Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do badań historycznych 3104-L3WBH
Semestr zimowy 2019/20
Ćwiczenia, grupa nr 10

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Wstęp do badań historycznych 3104-L3WBH
Zajęcia Semestr zimowy 2019/20 (2019Z) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 10 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy czwartek, 9:45 - 11:15
sala 6
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 17
Limit miejsc: (brak danych)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Aneta Pieniądz
Literatura:

S. Kościałkowski, Historyka. Wstęp do studiów historycznych, Londyn 1954;

B. Miśkiewicz, Wstęp do badań historycznych, Warszawa-Poznań 1985 (wskazane rozdziały)

M. Pawlak, J. Serczyk, Podstawy badań historycznych, Bydgoszcz 1999.

A. Świeżawski, Warsztat naukowy historyka. Wstęp do badań historycznych, Częstochowa 1998;

W. Moszczeńska, Metodologii historii zarys krytyczny, Warszawa 1977;

J. Topolski, Jak się pisze i rozumie historię, Warszawa 1998.

J. Topolski, Wprowadzenie do historii [dowolne wydanie]

Zakres tematów:

1. Zajęcia organizacyjne. Wprowadzenie. Historia jako dyscyplina akademicka, historia a inne nauki.

2. Źródło historyczne:

- definicje, źródła pośrednie i bezpośrednie, pisane i niepisane, adresowane i nieadresowane;

- co jest, a co nie jest źródłem historycznym;

- krytyka zewnętrzna i wewnętrzna źródła;

- wydawnictwa źródłowe – rodzaje i wartość; źródła drukowane, źródła zdigitalizowane, źródła cyfrowe.

Literatura: zob. podstawowe podręczniki.

J. Topolski, Wprowadzenie do historii [dowolne wydanie]. rozdział 1 (Co to jest historia?)

Zadania:

omówienie dwóch wskazanych wydawnictw źródłowych: forma i cel publikacji, adresat, sposób doboru i uporządkowania materiału, aparat krytyczny.

3. Fakt historyczny. Periodyzacja i czas w historii.

- co to jest fakt historyczny;

- metody ustalania faktów historycznych;

- periodyzacja dziejów w historiografii europejskiej i jej geneza.

Literatura:

J. H. Arnold, Historia, Warszawa 2001, s. 125-138.

M. Kula, Zegarek historyka, Warszawa 2001, s. 59-146.

4. Historyk a przeszła rzeczywistość, kłopoty z pamięcią

- co to jest pamięć historyczna;

- co wpływa na poznanie przeszłej rzeczywistości;

- prawda historyczna.

Literatura:

P. Ricoeur, Nadużycia pamięci naturalnej: pamięć powstrzymana, pamięć manipulowana, pamięć narzucona, „Konteksty”, 57, 2003, nr 1-2, s. 41-54.

5. Wiedza pozaźródłowa. Gatunki piśmiennictwa historycznego:

- synteza, monografia, artykuł, recenzja, esej, polemika itd.;

- tekst naukowy – tekst popularnonaukowy, cechy i różnice;

- publikacje cyfrowe (wizualizacje, hipertekst);

Literatura: zob. podstawowe podręczniki.

6. Historyk w Internecie:

M. Wilkowski, Wprowadzenie do historii cyfrowej, Gdańsk 2013, s. 18-26 http://historiacyfrowa.ikm.gda.pl/

Wprowadzenie do wiedzy o elektronicznych zasobach bibliotecznych i archiwalnych, pomoce naukowe on-line; kwerenda internetowa:

- biblioteki cyfrowe i otwarte zasoby: Cyfrowa Biblioteka Narodowa: http://www.polona.pl/dlibra; Federacja Bibliotek Cyfrowych: http://fbc.pionier.net.pl/owoc; e-buw; Otwórz Książkę; Europeana http://europeana.eu/portal; Biblioteka Otwartej Nauki http://centrumcyfrowe.pl/projekty/biblioteka-otwartej-nauki/; repozytoria cyfrowe i ich funkcja;

- archiwa cyfrowe: www.szukajwarchiwach.pl; Narodowe Archiwum Cyfrowe (NAC), Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej (CATL); audiohistoria.pl; Ośrodek Karta Biblioteka Cyfrowa;

- - wybrane polskie blogi, portale i wortale o tematyce historycznej – ocena ich charakteru i wartości; np. www.histmag.org; www.historiaimedia.org; www.historycy.org; Herstorie www.herstorie.wordpress.com; www.alehistoria.blox.pl;

- do czego w pracy historyka mogą się przydać portale społecznościowe;

Projekty zespołowe i nauka obywatelska

http://pl.wikipedia.org/wiki/Nauka_obywatelska

- Otwarte Zabytki www.otwartezabytki.pl;

