Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Humanistyka przeszłości − teoria i praktyka interdyscyplinarnych badań historycznych 3104-M3K3-HP
Semestr letni 2019/20
Konwersatorium, grupa nr 1

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Humanistyka przeszłości − teoria i praktyka interdyscyplinarnych badań historycznych 3104-M3K3-HP
Zajęcia Semestr letni 2019/20 (2019L) (w trakcie)
Konwersatorium (KON), grupa nr 1 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy czwartek, 9:45 - 11:15
sala 14
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań:
2020-04-16 09:45 : 11:15 sala 14
Budynek Pomuzealny
2020-04-23 09:45 : 11:15 sala 14
Budynek Pomuzealny
2020-04-30 09:45 : 11:15 sala 14
Budynek Pomuzealny
2020-05-07 09:45 : 11:15 sala 14
Budynek Pomuzealny
2020-05-14 09:45 : 11:15 sala 14
Budynek Pomuzealny
Część spotkań jest ukryta - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 17
Limit miejsc: 15
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Dobrochna Kałwa
Literatura:

Wykaz lektur

  • Abriszewski K., Pogranicze, wykluczanie, krzyżowanie i emigrowanie, w: Granice dyscyplin-arne w humanistyce, red. J. M. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn 2006, s. 23–46.
  • Assmann A., Cztery formy pamięci, w: Między historią a pamięcią. Antologia, red. M Saryusz-Wolska, Warszawa 2013, s. 39–57.
  • Bazin A., Film i rzeczywistość, Warszawa 1963.
  • Białecki, K., Filipkowski, P., Jewsiewicki, B., Skórzyńska, I., Solarska, M., Wejman, W. and Wójciak, E., Świadectwo teatru. Projekt „Ceglorz” Teatru Ósmego Dnia, „Sensus Historiae” 2015, nr 4, s. 133–157.
  • Boym S., Dyskomfort nostalgii, w: (Kon)teksty pamięci. Antologia, red. K. Kończal, Warszawa 2014, s. 327–341.
  • Brzechczyn, K., 2006. Między nauką a literaturą, czyli debata nad statusem historii. Próba parafrazy. Historyka, XXXVI, s. 37–53.
  • Burzyk M., Psychoanaliza a polityka: stawka podmiotu, „Diametros” 2013, nr 35, s. 1–20.
  • Cegielski T, Szelągowska G., Film fabularny doby PRL w rozpoznaniu przemian społecznych i kulturowych, „Przegląd Humanistyczny” 2011, t. LV, s. 5–18.
  • Connerton P., Siedem rodzajów zapomnienia, w: (Kon)teksty pamięci. Antologia, red. K. Kończal, Warszawa 2014, s. 343–357.
  • Derrida J., Gorączka archiwum. Impresja freudowska, Warszawa 2016.
  • Domańska E., Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka? „Teksty Drugie” 2010, nr 1/2, s. 45–55.
  • Domańska E., Nekros. Wprowadzenie do ontologii martwego ciała, Warszawa 2017 (rozdziały: Historia, prawo i zwrot sądowy, Prawda forensyczna: przypadek ekshumacji w Jedwabnem).
  • Farge A., Gesty gromadzenia, „Tytuł roboczy: Archiwum”, 2009, nr 2, s. 13–15. [fragment książki: Farge, A., 2013 (1989). The Allure of the Archives, New Haven - London: Yale University Press].
  • Filipkowski P., Historia mówiona jako hermeneutyka losu. Doświadczenie przedtekstowe, „Teksty Drugie” 2018, nr 1, s. 1–22.
  • Forecki P., Od Shoah do Strachu: spory o polsko-żydowską przeszłość i pamięć w debatach publicznych. Poznań 2010.
  • Jaworska J., „Piekne widoki, panowie, stąd macie”: o kinie polskiego sockonsumpcjonizmu. Kraków 2019.
