Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do badań historycznych z kwerendą 3104-LZ1WBHCZK
Semestr zimowy 2019/20
Ćwiczenia, grupa nr 2

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Wstęp do badań historycznych z kwerendą 3104-LZ1WBHCZK
Zajęcia Semestr zimowy 2019/20 (2019Z) (w trakcie)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 2 [pozostałe grupy]
Terminy i miejsca:
co druga sobota (nieparzyste), 17:00 - 18:30
sala A
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
co druga sobota (nieparzyste), 18:45 - 20:15
sala A
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Zajęcie prowadzone z częstotliwością "co dwa tygodnie (nieparzyste)" odbywają się w pierwszym tygodniu od rozpoczęcia cyklu dydaktycznego (np. semestru), a potem co dwa tygodnie. Zajęcie prowadzone z częstotliwością "co dwa tygodnie (parzyste)" odbywają się w drugim tygodniu od rozpoczęcia cyklu dydaktycznego (np. semestru), a potem co dwa tygodnie. Jeśli zajęcia wypadają w dniu wolnym, to nie odbywają się, natomiast nie ma to wpływu na terminy kolejnych zajęć - odbędą się one dwa tygodnie później.
Terminy najbliższych spotkań:
2020-01-25 17:00 : 18:30 sala A
Budynek Pomuzealny
2020-01-25 18:45 : 20:15 sala A
Budynek Pomuzealny
Część spotkań jest ukryta - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 29
Limit miejsc: (brak danych)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Marek Pawełczak
Literatura:

Celem ćwiczeń będzie zapoznanie studentów z podstawowymi typami pomocy naukowych używanych w pracy historyka, gatunkami piśmiennictwa historycznego, typami wydawnictw historycznych, procedurami związanymi z krytyką źródeł, pisaniem prac, a także skłonienie do refleksji nad istotą badania historycznego. Oprócz zaliczenia przedmiotu (ocena wystawiona będzie na podstawie aktywności w trakcie zajęć oraz jakości zaprezentowanych w trakcie zajęć wyników prac domowych), w ciągu pierwszego roku studiów studenci będą musieli oddać pracę zaliczeniową. Będzie to kwerenda bibliograficzna na temat wybrany z zaproponowanej listy. Każdy z tematów może być wybrany tylko raz. Wskazówki dotyczące formy kwerendy i kryteria jej oceny będą przedstawione na jednym z pierwszych spotkań.

1-2. Zajęcia organizacyjne. Zasoby internetowe w pracy historyka. Skrócony zapis bibliograficzny

Zajęcia prowadzone w formie wykładu i ćwiczeń, bez zadanej literatury

3. Przedmiot i zakres historii

Literatura obowiązkowa: J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998 , rozdz.: „Co to jest historia?”, „Czy przeszłość jest jedna i czy ma kształt?”, s. 9-26; J. Le Goff, Historia i Pamięć, IV/1, IV/4; E. Carr, Historia, czym jest? Poznań 1999, rozdz. 1-3

Zagadnienia: Różne rozumienia terminu „historia”; historia jako nauka; pojęcie narracji historycznej, fakt historyczny; społeczna rola historii; historyk wobec przedmiotu swoich badań

4. Biblioteki, wypożyczenia międzybiblioteczne, czytelnie bibliograficzne, informatoria, bibliografie

Studenci będą mieli za zadanie zapoznać się z zasobami i funkcjonowaniem najważniejszych bibliotek warszawskich, a także przygotować informacje o bibliografiach przydatnych w pracy historyka

Literatura: M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, Bydgoszcz 1992, s. 44-65

5. Encyklopedie

Każdy ze studentów przygotuje przykładowe hasło z jednej spośród najbardziej znanych encyklopedii polskich i światowych (PWN, Britannica, Wikipedia, Brockhaus, Bolszaja Sowieckaja Encikłopedia, Orgelbrandt, itd)

Zagadnienia: nowoczesna historia encyklopedii, budowa hasła w encyklopedii. Hasło do porównania z encyklopedii - pod kątem objętości, konstrukcji, ilustracji, doboru informacji

Literatura: Joanna Olkiewicz, Od A do Z o encyklopediach i encyklopedystach, Warszawa 1988

6. Słowniki, słowniki biograficzne, wydawnictwa typu who’s who,

m.in. PSB, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Słownik Lindego, Słownik Doroszewskiego, Słownik etymologiczny Brücknera.

7. Rodzaje prac naukowych

Studenci otrzymają tytuły publikacji do samodzielnego opracowania. Ich zadanie będzie polegało na określeniu przynależności otrzymanych tekstów do jednego z gatunków piśmiennictwa historycznego (synteza, podręcznik, monografia, recenzja, artykuł recenzyjny, nota recenzyjna, wydawnictwo popularnonaukowe, przyczynek, eseistyka historyczna itp.)

