Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia średniowieczna powszechna 3104-L3HSRPW
Semestr zimowy 2019/20
Ćwiczenia, grupa nr 5

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia średniowieczna powszechna 3104-L3HSRPW
Zajęcia Semestr zimowy 2019/20 (2019Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 5 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy piątek, 13:15 - 14:45
sala 14
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 13
Limit miejsc: 12
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Grzegorz Pac
Literatura:

Słowniki łacińskie:

- A. Jougan, Słownik kościelny łacińsko-polski (liczne wydania).

- J. Sondel, Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 2006.

Odradzam korzystanie ze słownika łaciny klasycznej Kumanieckiego – przy tłumaczeniu tekstów średniowiecznych może prowadzić na manowce.

Dodatkowo polecam słownik łacińsko-angielski http://www.archives.nd.edu/words.html - jest on przydatny wówczas, gdy mamy kłopot z ustaleniem formy podstawowej danego wyrazu łacińskiego (który w słowniku tym można wpisać w dowolnej formie).

Obowiązuje lektura literatury wskazanej dla poszczególnych zajęć.

W razie potrzeby niektóre z tekstów zadanych na zajęcia będą dostępne na profilu prowadzącego na stronie IH http://www.ihuw.pl/instytut/o-instytucie/pracownicy/dr-grzegorz-pac w dziale: "Lista katalogów". Hasło dostępu: historiapowszechna lub depozycie w bibliotece IH.

Zakres tematów:

Kultura religijna wcześniejszego średniowiecza

Tematem zajęć będzie kultura religijna wcześniejszego średniowiecza, przy czym szczególną uwagę poświęcimy zjawiskom konwersji i chrystianizacji, kultu świętych oraz religijnej roli kobiet

Założenia wstępne: Znajomość łaciny na poziomie oczekiwanym od studentów historii II roku studiów licencjackich. W wypadkach, gdy tłumaczenia źródeł są dostępne, będą one stanowić podstawę lektury, z możliwością odwołania się – w razie potrzeby – do tekstu łacińskiego. W wypadkach, gdy przekładów brak, będziemy wspólnie tłumaczyć teksty. Te zajęcia to nie lektorat, ale oczekuję, że uczestnicy przygotują się do tłumaczeń, sprawdzą słówka itd. (indywidualnie lub grupowo – wg uznania). Oczekuje się także znajomości języka angielskiego; znajomość niemieckiego lub francuskiego także mile widziana.

W wypadku lektury tekstów źródłowych oczekuję od uczestników zajęć podstawowej wiedzy na temat źródła i jego autora. Pomocą służyć tu może literatura przedmiotu, w tym wstęp do wydania źródła.

1. Misjonarze, władcy i władczynie

Źródła:

- Św. Grzegorz Wielki, Listy, tłum. J. Czuj, t. 4, Warszawa 1955, listy XI, 35; XI, 37; XI, 38.

- Grzegorz z Tours, Historie. Historia Franków, tłu. K. Liman, T. Richter, Kraków 2002, ks. II, rozdz. 28-31, s. 123-127.

- list bp. Nicetiusa z Trewiru do królowej Chlodozyndy, Epistolae Austrasicae, wyd. W. Gundlach, w: Epistolae Merowingici et Karolini aevi, t. 1, MGH Epp., 3, Berolini 1892, list 8, s. 119-122.

Opracowania:

- Jerzy Strzelczyk, Iroszkoci w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 2008 (pierwsze wydanie: 1987), s. 49-67 (rozdz. III do końca podrozdziału „Misja św. Augustyna”)

- Barbara Yorke, The Adaptation of the Anglo-Saxon Royal Courts to Christianity, w: The Cross goes North. Processes of Conversion in Northern Europe, AD 300–1300, red.

Martin Carver, York 2003, s. 243-257.

- Janet L. Nelson, Queens as Converters of Kings in the Earlier Middle Ages, in: Agire da donna. Modelli e pratiche di rappresentazione (secoli VI-X), ed. Cristina La Rocca, Turnhout 2007, pp. 95-107.

2. Chrystianizacja i kult świętych

Źródła:

- Rudolf z Fuldy, Meginhart z Fuldy, Translacja świętego Aleksandra, „Teka Historyka” 42, rozdz. 3-6, s. 228-240.

- Legenda Krystiana, tłum. M. Wylęgała OP, w: W kręgu żywotów świętego Wojciecha, red. J.A. Spież OP, Kraków 1997, rozdz. 2-5, s. 242-256; 259-263.

- Kosmasa Kronika Czechów, tłum. M. Wojciechowska, Wrocław 1968 i następne wydania, ks. III, 11.

- De sancto Theodgaro, w: Vitae sanctorum Danorum, red. M.Cl. Gertz, København 1908-1912, s. 14-16 (całość).