  • Karkowska M., Pazderski F., 2014. Zapomnienie, w: Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, J. Kalicka, Warszawa 2014, s. 545–549.
  • Kleinberg E., Scott J.W., Wilder G., Tezy o teorii i historii, „Historyka” 2019, t. 49.
  • Korzeniewski B., Transformacja pamięci — o nieliniowym charakterze przemian w pamięci Polaków, „Sensus Historiae” 2012, nr 4, s. 11–22.
  • Kudela-Świątek W., Historyk na rozstaju dróg badawczych. Interdyscyplinarny charakter współczesnej oral history, w: Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej. Studia i szkice kulturoznawcze, red. P. Plichta, Kraków 2011, s. 11–21.
  • Labocha J., Tekst autobiograficzny jako pewna wizja świata, „Język a Kultura”, 2000, nr 13, s. 89–95.
  • LaCapra D., Studia nad traumą: jej krytycy i powikłane losy, w: Historia w okresie przejściowym: doświadczenie, tożsamość, teoria krytyczna, Kraków 2009, s. 139–184.
  • Lawaty A., Zapomnienie jako zjawisko kulturowe – z punktu widzenia polityki, w: Polsko-niemieckie miejsca pamięci, red. R. Traba, H.H. Hahn, M. Górny,K. Kończal, Warszawa 2013, s. 133–145.
  • Leder A., Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej, Warszawa 2014 (fragmenty).
  • Leociak J., Literatura dokumentu osobistego jako źródło do badań nad zagładą Żydów. Rekonesans metodologiczny, „Zagłada Żydów. Studia i materiały” 2005, nr 1, s. 13–31.
  • Łotman J., Rosja i znaki. Kultura szlachecka w wieku XVIII i na początku XIX, Gdańsk 2011, s. 155-183.
  • Marczewski P., Paradoksy samokolonizacji Europy Wschodniej, „Przegląd Humanistyczny” 2014., nr 5, s. 73–81.
  • Modzelewski K., Trzy modele historiografii. Nauka, 2009, s. 15–21.
  • Napiórkowski, M., Powstanie umarłych. Literatura pamięci 1944-2014 Warszawa 2016 (fragmenty)
  • Nora P., Czas pamięci, „Res Publica Nowa” 2010, nr 200, s. 134–141.
  • Nora P., Między pamięcią i historią: Les lieux de Mémoire, „Tytuł roboczy: Archiwum” 2009, nr 2, s. 4–12.
  • Nostalgia: Eseje o tęsknocie za komunizmem, red. F. Modrzejewski, M. Sznajderman, Wołowiec 2002 (fragmenty).
  • Rakowski T., Historia mówiona i źródła etnograficzne jako „wiedza pewna.” Przypadek potransformacyjnej historii Torgutów w zachodniej Mongolii oraz historii wsi Broniów w Centralnej Polsce, „Rocznik Antropologii Historii” 2015, nr 5, s. 1–32.
  • Rodak P., Wojna i zapis (o dziennikach wojennych), „Teksty Drugie” 2005, nr 6 s. 33–45.
  • Roeske M., Moda czy nostalgia? O tym, jak PRL funkcjonuje w wyobraźni społecznej współczesnych Polaków, „Kultura Popularna” 2014, nr 2, s. 140–151.
  • Skórzyńska I., Historyk w świecie widowisk przeszłości, „Rocznik Antropologii Historii” 2013, nr 4, s. 143–160.
  • Spiegelman A., Maus. Opowieść ocalałego. I: Mój ojciec krwawi historią, Kraków 2001.
  • Steedman, C., Przestrzeń pamięci. W archiwum, „Tytuł roboczy: Archiwum”, 2009, nr 2, s. 16–23. [fragment książki: Steedman, C., 2002. Dust: The Archive and Cultural History. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.].
  • Stosowność i forma. Jak opowiadać o Zagładzie, red. M. Głowiński, K. Chmielewska. Kraków 2005.
  • Warburg A., Atlas Mnemosyne. Wprowadzenie, „Konteksty”, 2011, nr 2-3, s. 110–115.