- http://www.ancientlives.org/?lang=pl

7. Czasopisma historyczne – ich specyfika i wartość. Peer-review. Nowe media a zmiany formy publikacji treści naukowych.

Zadania:

- zapoznanie się z podstawowymi polskimi czasopismami naukowymi dostepnymi w wersjach drukowanych i elektronicznych (m.in. „Przegląd Historyczny”, „Kwartalnik Historyczny”, „Acta Poloniae Historica”, „Roczniki Historyczne”, „Studia Źródłoznawcze”, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, „Czasopismo Prawno-Historyczne”, „Sobótka”, „Dzieje Najnowsze”, „Karta”, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce”, „Archeion”, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, „Slavia Antiqua”, „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego”), ich charakterystyka.

- krótkie omówienie dwóch wybranych czasopism obcojęzycznych spośród wskazanych (m.in. „Annales HSS”, „Past and Present”, „English Historical Review”, „The American Historical Review”, „Historische Zeitschrift”, „Revue Historique”, „Rivista Storica Italiana”);

- umiejętność korzystania z czasopism udostępnianych on-line przez BUW i inne bazy internetowe oraz zapoznanie się ze stronami internetowymi poszczególnych czasopism;

- analiza wskazanej recenzji i polemiki z czasopisma historycznego.

- umiejętność powiązania czasopisma ze szkołą historyczną, etapem rozwoju nauk historycznych.

- czasopisma internetowe, jak je ocenić, czasopisma open peer review

8. Pomoce naukowe, bibliografie:

- co to jest bibliografia i do czego służy; jak posługiwać się różnymi typami bibliografii (bieżąca, retrospektywna, załącznikowa);

- technika sporządzania opisu bibliograficznego.

9.a Technika sporządzania opisu bibliograficznego

9.b. Dziewiętnastowieczne bibliografie jako dokument kultury umysłowej epoki. Bibliografie dwudziestowieczne, bieżące i retrospektywne, współczesne bibliografie bieżące. Ich zawartość, ocena użyteczności, układ wewnętrzny.

Zadania:

Zapoznanie się z najważniejszymi bibliografiami polskimi i ocena ich przydatności w badaniach;

- XIX w. K. Estreicher, Bibliografia polska, cz. 1, t. I-VII, t. I-IV (lata 1881-1900), Kraków 1872-1882; cz. 2, t. I-IV, Kraków 1882-1890; cz. 3, t. I-XXII, Kraków 1891-1951; Biogramy Karola i Stanisława Estreicherów w PSB;

- Bibliografia historii Polski, t. I: cz. 1-3: do roku 1795, red. red. H. Madurowicz-Urbańska, Warszawa 1965, t. II: cz. 1-2 (1795-1918), red. H. Madurowicz-Urbańska, Warszawa 1967, t. III: cz. 1-2 (1918-1945), red. W. Bieńkowski, Warszawa 1974-1978; Bibliografia historii polskiej, Wrocław-Warszawa 1952; W. Hahn, Bibliografia bibliografii polskich do 1950 r., wyd. III, Wrocław 1966; Bibliografia bibliografii polskich 1961-1970, opr. M. Bieńkowska, B. Eychlerowa, Warszawa 1992 Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”; Bibliografia zawartości czasopism, bibliografie regionalne i tematyczne do wyboru.

- zapoznanie się z bibliograficznymi bazami danych BUW, BN i innymi.

- bibliografie załącznikowe.

- narzędzia elektroniczne ułatwiające zarządzanie bibliografią: Zotero;

Praca pisemna:

kolokwium – opis bibliograficzny wskazanych publikacji.

10. Pomoce naukowe, wydawnictwa ogólne – sposoby klasyfikowania i porządkowania wiedzy

10a. Encyklopedie:

Literatura:

P. Burke, Społeczna historia wiedzy, Warszawa 2016, s. 103-141.

- co to jest encyklopedia (słownik), jak jest skonstruowana i w jaki sposób można ją wykorzystać w pracy naukowej;

- encyklopedie ogólne: polskie (Encyklopedia powszechna, wyd. S. Orgelbrand, Warszawa 1859-1868; Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana, Warszawa 1890-1912; Wielka Encyklopedia Powszechna Gutenberga, Kraków- Warszawa 1929-1938; Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1962-1970; Wielka Encyklopedia PWN, Warszawa 2001-); obce (Encyclopaedia Britannica; Encyclopaedia Americana; La Grand Larousse i ich charakterystyka (sposób uporzadkowania i opracowania materiału).

- encyklopedie specjalistyczne: Encyklopedia katolicka, Lublin 1973-; Encyklopedia staropolska, opr. A. Brückner, t. I-II, Warszawa 1939 itp. (j.w.).

