Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia starożytna I semestr 3104-L3HST1
Semestr zimowy 2019/20
Ćwiczenia, grupa nr 9

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia starożytna I semestr 3104-L3HST1
Zajęcia Semestr zimowy 2019/20 (2019Z) (w trakcie)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 9 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy wtorek, 13:15 - 14:45
sala 16
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań:
2019-12-17 13:15 : 14:45 sala 16
Budynek Pomuzealny
2020-01-07 13:15 : 14:45 sala 16
Budynek Pomuzealny
2020-01-14 13:15 : 14:45 sala 16
Budynek Pomuzealny
2020-01-21 13:15 : 14:45 sala 16
Budynek Pomuzealny
Część spotkań jest ukryta - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 15
Limit miejsc: (brak danych)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Aleksander Wolicki
Literatura:

Literatura ogólna:

- B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988

- B. Bravo, M. Węcowski, E. Wipszycka, A. Wolicki, Historia starożytnych Greków, t. II, Warszawa 2009

- B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. III, wyd. 2., Warszawa 2010

- Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, I/II2 [red.] E. Wipszycka, Warszawa PWN 2001

Oxford Classical Dictionary, ed. 3, red. S. Hornblower & A. Spawforth, Oxford 1996

- Słownik pisarzy antycznych, red. A. Świderkówna, Warszawa 1982

Literatura szczegółowa, patrz wyżej „Zakres tematów”.

Zakres tematów:

1. Zajęcia wstępne

- Omówienie kwestii organizacyjnych

- Podstawowe pomoce badawcze starożytnika (biblioteki, podstawowe opracowania typu słownikowego i podręcznikowego, narzędzia internetowe, etc.)

2. Stan zachowania literatury antycznej

- Na czym pisali starożytni?

- Co z piśmiennictwa antycznego przechowało się do naszych czasów, i dlaczego?

Opracowania:

B. Bravo & E. Wipszycka, Wprowadzenie do źródłoznawstwa antycznego [w:] Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. I Warszawa 1982,9-37 lub B. Bravo & E. Wipszycka, ‘Losy antycznej literatury’, [w:] Słownik pisarzy antycznych, red. A. Świderkówna, Warszawa 1982,13-27.

3.1-4. Homer Iliada, wojna trojańska i tzw. „świat homerowy”

(i) Postać Homera

- Najstarsze wzmianki o Homerze.

- Hellenistyczna tradycja biograficzna.

- Nowożytny spór o imię Homera

Źródło:

Homer, Iliada, w tł. K. Jeżewskiej (było wiele wydań, najlepiej korzystać z wydania w serii Biblioteka Antyczna).

[UWAGA! Na te zajęcia trzeba przeczytać pierwsze 12 pieśni]

Opracowania:

T. Sinko, Literatura grecka, t. I cz. 1: Literatura archaiczna VIII-VI w., Kraków 1931,31-62 lub H. Podbielski, „Homer wczoraj i dziś”, [w:] Literatura Grecji starożytnej, t. I, Epika-liryka-dramat, red. H. Podbielski, Lublin 2005, 67-90. O starożytnych biografiach Homera wstęp [w:] Homerika czyli żywoty Homera i poematy przypisywane poecie, przeł. W. Appel, Warszawa 2007, 23-40.

(ii) Teorie powstania poematów homerowych.

- Wystąpienie Friedricha Wolfa.

- Spór pluralistów z unitarystami.

- Teoria formularna.

- Homer między literaturą ustną a pisaną.

Źródło:

j.w.

[UWAGA! Na te zajęcia należy przeczytać Iliadę do końca czyli drugie 12 pieśni]

Opracowania:

j.w. + wstęp J. Łanowskiego do tł. Iliady pióra K. Jeżewskiej w serii BN – uwaga! Ten wstęp powstał na potrzeby pierwszego pełnego wydania z 1986 roku, we wcześniejszych go nie ma) i A.B. Lord, Pieśniarz i jego opowieść, Warszawa 2010, roz. I (o teorii formularnej i Milmanie Parrym).

(iii) Kwerenda: sposoby walki w Iliadzie.

- Uzbrojenie bohaterów homerowych.

- Rola rydwanów.

- Łucznicy.

- Grecy a Trojanie na polu bitwy.