Zakres tematów:

1. Historyczne poznanie – rekapitulacja

Prezentacja własnych badań (prace dyplomowe) pod kątem metodologii i warsztatu. Dyskusja w poszukiwaniu elementów wyznaczających poznanie historyczne, czynników różnicujących.

Modzelewski K., Trzy modele historiografii. Nauka, 2009, s. 15–21.

Brzechczyn, K., 2006. Między nauką a literaturą, czyli debata nad statusem historii. Próba parafrazy. Historyka, XXXVI, s. 37–53.

2. Historia i teoria. Wyzwania na przyszłość

Kleinberg E., Scott J.W., Wilder G., Tezy o teorii i historii, „Historyka” 2019, t. 49.

Domańska E., Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka? „Teksty Drugie” 2010, nr 1/2, s. 45–55.

3. Archiwum – źródło, ślad, artefakt – nowe odczytania

Derrida J., Gorączka archiwum. Impresja freudowska, Warszawa 2016.

Farge A., Gesty gromadzenia, „Tytuł roboczy: Archiwum”, 2009, nr 2, s. 13–15. [fragment książki: Farge, A., 2013 (1989). The Allure of the Archives. New Haven - London: Yale University Press]

Steedman, C., Przestrzeń pamięci. W archiwum, „Tytuł roboczy: Archiwum”, 2009, nr 2, s. 16–23. [fragment książki: Steedman, C., 2002. Dust: The Archive and Cultural History. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.]

4. Historia i pamięć. Dwa dyskursy?

Assmann A., Cztery formy pamięci, w: Między historią a pamięcią. Antologia, red. M Saryusz-Wolska, Warszawa 2013, s. 39–57.

Nora P., Między pamięcią i historią: Les lieux de Mémoire, „Tytuł roboczy: Archiwum” 2009, nr 2, s. 4–12.

Warburg A., Atlas Mnemosyne. Wprowadzenie, „Konteksty”, 2011, nr 2-3, s. 110–115.

Nora P., Czas pamięci, „Res Publica Nowa” 2010, nr 200, s. 134–141

5. Nostalgia

Nostalgia: Eseje o tęsknocie za komunizmem, red. F. Modrzejewski, M. Sznajderman, Wołowiec 2002 (fragmenty)

Boym S., Dyskomfort nostalgii, w: (Kon)teksty pamięci. Antologia, red. K. Kończal, Warszawa 2014, s. 327–341.

Roeske M., Moda czy nostalgia? O tym, jak PRL funkcjonuje w wyobraźni społecznej współczesnych Polaków, „Kultura Popularna” 2014, nr 2, s. 140–151.

6. Trauma

LaCapra D., Studia nad traumą: jej krytycy i powikłane losy, w: Historia w okresie przejściowym: doświadczenie, tożsamość, teoria krytyczna, Kraków 2009, s. 139–184.

Spiegelman A., Maus. Opowieść ocalałego. I: Mój ojciec krwawi historią, Kraków 2001.

Forecki P., Od Shoah do Strachu: spory o polsko-żydowską przeszłość i pamięć w debatach publicznych. Poznań 2010.

Stosowność i forma. Jak opowiadać o Zagładzie, red. M. Głowiński, K. Chmielewska. Kraków 2005.

7. Zapomnienie

Connerton P., Siedem rodzajów zapomnienia, w: (Kon)teksty pamięci. Antologia, red. K. Kończal, Warszawa 2014, s. 343–357.

Karkowska M., Pazderski F., 2014. Zapomnienie, w: Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, J. Kalicka, Warszawa 2014, s. 545–549.

Lawaty A., Zapomnienie jako zjawisko kulturowe – z punktu widzenia polityki, w: Polsko-niemieckie miejsca pamięci, red. R. Traba, H.H. Hahn, M. Górny,K. Kończal, Warszawa 2013, s. 133–145.

8. Fotohistoria − reprezentacje filmowe a dyskurs historyczny

Jaworska J., „Piekne widoki, panowie, stąd macie”: o kinie polskiego sockonsumpcjonizmu. Kraków 2019.