Opracowania:

- Roman Michałowski, Chrystianizacja Saksonii, w: Chrystianizacja „Młodszej Europy”, red. Józef Dobosz, Jerzy Strzelczyk, Marzena Matla, Poznań 2016, s. 19-40 (całość).

- Agnieszka Kuźmiuk-Ciekanowska, Święty i historia. Dynastia Przemyślidów i jej bohaterowie w dziele mnicha Krystiana, Kraków 2007, s. 11-52 i 105-129.

- André Vauchez, La sainteté en Occident aux derniers siècles du Moyen Âge (1198-1431), Roma 1981 (lub późniejsze wydania), część pierwsza: La discipline du culte des Saint des origines au XIIIe siècle, rozdziały 1-2, w wyd. z 2014: s. 15-37) LUB André Vauchez, Sainthood in the Later Middle Ages, Cambridge 1997 (lub późniejsze wydania), część pierwsza: Control of the Cult of the Saints from its Origins to the Thirteenth Century, rozdziały 1-2, w wyd. z 2005: s. 13-32).

- T. Head, Saints, Heretics and Fire: Finding Meaning through the Ordeal, [w:] Monks & Nuns, Saints & Outcasts: Religion in medieval Society : Essays in Honor of Lester K. Little, Ithaka – London 2000.

- Haki Antonsson, The Early Cult of Saints in Scandinavia ant the Conversion. A Comparative Perspective, w: Saints and their Lives on the Peripheries. Veneration of Saints in Scandinavia and Eastern Europe (c. 1000–1200), red. idem, I.H. Garipzanov, Turnhout 2010, s. 17-37.

3. Kobiety z kręgów elitarnych – religijne wzorce i oczekiwania

Źródła:

- Wenancjusz Fortunat, Żywot świętej Radegundy, tłum. T. Gacia, w: idem, Radegunda z Turyngii. Teksty źródłowe od VI do XII wieku, Włoszczowa 2015, rozdz. 2-13 s. 24-31.

- Wipon, Chwalebne czyny cesarza Konrada II, tłum. E. Milkamanowicz, Kraków 2005, rozdz. 4, 8, 22, 29

- Kosmasa Kronika Czechów, ks. III, rozdz. 58.

- Kronika Thietmara, tłum. M. Jedlicki, Poznań 1953, ks. VI, 85 (s. 430 – 431); ks. II, rozdz. 3 (s. 44 – 45); ks. II, rozdz. 44, (s. 106 – 107), ks. I, rozdz. 21 (s. 28-31), ks. VII, 3 (s. 466-468); ks. IV, rozdz. 57 (s. 226-229).

Opracowania:

- Jane Tibbetts Schulenburg, Forgetful of their sex. Female sanctity and society, ca. 500 - 1100, Chicago and London, 2001, s. 42-46, 66-75.

- František Graus, Volk, Herrscher und Heiliger im Reich der Merowinger, Praha 1965, s. 407-411.

- Marta Cristiani, La sainteté féminine du haut Moyen Âge. Biographie et valeurs, w: Les fonctions des saints dans le monde occidental (IIIe–XIIIe siècle). Actes du colloque de Rome (27–29 octobre 1988), Rome 1991 (Publications de l’École française de Rome, 149), s. 396-406.

- Jo Ann McNamara, Imitatio Helenae: Sainthood as an Attribute of Queenship, w: Saints. Studies in Hagiography, ed. Sandro Sticca, Medieval and Reneissance texts and studies, vol. 141, Binghamton – New York 1996, s. 51-80 (całość)

- Patric Corbet, Pro anima senioris sui. La pastorale ottonienne du veuvage, w: Veuves et veuvage dans le haut Moyen Age, red. Michel Parisse, Paris 1993, s. 233-250.

Uwaga: Trudno jest przewidzieć, ile czasu zajmie analiza poszczególnych źródeł, może więc zdarzyć się, że z niektóre z nich będą pominięte (albo też, w razie potrzeby, jakiś tekst może zostać dodany). Zdecydowanie bardziej zależy nam na dokładnej analizie niż wykorzystaniu wszystkich, zaproponowanych w sylabusie źródeł.

Metody dydaktyczne:

Analiza źródeł; krytyczna analiza literatury przedmiotu; dyskusja pod kierunkiem prowadzącego zajęcia. Ocena końcowa opiera się na ocenie przez prowadzącego aktywności studenta podczas zajęć. Uczestnik powinien wnosić swój wkład do prowadzonych na zajęciach analiz tekstów i dyskusji, wykazując się zrozumieniem i umiejętnością interpretacji zadanych źródeł (w tym umieć wyjaśnić występujące w źródłach realia, identyfikować pojawiające się w nich osoby, miejsca czy zdarzenia historyczne). Nadto oczekiwana jest znajomość zadanej na zajęcia literatury przedmiotu i umiejętność użycia tej wiedzy w dyskusji.

Uwagi:

dr G. Pac

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.