Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia starożytna I semestr 3104-L3HST1
Semestr zimowy 2019/20
Ćwiczenia, grupa nr 9

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia starożytna I semestr 3104-L3HST1
Zajęcia Semestr zimowy 2019/20 (2019Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 9 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy wtorek, 13:15 - 14:45
sala 16
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 15
Limit miejsc: (brak danych)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Aleksander Wolicki
Literatura:

Literatura ogólna:

- B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988

- B. Bravo, M. Węcowski, E. Wipszycka, A. Wolicki, Historia starożytnych Greków, t. II, Warszawa 2009

- B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. III, wyd. 2., Warszawa 2010

- Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, I/II2 [red.] E. Wipszycka, Warszawa PWN 2001

Oxford Classical Dictionary, ed. 3, red. S. Hornblower & A. Spawforth, Oxford 1996

- Słownik pisarzy antycznych, red. A. Świderkówna, Warszawa 1982

Literatura szczegółowa, patrz wyżej „Zakres tematów”.

Zakres tematów:

1. Zajęcia wstępne

- Omówienie kwestii organizacyjnych

- Podstawowe pomoce badawcze starożytnika (biblioteki, podstawowe opracowania typu słownikowego i podręcznikowego, narzędzia internetowe, etc.)

2. Stan zachowania literatury antycznej

- Na czym pisali starożytni?

- Co z piśmiennictwa antycznego przechowało się do naszych czasów, i dlaczego?

Opracowania:

B. Bravo & E. Wipszycka, Wprowadzenie do źródłoznawstwa antycznego [w:] Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. I Warszawa 1982,9-37 lub B. Bravo & E. Wipszycka, ‘Losy antycznej literatury’, [w:] Słownik pisarzy antycznych, red. A. Świderkówna, Warszawa 1982,13-27.

3.1-4. Homer Iliada, wojna trojańska i tzw. „świat homerowy”

(i) Postać Homera

- Najstarsze wzmianki o Homerze.

- Hellenistyczna tradycja biograficzna.

- Nowożytny spór o imię Homera

Źródło:

Homer, Iliada, w tł. K. Jeżewskiej (było wiele wydań, najlepiej korzystać z wydania w serii Biblioteka Antyczna).

[UWAGA! Na te zajęcia trzeba przeczytać pierwsze 12 pieśni]

Opracowania:

T. Sinko, Literatura grecka, t. I cz. 1: Literatura archaiczna VIII-VI w., Kraków 1931,31-62 lub H. Podbielski, „Homer wczoraj i dziś”, [w:] Literatura Grecji starożytnej, t. I, Epika-liryka-dramat, red. H. Podbielski, Lublin 2005, 67-90. O starożytnych biografiach Homera wstęp [w:] Homerika czyli żywoty Homera i poematy przypisywane poecie, przeł. W. Appel, Warszawa 2007, 23-40.

(ii) Teorie powstania poematów homerowych.

- Wystąpienie Friedricha Wolfa.

- Spór pluralistów z unitarystami.

- Teoria formularna.

- Homer między literaturą ustną a pisaną.

Źródło:

j.w.

[UWAGA! Na te zajęcia należy przeczytać Iliadę do końca czyli drugie 12 pieśni]

Opracowania:

j.w. + wstęp J. Łanowskiego do tł. Iliady pióra K. Jeżewskiej w serii BN – uwaga! Ten wstęp powstał na potrzeby pierwszego pełnego wydania z 1986 roku, we wcześniejszych go nie ma) i A.B. Lord, Pieśniarz i jego opowieść, Warszawa 2010, roz. I (o teorii formularnej i Milmanie Parrym).

(iii) Kwerenda: sposoby walki w Iliadzie.

- Uzbrojenie bohaterów homerowych.

- Rola rydwanów.

- Łucznicy.

- Grecy a Trojanie na polu bitwy.

- Czy Homer zna falangę hoplicką?

Źródło:

j.w.

Opracowanie:

J.V. Luce, Homer i epoka heroiczna, Warszawa 1987, 160-206

(iv) Podsumowanie. Co to jest „świat homerowy”?

- Historyczność wojny trojańskiej a historyczność społeczeństwa homerowego.

- Definicja poezji heroicznej.