- Czy Homer zna falangę hoplicką?

Źródło:

j.w.

Opracowanie:

J.V. Luce, Homer i epoka heroiczna, Warszawa 1987, 160-206

(iv) Podsumowanie. Co to jest „świat homerowy”?

- Historyczność wojny trojańskiej a historyczność społeczeństwa homerowego.

- Definicja poezji heroicznej.

- Próba zakreślenia jej przydatności jako źródła historycznego.

Źródło:

j.w.

Opracowania:

J. Griffin, Homer, Warszawa 1999, 9-31; E. Wipszycka & B. Bravo, Historia starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988, 124-125; L. Trzcionkowski, „Historyczne aspekty eposu homeryckiego”, [w:] Literatura Grecji starożytnej, t. I, Epika-liryka-dramat, red. H. Podbielski, Lublin 2005,41-66.

4.1-3. Założenie Kyrene: źródłowe i historyczne problemy z Wielką Kolonizacją

(i) Herodot i dwie opowieści o założeniu Kyrene

- Dzieje Herodota i ich autor

- Źródła informacji Herodota

- Problem historyczny: rola Delf w Wielkiej Kolonizacji

- Problem historiograficzny: próba wyjaśnienia rozbieżności w opowieści Terejczyków i Kyrenejczyków

Źródło:

Herodot, Dzieje, przeł. S. Hammer ks. IV (zwł. §§.145-202) [było kilka wydań począwszy od 1959]

Opracowania:

- o Herodocie: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, I/II wyd.2 red. E. Wipszycka, Warszawa 2001, ss. 71-73

- o kolonizacji: B. Bravo & E. Wipszycka, Dzieje starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988, ss. 158-187

- o opowieści Herodota (a) dla osób anglojęzycznych: Cambridge Ancient History, vol. III2.3,134-138 i 256-257 [VIa.2972/3(3)] (b) dla osób francuskojęzycznych: F. Chamoux, Cyrène sous la monarchie des Battiades, Paris 1953, ss. 92-104 [VIa.932ab]

(ii) Pindar: historia na usługach władcy.

- Oda jako gatunek literacki.

- Wersja Pindara a opowieści Herodota: katalog różnic.

- Tradycja władcy a tradycja polis.

Źródło:

Pindar, Ody pytyjskie IX, IV i V.

Opracowania:

Wstęp [w:] Ody zwycięskie, przeł. M. Brożek, Kraków 1987,5-23; o micie Argonautów: P.Grimal, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Ossolineum 1997 s.v. Argonauci, Kyrene.

(iii) Tzw. „Przysięga Terejczyków” (SEG 9.3)

- Inskrypcja z Kyrene a tradycja literacka.

- Problem autentyczności dokumentu.

- Skuteczność argumentacji z historii w greckiej rzeczywistości politycznej.

Źródło:

"Stela założycieli" [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej, [red.] A.Chankowski, Warszawa 1995,28-29.

Opracowania:

Dla wszystkich: L. B. Zaidman, Grecy i ich bogowie, 188-190; Dla osób (a) anglojęzycznych: R.Osborne, Greece in the Making, London & New York 1999, 4-17 [VIa.3758]; (b) francuskojęzycznych: F. Chamoux, Cyrène sous la monarchie des Battiades, Paris 1953,105-114 [Via.932]; (c) rosyjskojęzycznych: V.P. Jajlenko, Greceskaja kolonizacja VII-III wiekow do n.e., Moskva 1982,61-83 [VIa.2750].

5.1-2. Wazy attyckie jako źródło historyczne

(i) Przedstawienia wazowe jako źródło historyczne

- Malarze wazowi – nośnik – język i treść obrazu – odbiorcy.

- Charakterystyka malarstwa wazowego jako źródła historycznego

Opracowania:

- M. L. Bernhard, Greckie malarstwo wazowe, Ossolineum 1966, ss. 1-79 [VIa.2250ab]

lub:

- J. Boardman, Sztuka grecka, Toruń 1999, ss. 35-42; 54-63; 100-123; 198-215; 247-249 [VIa.3617a-c]

(ii) Analiza wybranych przedstawień.