Literatura: M. Pawlak, J. Serczyk, op. cit., s. 34-41

8. Monografie

Studenci zapoznają się ze wstępami do wskazanych monografii a następnie krótko zreferują je na zajęciach. Na podstawie tych wystąpień spróbujemy określić najważniejsze cechy monografii i nauczyć się, jak powinien wyglądać wstęp do monografii.

9. Definicje i klasyfikacje źródeł historycznych. Wydawnictwa źródłowe

Literatura: J. Topolski, Wprowadzenie do historii, s. 34-55 Teoria wiedzy źródłowej

Studenci otrzymają do opracowania różne typy wydawnictw źródłowych i dokonają klasyfikacji zamieszczonych tam źródeł, a także zapoznają się ze sposobem ich wydania

10. Krytyka zewnętrzna źródła

Literatura: St. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych. Londyn 1954: Autentyczność i fałszerstwo, Miejsce powstania źródła, Czas powstania źródła, Autorstwo źródła, Autentyczność źródła, Pobudki i przyczyny fałszerstwa, Główne poznaki fałszerstwa

Przykłady źródeł - prasa podziemna lub druki ulotne z lat osiemdziesiątych (w depozycie)

11 Krytyka wewnętrzna źródła. Wiedza pozaźródłowa

Literatura: St. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych. Londyn 1954: Zrozumienie źródła - interpretacja, Krytyka wiarygodności treści źródła, Aksjomat Romba, Kontrola wzajemna świadectw źródłowych

Źródło: (do uzgodnienia, w depozycie)

12. Wyjaśnianie w historii, narracja, konstrukcja i synteza

Literatura: St. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych. Londyn 1954, J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998: s. 69-123: Narzędzia konstruowania narracji historycznej: generalizacje, teorie, metafory, wiązanie za pomocą pojęć teoretycznych; założenie o racjonalności, model dedukcyjno-nomologiczny

Źródła: 2-3 syntezy, do porównania ze względu na konstrukcję

13. Wybrane kierunki w XX-wiecznej historiografii

Literatura: P. Burke, Historia i teoria społeczna, PWN, Warszawa-Kraków 2000, r. Podstawowe koncepcje: Klasa społeczna, patronat i korupcja, centrum i obrzeze. Główne problemy: Funkcja, struktura, psychologia, r. Teoria społeczna a przemiany społeczne: Model spenserowski, model Marksa

P. Burke, Historia kulturowa. Wprowadzenie, WUJ 2012 – r. Czas antropologii historycznej, r. Od przedstawienia do konstrukcji – konstruując wspólnoty, konstruowanie monarchii

W. Wrzosek, Historia, kultura, metafora: powstanie nieklasycznej historiografii, Wrocław 1995 (wznawiana) r. Modernizm umiarkowany; E. Domańska, Mikrohistorie: spotkania w międzyświatach, Poznań 1999; Ch. Lemert, G. Gillan, Michel Foucault. Teoria społeczna i transgresja, Warszawa-Wrocław 1999

14. Etyka w zawodzie historyka. Wystawienie ocen

Literatura: S. Kieniewicz, O etyce zawodu historyka, w: tenże, Historyk a świadomość narodowa, Warszawa 1982, s. 128-142; J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998, s. 146-160

Zakres tematów:

Celem ćwiczeń będzie zapoznanie studentów z podstawowymi typami pomocy naukowych używanych w pracy historyka, gatunkami piśmiennictwa historycznego, typami wydawnictw historycznych, procedurami związanymi z krytyką źródeł, pisaniem prac, a także skłonienie do refleksji nad istotą badania historycznego. Oprócz zaliczenia przedmiotu (ocena wystawiona będzie na podstawie aktywności w trakcie zajęć oraz jakości zaprezentowanych w trakcie zajęć wyników prac domowych), w ciągu pierwszego roku studiów studenci będą musieli oddać pracę zaliczeniową. Będzie to kwerenda bibliograficzna na temat wybrany z zaproponowanej listy. Każdy z tematów może być wybrany tylko raz. Wskazówki dotyczące formy kwerendy i kryteria jej oceny będą przedstawione na jednym z pierwszych spotkań.

1-2. Zajęcia organizacyjne. Zasoby internetowe w pracy historyka. Skrócony zapis bibliograficzny

Zajęcia prowadzone w formie wykładu i ćwiczeń, bez zadanej literatury

3. Przedmiot i zakres historii

Literatura obowiązkowa: J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998 , rozdz.: „Co to jest historia?”, „Czy przeszłość jest jedna i czy ma kształt?”, s. 9-26; J. Le Goff, Historia i Pamięć, IV/1, IV/4; E. Carr, Historia, czym jest? Poznań 1999, rozdz. 1-3

Zagadnienia: Różne rozumienia terminu „historia”; historia jako nauka; pojęcie narracji historycznej, fakt historyczny; społeczna rola historii; historyk wobec przedmiotu swoich badań