- Próba zakreślenia jej przydatności jako źródła historycznego.

Źródło:

j.w.

Opracowania:

J. Griffin, Homer, Warszawa 1999, 9-31; E. Wipszycka & B. Bravo, Historia starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988, 124-125; L. Trzcionkowski, „Historyczne aspekty eposu homeryckiego”, [w:] Literatura Grecji starożytnej, t. I, Epika-liryka-dramat, red. H. Podbielski, Lublin 2005,41-66.

4.1-3. Założenie Kyrene: źródłowe i historyczne problemy z Wielką Kolonizacją

(i) Herodot i dwie opowieści o założeniu Kyrene

- Dzieje Herodota i ich autor

- Źródła informacji Herodota

- Problem historyczny: rola Delf w Wielkiej Kolonizacji

- Problem historiograficzny: próba wyjaśnienia rozbieżności w opowieści Terejczyków i Kyrenejczyków

Źródło:

Herodot, Dzieje, przeł. S. Hammer ks. IV (zwł. §§.145-202) [było kilka wydań począwszy od 1959]

Opracowania:

- o Herodocie: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, I/II wyd.2 red. E. Wipszycka, Warszawa 2001, ss. 71-73

- o kolonizacji: B. Bravo & E. Wipszycka, Dzieje starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988, ss. 158-187

- o opowieści Herodota (a) dla osób anglojęzycznych: Cambridge Ancient History, vol. III2.3,134-138 i 256-257 [VIa.2972/3(3)] (b) dla osób francuskojęzycznych: F. Chamoux, Cyrène sous la monarchie des Battiades, Paris 1953, ss. 92-104 [VIa.932ab]

(ii) Pindar: historia na usługach władcy.

- Oda jako gatunek literacki.

- Wersja Pindara a opowieści Herodota: katalog różnic.

- Tradycja władcy a tradycja polis.

Źródło:

Pindar, Ody pytyjskie IX, IV i V.

Opracowania:

Wstęp [w:] Ody zwycięskie, przeł. M. Brożek, Kraków 1987,5-23; o micie Argonautów: P.Grimal, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Ossolineum 1997 s.v. Argonauci, Kyrene.

(iii) Tzw. „Przysięga Terejczyków” (SEG 9.3)

- Inskrypcja z Kyrene a tradycja literacka.

- Problem autentyczności dokumentu.

- Skuteczność argumentacji z historii w greckiej rzeczywistości politycznej.

Źródło:

"Stela założycieli" [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej, [red.] A.Chankowski, Warszawa 1995,28-29.

Opracowania:

Dla wszystkich: L. B. Zaidman, Grecy i ich bogowie, 188-190; Dla osób (a) anglojęzycznych: R.Osborne, Greece in the Making, London & New York 1999, 4-17 [VIa.3758]; (b) francuskojęzycznych: F. Chamoux, Cyrène sous la monarchie des Battiades, Paris 1953,105-114 [Via.932]; (c) rosyjskojęzycznych: V.P. Jajlenko, Greceskaja kolonizacja VII-III wiekow do n.e., Moskva 1982,61-83 [VIa.2750].

5.1-2. Wazy attyckie jako źródło historyczne

(i) Przedstawienia wazowe jako źródło historyczne

- Malarze wazowi – nośnik – język i treść obrazu – odbiorcy.

- Charakterystyka malarstwa wazowego jako źródła historycznego

Opracowania:

- M. L. Bernhard, Greckie malarstwo wazowe, Ossolineum 1966, ss. 1-79 [VIa.2250ab]

lub:

- J. Boardman, Sztuka grecka, Toruń 1999, ss. 35-42; 54-63; 100-123; 198-215; 247-249 [VIa.3617a-c]

(ii) Analiza wybranych przedstawień.

- Wygląd i atrybuty barbarzyńcy

- Schemat a specyfika w prezentacji ludów niegreckich

- Malarstwo wazowe jako źródło do poznania mentalności

Źródła:

- Zdjęcia przedstawień wazowych, wraz z opisami, zostaną przesłane uczestnikom zajęć via USOS

Opracowania:

E. Hall, Inventing the Barbarian. Greek Self-Definition through Tragedy, Oxford 1989,79-84; 93-98 lub P. Georges, Barbarian Asia and the Greek Experience, Baltimore 1994, chap. IV (= 76-114)

1. 6.1-2. Kult władców a greckie poleis

(i) List króla Antygona Jednookiego do Skepsis

- Wydarzenia poprzedzające pokój 311 r. p.n.e.

