Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Nauki pomocnicze historii XIX w. 3104-L3NPH19
Semestr zimowy 2019/20
Ćwiczenia, grupa nr 3

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Nauki pomocnicze historii XIX w. 3104-L3NPH19
Zajęcia Semestr zimowy 2019/20 (2019Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 3 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy poniedziałek, 13:15 - 14:45
sala B
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 8
Limit miejsc: 7
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Jolanta Sikorska-Kulesza
Literatura:

I. Ihnatowicz, Nauki pomocnicze historii XIX i XX wieku, Warszawa 1992; J. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2006; I. Ihnatowicz, A. Biernat, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003; Zbiory rękopisów w bibliotekach i muzeach w Polsce, oprac. D. Kamolowa, Warszawa 2003; Z. Wojtkowiak, Pamiętnik, tekst literacki, Poznań 2001; [K. Łasiewicki], Pamiętniki woźnego cenzury, Toruń 1995 (wstęp B. Burdzieja); T. Łepkowski, Pamiętnik Jana Bartkowskiego o powstaniu listopadowym – bez retuszu, „Kwartalnik Historyczny”1960, T. LXVII, z. 1; P. Powierza, Wspomnienia z powstania styczniowego 1863 roku. Białystok 1996; Syberyjska korespondencja zesłańców postyczniowych (1864-1866). „Po drodze życia wstąpić przed śmiercią do Polski”, oprac. W. Caban, S. Mulina, Kielce 2018; Listy emigrantów z Brazylii i Stanów Zjednoczonych 1890-1891, oprac. W. Kula et al., Warszawa 1973; Bronisława Waligórska, Listy z Cytadeli 1886, oprac. M. Rudaś-Grodzka, Warszawa 2018; M. Krisań, Chłopi wobec zmian cywilizacyjnych w Królestwie Polskim w drugiej połowie XIX – początku XX wieku, Warszawa 2008 (rozdz. 3.2 List do gazety); J. Dunin, Papierowy bandyta: książka kramarska i brukowa w Polsce, Łódź 1974; E. Ihnatowicz, Literacki świat rzeczy. O realiach w pozytywistycznej powieści obyczajowej, Warszawa 1995; H. Robótka, Wprowadzenie do archiwistyki, Toruń 2003; Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Informator o zasobie archiwalnym, red. D. Lewandowska, Warszawa 2008; W. Rostocki, Kancelaryjna postać pisma w aktach spraw urzędów administracji państwowej w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim, „Archeion”1959, t. 31, s. 87-104; M. Stelmach, Kancelaria pruskich urzędów administracji państwowej na przykładzie rejencji w latach 1808-1945, Szczecin 1981; A. Górak, Rosyjska kancelaria akt spraw w urzędach lubelskiej gubernialnej administracji ogólnej w latach 1867-1918, Lublin 2008; Sz. Kozak, Rzeszowskie akta notarialne 1871-1918, Rzeszów 2004; Z. Anculewicz, „Kurier Warszawski” w latach 1821-1828, Olsztyn; Tenże, Świat i ziemie polskie w oczach redaktorów „Kuriera Warszawskiego” w latach 1868-1915, Warszawa 2002; E. Nowak- Mitura, Początki fotografii w prasie polskiej. „Tygodnik Ilustrowany” 1859-1900, Warszawa 2015; D. Jackiewicz, Karol Beyer, Warszawa 2015; L. Grajewski, Bibliografia ilustracji w czasopismach polskich XIX i pocz. XX w. (do 1918 r., Warszawa 1972; D. Jackiewicz, A jednak Mieczkowski! O problemach z atrybucją niesygnowanych fotografii, „Dagerotyp” 2004, t. XIII; L. Machnik, Fotografie powstańców styczniowych w zbiorach Gabinetu Grafiki Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 2002; J. Gloc, Zobaczyć więcej. O analizie fotografii prasowej, „Zeszyty Prasoznawcze” 2010, nr 3-4; T. Ferenc, Fotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści, Łódź 2004, s. 38-97; M. Bajbor, Oblicza fotoreportażu. Fotografie ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, w: Światłoczułe. Kolekcje fotografii w Muzeum Narodowym w Warszawie, Warszawa 2010; M.M. Grąbczewska, Zobaczyć. Uchwycić. Zaświadczyć. Narodziny reportażu fotograficznego na ziemiach polskich, w: Legionowe kadry. Narodziny polskiego reportażu wojennego, red. A. Rybicki, Kraków 2014; Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy. Katalog fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, Warszawa 2004 (t. I i II); K. Lejko, Kalendarze fotograficzne z zakładu Karola Brandla. Obraz życia Warszawy w latach 60. XIX wieku, Warszawa 2009; P. Paszkiewicz, Carskie pomniki i architektura okazjonalna w Warszawie (1815-1915). Treści i funkcje ideowe, „Biuletyn Historii Sztuki” 1990, t. LII, z. 3-4; J. Polaczek, Sztuka i polityka w Księstwie Warszawskim: dzieje, formy, treść i dziedzictwu, Rzeszów 2005.

