i omówienia) wybraną bibliografię

Zajęcia nr 7: Encyklopedie, leksykony i słowniki (01).

Wszyscy: Encyklopedia powszechna, wyd. S. Orgelbrand; Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna (wyd. Gutenberga); Encyklopedia powszechna Ultima Thule; Wielka encyklopedia powszechna PWN; Nowa encyklopedia powszechna PWN + wikipedia (w przypadku każdej z tych encyklopedii należy zaznajomić się z t. 1, przejrzeć wstęp, zobaczyć jakiś tom późniejszy, a także znaleźć i przeczytać hasła: „konkubinat”, „Lenin”)

S. Kościałkowski, Historyka, s. 10-15

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, s. 90-95 (roz. “encyklopedie i słowniki”)

Referat (dla chętnej/go): Wielka encyklopedia powszechna PWN, hasła „Obozy hitlerowskie, obozy koncentracyjne” + suplement (wstęp)

H. Grynberg, Memorbuch, Warszawa 2000, s. 224-231, 261-264, 283-286

P. Osęka, Encyklopedyści, Gazeta Wyborcza. Magazyn, 1998 r. (w depozycie)

Ponadto każdy z Państwa otrzyma do przejrzenia (i omówienia) wybraną encyklopedię i słownik

Zajęcia nr 8: Encyklopedie, leksykony i słowniki (02).

Wszyscy: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i krajów słowiańskich, przejrzeć wstęp, kilka wybranych haseł.

Wszyscy: Polski Słownik Biograficzny, należy przejrzeć wstępy do t. 1, 30. Przejrzeć jakikolwiek tom z ostatnich lat (po 2000 r.). Znaleźć i przeczytać biogram Tadeusza Manteuffla i Stanisława z Niewiesza h. Pomian.

Instytut Historii PAN, 1953-2003, pod red. S. K. Kuczyńskiego, Warszawa 2003 (artykuł H. Markiewicza o PSB, s. 125-135)

Polski Słownik Biograficzny. Sesja jubileuszowa w sześćdziesięciolecie powstania, Warszawa 1997 (artykuły J. Tazbir, s. 11-28 i S. Trawkowskiego, s. 29-50)

Recenzje z t. XV PSB („Kwartalnik Historyczny” 79, 1972, nr 2, s. 399-406) i z t. XX (tamże, 84, 1977, nr 1, s. 157-170)

Ponadto każdy z Państwa otrzyma do przejrzenia (i omówienia) wybraną encyklopedię i słownik

Zajęcia nr 9: Historia - dzieje. Co to jest fakt historyczny ?

E.H. Carr, Historia. Czym jest ?, Poznań 1999, s. 15-42

W. Kula, Rozważania o historii, Warszawa 1958, s. 61-73 [przedruk w: tegoż, Wokół historii, Warszawa 1988, s. 41-49] + znaleźć informację na temat W. Kuli

B. Miśkiewicz, Wstęp do badań historycznych, Warszawa-Poznań 1985 (wyd. IV), cz. III, roz. I, pkt. 1, s. 89-91 (“przedmiot nauki historycznej”), pkt. 5, s. 99-101 (“analiza pojęć: historia, dzieje, historia powszechna, narodowa, regionalna”); cz. III, roz. II, pkt. 4 (“kierunki badań historycznych”), s. 108-111

K. Pomian, Historia i fikcja, [w:] tegoż, Historia. Nauka wobec pamięci, Lublin 2006, s. 27-36 (podrozdział pt. „Rekonstrukcje przeszłości”)

Zajęcia nr 10: Co to jest źródło historyczne ? Definicje i podziały źródeł.

przejrzenie (i omówienie) wybranego wydawnictwa źródłowego

M. Bloch, Pochwała historii, czyli o zawodzie historyka, Warszawa 1962, s. 85-104 + znaleźć informację na temat autora

L. Kołakowski, Legenda o cesarzu Kennedym, [w:] tegoż, Cywilizacja na ławie oskarżonych, Warszawa 1990, s. 324-334 [pierwodruk: “Zeszyty Literackie”, Paryż, nr 19, lato 1987]

W. Kula, Problemy i metody historii gospodarczej, Warszawa 1963, s. 113-120 [w 1983 r. ukazało się wydanie drugie, w którym podrozdział pt. “czynniki <źródłokonserwacyjne>” znajduje się na tych samych stronach]

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, s. 22-35 (roz. pt. “źródła historyczne” i “podział źródeł pisanych”); s. 84-89 (“drukowane wydawnictwa źródłowe”)

W. Werner, Wprowadzenie do historii, Warszawa 2012, s. 84-94

Zajęcia nr 11: Metody postępowania historyka (01). Krytyka zewnętrzna. Nauki pomocnicze historii.