- encyklopedie internetowe i model wiki – jak z nich korzystać: Wikipedia;

- hasło encyklopedyczne jako źródło do historii nauki;

- hasło encyklopedyczne jako forma narracyjna – cechy, cel i sposoby manipulacji;

- pozanaukowe treści haseł encyklopedycznych – świadectwo epoki.

10b. Słowniki:

- słowniki biograficzne: Polski Słownik Biograficzny

- słowniki geograficzne: Słownik geograficzny Królestwa polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. I-XV, Warszawa 1880-1892; Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu (Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniwoieczu Edycja elektroniczna, red. Tomasz Jurek; opr. informatyczne: Stanisław Prinke: www.slownik.ihpan.edu.pl);.

- słowniki językowe: słowniki j. polskiego ogólne, tematyczne i specjalistyczne (zwłaszcza etymologiczne Brücknera i Taszyckiego; Słownik łaciny średniowiecznej w Polsce; Słownik polszczyzny XVI w.; Słownik staropolski; Słownik staropolskich nazw osobowych i inne

- inne słowniki specjalistyczne: słownikowe zasoby internetowe.

Zadania:

- porównanie wybranego hasła w dwóch encyklopediach polskich (sprzed i po 1989 r.) oraz dwóch encyklopediach obcych; próba wyjaśnienia różnic;

- omówienie dowolnie wybranego hasła z jednego z wymienionych słowników geograficznych (konstrukcja hasła, ocena użyteczności);

- omówienie dowolnie wybranego hasła z Polskiego słownika biograficznego (j.w.)

11. Archiwa, biblioteki i muzea:

- archiwa, biblioteki, muzea: rodzaje i organizacja;

- podstawowe słownictwo archiwistyczne: H. Robótka, Wprowadzenie do archiwistyki, Toruń 2003, s. 66-87; Polski słownik archiwalny, Warszawa 1974 (archiwum, kancelaria, zasób, zespół, zasada proweniencji, zasada pertynencji, pomoce archiwalne

- pomoce archiwalne, inwentarze (Archiwa Państwowe w Polsce. Przewodnik po zasobach, red. A. Biernat, A. Laszuk, Warszawa 1998; Katalog inwentarzy archiwalnych; Archiwum Akt Nowych. Przewodnik po zasobie archiwalnym; AGAD. Przewodnik po zespołach; Straty archiwów i bibliotek warszawskich w zakresie rękopiśmiennych źródeł historycznych, t. I: AGAD, Warszawa 1957; H. E. Wyczawski, Przygotowanie do studiów w archiwach kościelnych, Kalwaria Zebrzydowska 1990; Archiwa Kościoła katolickiego w Polsce. Informator, opr. M. Dębowska, Kielce 2002)

- pomoce biblioteczne, przewodniki (Zbiory rękopisów w bibliotekach i muzeach w Polsce, Warszawa 1987; wyd. 2 Warszawa 2003- IIp.730; Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej, red. B.S. Kupść; Inwentarz rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej, red. J. Grzybowski; Biblioteki Kościoła katolickiego w Polsce. Informator, opr. W. W. Żurek, Kielce 2005), katalogi internetowe i internetowe bazy danych

- pomoce muzealne (S. Lorentz, Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce, Warszawa 1982.

- historyk a nowe media: Narodowe Archiwum Cyfrowe; Szukajwarchiwach.pl.

Zadania:

- zapoznanie się z zasadami gromadzenia zbiorów archiwów państwowych (na przykładzie Archiwum Głównego Akt Dawnych i Nowych); bibliotek (na przykładzie biblioteki Narodowej, z podziałem na oddziały), bibliotek publicznych i muzeów; problem bibliotek prywatnych; biblioteki kościelne; umiejętność posługiwania się pomocami archiwalnymi i bibliotecznymi; problem archiwizacji materiałów cyfrowych.

11. Etyka zawodu historyka. Kodeks dobrych praktyk.

Literatura:

S. Kieniewicz, O etyce zawodu historyka, w: tenże, Historyk a świadomość narodowa, Warszawa 1982, s. 128–142.

Literatura dodatkowa dla chętnych:

M. Bloch, Pochwała historii czyli o zawodzie historyka, Warszawa 1959

W. Kula, Rozważania o historii, Warszawa 1958

Metody dydaktyczne:

Lektura i analiza wskazanych tekstów w grupie i samodzielnie, samodzielne przygotowanie wypowiedzi na zadany temat, swobodna dyskusja w grupie.

Uwagi:

dr hab. Aneta Pieniądz

Do listy studentów mają dostęp koordynatorzy przedmiotu, uczestnicy oraz prowadzący grup. Jesteś uczestnikiem, zatem masz dostęp.

wyślij wiadomość do studentów tej grupy (przez USOSmail)

Lista jest pusta
Nazwisko Imiona Stan
Lista jest pusta
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.