4. Biblioteki, wypożyczenia międzybiblioteczne, czytelnie bibliograficzne, informatoria, bibliografie

Studenci będą mieli za zadanie zapoznać się z zasobami i funkcjonowaniem najważniejszych bibliotek warszawskich, a także przygotować informacje o bibliografiach przydatnych w pracy historyka

Literatura: M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, Bydgoszcz 1992, s. 44-65

5. Encyklopedie

Każdy ze studentów przygotuje przykładowe hasło z jednej spośród najbardziej znanych encyklopedii polskich i światowych (PWN, Britannica, Wikipedia, Brockhaus, Bolszaja Sowieckaja Encikłopedia, Orgelbrandt, itd)

Zagadnienia: nowoczesna historia encyklopedii, budowa hasła w encyklopedii. Hasło do porównania z encyklopedii - pod kątem objętości, konstrukcji, ilustracji, doboru informacji

Literatura: Joanna Olkiewicz, Od A do Z o encyklopediach i encyklopedystach, Warszawa 1988

6. Słowniki, słowniki biograficzne, wydawnictwa typu who’s who,

m.in. PSB, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Słownik Lindego, Słownik Doroszewskiego, Słownik etymologiczny Brücknera.

7. Rodzaje prac naukowych

Studenci otrzymają tytuły publikacji do samodzielnego opracowania. Ich zadanie będzie polegało na określeniu przynależności otrzymanych tekstów do jednego z gatunków piśmiennictwa historycznego (synteza, podręcznik, monografia, recenzja, artykuł recenzyjny, nota recenzyjna, wydawnictwo popularnonaukowe, przyczynek, eseistyka historyczna itp.)

Literatura: M. Pawlak, J. Serczyk, op. cit., s. 34-41

8. Monografie

Studenci zapoznają się ze wstępami do wskazanych monografii a następnie krótko zreferują je na zajęciach. Na podstawie tych wystąpień spróbujemy określić najważniejsze cechy monografii i nauczyć się, jak powinien wyglądać wstęp do monografii.

9. Definicje i klasyfikacje źródeł historycznych. Wydawnictwa źródłowe

Literatura: J. Topolski, Wprowadzenie do historii, s. 34-55 Teoria wiedzy źródłowej

Studenci otrzymają do opracowania różne typy wydawnictw źródłowych i dokonają klasyfikacji zamieszczonych tam źródeł, a także zapoznają się ze sposobem ich wydania

10. Krytyka zewnętrzna źródła

Literatura: St. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych. Londyn 1954: Autentyczność i fałszerstwo, Miejsce powstania źródła, Czas powstania źródła, Autorstwo źródła, Autentyczność źródła, Pobudki i przyczyny fałszerstwa, Główne poznaki fałszerstwa

Przykłady źródeł - prasa podziemna lub druki ulotne z lat osiemdziesiątych (w depozycie)

11 Krytyka wewnętrzna źródła. Wiedza pozaźródłowa

Literatura: St. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych. Londyn 1954: Zrozumienie źródła - interpretacja, Krytyka wiarygodności treści źródła, Aksjomat Romba, Kontrola wzajemna świadectw źródłowych

Źródło: (do uzgodnienia, w depozycie)

12. Wyjaśnianie w historii, narracja, konstrukcja i synteza

Literatura: St. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych. Londyn 1954, J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998: s. 69-123: Narzędzia konstruowania narracji historycznej: generalizacje, teorie, metafory, wiązanie za pomocą pojęć teoretycznych; założenie o racjonalności, model dedukcyjno-nomologiczny

Źródła: 2-3 syntezy, do porównania ze względu na konstrukcję

13. Wybrane kierunki w XX-wiecznej historiografii

Literatura: P. Burke, Historia i teoria społeczna, PWN, Warszawa-Kraków 2000, r. Podstawowe koncepcje: Klasa społeczna, patronat i korupcja, centrum i obrzeze. Główne problemy: Funkcja, struktura, psychologia, r. Teoria społeczna a przemiany społeczne: Model spenserowski, model Marksa

P. Burke, Historia kulturowa. Wprowadzenie, WUJ 2012 – r. Czas antropologii historycznej, r. Od przedstawienia do konstrukcji – konstruując wspólnoty, konstruowanie monarchii

W. Wrzosek, Historia, kultura, metafora: powstanie nieklasycznej historiografii, Wrocław 1995 (wznawiana) r. Modernizm umiarkowany; E. Domańska, Mikrohistorie: spotkania w międzyświatach, Poznań 1999; Ch. Lemert, G. Gillan, Michel Foucault. Teoria społeczna i transgresja, Warszawa-Wrocław 1999

14. Etyka w zawodzie historyka. Wystawienie ocen

Literatura: S. Kieniewicz, O etyce zawodu historyka, w: tenże, Historyk a świadomość narodowa, Warszawa 1982, s. 128-142; J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 1998, s. 146-160

Metody dydaktyczne:

Dyskusja, referat, analiza tekstu źrodłowego, ćwiczenia z zapisu bibliograficznego

Uwagi:

prof. Marek Pawełczak

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.