- Wygląd i atrybuty barbarzyńcy

- Schemat a specyfika w prezentacji ludów niegreckich

- Malarstwo wazowe jako źródło do poznania mentalności

Źródła:

- Zdjęcia przedstawień wazowych, wraz z opisami, zostaną przesłane uczestnikom zajęć via USOS

Opracowania:

E. Hall, Inventing the Barbarian. Greek Self-Definition through Tragedy, Oxford 1989,79-84; 93-98 lub P. Georges, Barbarian Asia and the Greek Experience, Baltimore 1994, chap. IV (= 76-114)

1. 6.1-2. Kult władców a greckie poleis

(i) List króla Antygona Jednookiego do Skepsis

- Wydarzenia poprzedzające pokój 311 r. p.n.e.

- Relacja Diodora a list Antygona

- Funkcjonowanie kancelarii władcy hellenistycznego

- Problem: po co władcy hellenistycznemu grecka polis?

Źródła:

- List Antygona do Skepsis [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej, red. A.S. Chankowski, Warszawa 1995, ss. 59-60

- Diodor Sycylijski, Biblioteka, XIX.61-62; 105; XX.19 [w:] tamże, ss. 56-57 + fragment przesłany via USOS

Opracowania:

- Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, I/II2 [red.] E. Wipszycka, Warszawa PWN 2001, ss. 59-61 (o Diodorze)

- B. Bravo & E. Wipszycka, Dzieje starożytnych Greków, t.III Warszawa PWN 1992, ss. 20-29 albo F.W. Walbank, Świat hellenistyczny, Warszawa 2003, ss. 44-56 (o wydarzeniach lat 323-311 p.n.e.) i o pokoju 311 r. p.n.e.

- o liście Antygona: B.C. Welles, Royal Correspondence in the Hellenistic Period, New Haven 1934, ss. 6-12 [ksero w dep.] (dla osób anglojęzycznych); E. Will, Histoire politique du monde hellenistique, vol. I, Nancy 1979, ss. 61-65 [VIa.2108b/1] (dla osób francuskojęzycznych) lub H.H. Schmitt, Staatsverträge des Altertums, Bd III, München 1969, ss. 43-44 [VIb.840/3] (dla osób niemieckojęzycznych)

(ii) Uchwała miasta Skepsis ku czci Antygona

- Relacja między listem Antygona a uchwałą Skepsis.

- Problem: czy miasta greckie uważały królów za bogów? Treści religijne i polityczne kultu władców.

Źródło:

Uchwała Skepsis ku czci Antygona [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej, red. A.S.Chankowski, Warszawa 1995, ss. 61-62

Opracowania:

- M.M. Austin, The Hellenistic World fom Alexander to the Roman Conquest, Cambridge 1981, ss. 59-60 [VIb.965] (komentarz do uchwały)

- B. Bravo & E. Wipszycka, Dzieje starożytnych Greków, t. III wyd. 2, WUW 2010, ss. 661-671 (o kulcie władców)

7. Sympoliteia: łączenie się miast greckich w okresie hellenistycznym.

- Zjawisko sympoliteia a przemiany polis greckiej w epoce późnoklasycznej i hellenistycznej

- Jak z obcego zrobić współobywatela? Administracyjne i kulturowe problemy łączenia się wspólnot obywatelskich

Źródło:

Traktat sympoliteia Stiris and Medeon w Fokidzie Syll.3 647= M.M.Austin, The Hellenistic World. From Alexander to the Roman Conquest. A selection of ancient sources in translation, 2 ed., Cambridge 2006, nr 154

Opracowania:

Fr. Salviat & Cl. Vatin, Inscriptions de Grèce centrale, Paris 1971, 77-80

8. Zajęcia końcowe.

-Test z mapy

- Wystawienie ocen

Metody dydaktyczne:

Zajęcia są prowadzone w formie dyskusji. W optymistycznym wariancie rolą prowadzącego będzie sformułowanie problemów, moderowanie dyskusji i jej podsumowanie. Dla osób, które chcą się wykazać, przewidywane są referaty (sprawozdanie z lektury obcojęzycznej). Na koniec semestru odbędzie się sprawdzian ze znajomości mapy (mapa Grecji właściwej i mapa greckiej kolonizacji). Nieobecności (powyżej jednej) studenci będą zaliczać w formie rozmowy indywidualnej na dyżurach.

Uwagi:

dr hab. Aleksander Wolicki

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.