Dagome iudex [znaleźć podobiznę tekstu, jego oryginał łaciński i polskie tłumaczenie, choćby i w wikipedii]

Z. Kozłowska-Budkowa, Repertorium polskich dokumentów doby piastowskiej, z. 1: do końca wieku XII, Kraków 1937, s. 1-4

M. Handelsman, Historyka, Warszawa 1928 [reedycja: Warszawa 2010], s. 129-172

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, s. 133-140 (z rozdziału “krytyka źródeł historycznych” fragment pt. “nauki pomocnicze historii”)

Zajęcia nr 12: Metody postępowania historyka (02). Krytyka wewnętrzna.

Dagome iudex (c.d.)

J.H. Arnold, Historia, Warszawa 2001, s. 69-91

M. Handelsman, Historyka, s. 183-201 + znaleźć informację na temat autora

Zajęcia nr 13: Selekcja i porządkowanie faktów. Metody wnioskowania.

J.H. Arnold, Historia, s. 92-107

P. Burke, Historia i teoria społeczna, Warszawa-Kraków 2000, s. 182-202

B. Miśkiewicz, Wstęp do badań historycznych, cz. VI, roz. III, pkt. 2-9, s. 225-238 (z rozdziału pt. “Ustalanie faktów historycznych”, podrozdziały na temat metod badawczych)

W. Werner, Wprowadzenie do historii, s. 100-108, 142-182

Zajęcia nr 14: Etyka zawodu historyka.

A. Gieysztor, Systemy wartości w tradycji uniwersyteckiej, [w:] tegoż, O Dziedzictwie kultury, Warszawa 2000, s. 139-146 + znaleźć informację na temat autora

S. Kieniewicz, O etyce zawodu historyka, “Kwartalnik Historyczny” r. 81, 1974, nr 3, s. 517-527 (przedruk w: tegoż, Historyk a świadomość historyczna, Warszawa 1982, s. 128-142) + znaleźć informację na temat autora

T. Manteuffel, O normach postępowania historyka, [w:] tegoż, Historyk wobec historii, Warszawa 1976, s. 5-12

S. Ossowski, O osobliwościach nauk społecznych, Warszawa 1983, s. 225-228 (podrozdział “postulaty odpowiedzialności naukowej” w rozdziale szóstym pt. “Nauki społeczne w problematyce teorii kultury”) [istnieje kilka wydań tej rozprawy] + znaleźć informację na temat autora

J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998, s. 146-152 (podrozdziały pt. “Ideologia w pracy historyka”, “etyka, obiektywność, neutralność w pracy historyka”)

Prowadzący zastrzega sobie możliwość niewielkich zmian w sylabusie.

Efekty uczenia się:

Student potrafi korzystać z podstawowych typów pomocy naukowych: bibliografii, encyklopedii, słowników itp.

Student potrafi poprawnie skonstruować pracę pisemną (roczną/semestralną), zestawić bibliografię, a także właściwie stosować przypisy do pracy.

Student potrafi wyjaśnić główne podstawy filozoficzne nauki historycznej.

Metody dydaktyczne:

Wspólna analiza literatury i źródeł. Rozmowa na tematy wymienione w poprzednim punkcie.

Metody i kryteria oceniania:

Aktywność podczas zajęć. Prowadzący zastrzega sobie możliwość przeprowadzania pisemnych sprawdzianów w trakcie zajęć.

Podstawą zaliczenia zajęć jest aktywny udział w ćwiczeniach, przygotowanie i przemyślenie zadawanych lektur. Oprócz udziału w zajęciach na ogólną (jedną !) ocenę ćwiczeń wpływa też ocena kwerendy bibliograficznej na wybrany temat (ich tematy zostaną podane pod koniec października).

W semestrze można mieć maksymalnie trzy nieobecności. Pierwsza nie pociąga za sobą konsekwencji, drugą i trzecią należy zaliczyć.

Uwagi:

dr hab. Piotr Węcowski

Do listy studentów mają dostęp koordynatorzy przedmiotu, uczestnicy oraz prowadzący grup. Jesteś uczestnikiem, zatem masz dostęp.

wyślij wiadomość do studentów tej grupy (przez USOSmail)

Lista jest pusta
Nazwisko Imiona Stan
Lista jest pusta
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.