Zakres tematów:

1. Ćwiczenia wprowadzające. Przemiany cywilizacyjne w XIX wieku a cechy źródeł z XIX wieku. Nauki pomocnicze XIX wieku jako dyscypliny naukowe i przedmiot dydaktyki. Stan badań, literatura. 2. Biblioteka jako miejsce gromadzenia i udostępniania źródeł rękopiśmiennych. Rękopis biblioteczny, spuścizna. Katalogi rękopisów. Zajęcia w Gabinecie rękopisów w BN. 3. Źródła pamiętnikarskie z XIX wieku. Kategoryzacja, wartość poznawcza; metody oceny autentyczności i wiarygodności. 4. List w XIX wieku - zasięg społeczny korespondencji; list do gazety. Kontrola korespondencji prywatnej. Konwencja epistolarna. 5. XIX-wieczny tekst literacki w roli źródła historycznego. Książka i czytelnik na ziemiach polskich w XIX w. Wartość poznawcza literatury pięknej i krytyka źródła literackiego. 6. Archiwa jako miejsce gromadzenia i przechowywania XIX-wiecznych źródeł. Sieć archiwalna, struktura archiwum, zasób i jego zakres, zespół/zbiór; zasady archiwalne; pomoce archiwalne dotyczące zasobu. 7. Źródła proweniencji urzędowej z XIX wieku. Powstawanie i rodzaje dokumentacji wytwarzanej przez urzędy w tzw. obiegu pisma w kancelarii, rozpoznawanie pism. Systemy kancelaryjne na ziemiach polskich w XIX w. Pojęcia: akt (akty, akta), akta spraw, materiały archiwalne, jednostka archiwalna. Pomoce archiwalne o zespole. 8. Pokaz akt trzech systemów kancelaryjnych i pomocy informujących o zespole. Zajęcia w AGAD. 9. Warsztat historyka korzystającego z prasy. Pomoce informacyjnych, wydawnictwa źródeł prasowych, kierunki badań prasoznawczych. Rozwój ilościowy i jakościowy prasy na ziemiach polskich w XIX wieku. 10. Rozwój dziennika w ciągu XIX wieku. „Kurier Warszawski”. Prasa polityczna. Warunki funkcjonowania (prawne, polityczne, techniczne); zmiany formalne; zakres tematyczny. Prasa głównych nurtów politycznych w XIX wieku. 11. Formy przekazu obrazu w XIX wieku na przykładzie „Tygodnika Ilustrowanego”. XIX-wieczne masowe źródła ikonograficzne: grafika reprodukcyjna i fotografia. 12. Funkcje fotografii w XIX w. Użycia technik powielania obrazu w komunikacji społecznej. Wartość poznawcza źródła i metody badania. 13. Źródła ikonograficzne w służbie polityki. Przykłady ilustracji z 1861 i plakatów z 1905 roku. Analiza przekazu. 14.Materialne źródła pamięci. Pomnik, architektura okazjonalna.

Metody dydaktyczne:

Analiza źródeł, dyskusja z wykorzystaniem literatury przedmiotu, ćwiczenia praktyczne z wyszukiwania źródeł, informacji, dekodowania jej.

Część materiałów źródłowych studenci poznają w oryginale w ramach zajęć w muzeum, archiwum lub bibliotece, część w postaci cyfrowej lub papierowej kopii.

Uwagi:

prof. J. Sikorska-Kulesza

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.