Bazin A., Film i rzeczywistość, Warszawa 1963.

Cegielski T, Szelągowska G., Film fabularny doby PRL w rozpoznaniu przemian społecznych i kulturowych, „Przegląd Humanistyczny” 2011, t. LV, s. 5–18.

9. Inspiracje psychoanalityczne w badaniach o przeszłości

Leder A., Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej, Warszawa 2014 (fragmenty).

Burzyk M., Psychoanaliza a polityka: stawka podmiotu, „Diametros” 2013, nr 35, s. 1–20.

Marczewski P., Paradoksy samokolonizacji Europy Wschodniej, „Przegląd Humanistyczny” 2014., nr 5, s. 73–81.

10. Semiotyczne odczytania przeszłości

Napiórkowski, M., Powstanie umarłych. Literatura pamięci 1944-2014 Warszawa 2016 (fragmenty)

Łotman J., Rosja i znaki. Kultura szlachecka w wieku XVIII i na początku XIX, Gdańsk 2011, s. 155-183.

Korzeniewski B., Transformacja pamięci — o nieliniowym charakterze przemian w pamięci Polaków, „Sensus Historiae” 2012, nr 4, s. 11–22.

11. Autobiografia

Leociak J., Literatura dokumentu osobistego jako źródło do badań nad zagładą Żydów. Rekonesans metodologiczny, „Zagłada Żydów. Studia i materiały” 2005, nr 1, s. 13–31.

Rodak P., Wojna i zapis (o dziennikach wojennych), „Teksty Drugie” 2005, nr 6 s. 33–45.

Labocha J., Tekst autobiograficzny jako pewna wizja świata, „Język a Kultura”, 2000, nr 13, s. 89–95.

12. Pamięć i teatr

Skórzyńska I., Historyk w świecie widowisk przeszłości, „Rocznik Antropologii Historii” 2013., nr 4, s. 143–160.

Białecki, K., Filipkowski, P., Jewsiewicki, B., Skórzyńska, I., Solarska, M., Wejman, W. and Wójciak, E., Świadectwo teatru. Projekt „Ceglorz” Teatru Ósmego Dnia, „Sensus Historiae” 2015, nr 4, s. 133–157.

13. Komplementarność nauk - forensic turn

Domańska E., Nekros. Wprowadzenie do ontologii martwego ciała, Warszawa 2017 (rozdziały: Historia, prawo i zwrot sądowy, Prawda forensyczna: przypadek ekshumacji w Jedwabnem)

Abriszewski K., Pogranicze, wykluczanie, krzyżowanie i emigrowanie, w: Granice dyscyplin-arne w humanistyce, red. J. M. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn 2006, s. 23–46.

14. Komplementarność nauk - oral history

Filipkowski P., Historia mówiona jako hermeneutyka losu. Doświadczenie przedtekstowe, „Teksty Drugie” 2018, nr 1, s. 1–22.

Rakowski T., Historia mówiona i źródła etnograficzne jako „wiedza pewna.” Przypadek potransformacyjnej historii Torgutów w zachodniej Mongolii oraz historii wsi Broniów w Centralnej Polsce, „Rocznik Antropologii Historii” 2015, nr 5, s. 1–32.

Kudela-Świątek W., Historyk na rozstaju dróg badawczych. Interdyscyplinarny charakter współczesnej oral history, w: Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej. Studia i szkice kulturoznawcze, red. P. Plichta, Kraków 2011, s. 11–21.

15. Debata podsumowująca: Jakiej historii potrzebuje humanistyka przeszłości?

Metody dydaktyczne:

Dyskusja wokół tekstu źródłowego, zajęcia terenowe (wywiady, wizyty studyjne), e-learning (pisanie tekstu naukowego).

Metody i kryteria oceniania:

Ocena ciągła aktywności, projekt (współautorstwo artykułu naukowego w wersji roboczej).

Uwagi:

dr Dobrochna Kałwa

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.