- Relacja Diodora a list Antygona

- Funkcjonowanie kancelarii władcy hellenistycznego

- Problem: po co władcy hellenistycznemu grecka polis?

Źródła:

- List Antygona do Skepsis [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej, red. A.S. Chankowski, Warszawa 1995, ss. 59-60

- Diodor Sycylijski, Biblioteka, XIX.61-62; 105; XX.19 [w:] tamże, ss. 56-57 + fragment przesłany via USOS

Opracowania:

- Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, I/II2 [red.] E. Wipszycka, Warszawa PWN 2001, ss. 59-61 (o Diodorze)

- B. Bravo & E. Wipszycka, Dzieje starożytnych Greków, t.III Warszawa PWN 1992, ss. 20-29 albo F.W. Walbank, Świat hellenistyczny, Warszawa 2003, ss. 44-56 (o wydarzeniach lat 323-311 p.n.e.) i o pokoju 311 r. p.n.e.

- o liście Antygona: B.C. Welles, Royal Correspondence in the Hellenistic Period, New Haven 1934, ss. 6-12 [ksero w dep.] (dla osób anglojęzycznych); E. Will, Histoire politique du monde hellenistique, vol. I, Nancy 1979, ss. 61-65 [VIa.2108b/1] (dla osób francuskojęzycznych) lub H.H. Schmitt, Staatsverträge des Altertums, Bd III, München 1969, ss. 43-44 [VIb.840/3] (dla osób niemieckojęzycznych)

(ii) Uchwała miasta Skepsis ku czci Antygona

- Relacja między listem Antygona a uchwałą Skepsis.

- Problem: czy miasta greckie uważały królów za bogów? Treści religijne i polityczne kultu władców.

Źródło:

Uchwała Skepsis ku czci Antygona [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej, red. A.S.Chankowski, Warszawa 1995, ss. 61-62

Opracowania:

- M.M. Austin, The Hellenistic World fom Alexander to the Roman Conquest, Cambridge 1981, ss. 59-60 [VIb.965] (komentarz do uchwały)

- B. Bravo & E. Wipszycka, Dzieje starożytnych Greków, t. III wyd. 2, WUW 2010, ss. 661-671 (o kulcie władców)

7. Sympoliteia: łączenie się miast greckich w okresie hellenistycznym.

- Zjawisko sympoliteia a przemiany polis greckiej w epoce późnoklasycznej i hellenistycznej

- Jak z obcego zrobić współobywatela? Administracyjne i kulturowe problemy łączenia się wspólnot obywatelskich

Źródło:

Traktat sympoliteia Stiris and Medeon w Fokidzie Syll.3 647= M.M.Austin, The Hellenistic World. From Alexander to the Roman Conquest. A selection of ancient sources in translation, 2 ed., Cambridge 2006, nr 154

Opracowania:

Fr. Salviat & Cl. Vatin, Inscriptions de Grèce centrale, Paris 1971, 77-80

8. Zajęcia końcowe.

-Test z mapy

- Wystawienie ocen

Metody dydaktyczne:

Zajęcia są prowadzone w formie dyskusji. W optymistycznym wariancie rolą prowadzącego będzie sformułowanie problemów, moderowanie dyskusji i jej podsumowanie. Dla osób, które chcą się wykazać, przewidywane są referaty (sprawozdanie z lektury obcojęzycznej). Na koniec semestru odbędzie się sprawdzian ze znajomości mapy (mapa Grecji właściwej i mapa greckiej kolonizacji). Nieobecności (powyżej jednej) studenci będą zaliczać w formie rozmowy indywidualnej na dyżurach.

Uwagi:

dr hab. Aleksander Wolicki

Do listy studentów mają dostęp koordynatorzy przedmiotu, uczestnicy oraz prowadzący grup. Jesteś uczestnikiem, zatem masz dostęp.

wyślij wiadomość do studentów tej grupy (przez USOSmail)

Lista jest pusta
Nazwisko Imiona Stan
Lista jest pusta
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.