Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

W teatrze Dionizosa. Tragedia – misterium – moralitet – dramat liturgiczny w teatrze przełomu XIX i XX w. 3001-C0T-LP1
Semestr zimowy 2020/21
Konwersatorium, grupa nr 1

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot W teatrze Dionizosa. Tragedia – misterium – moralitet – dramat liturgiczny w teatrze przełomu XIX i XX w. 3001-C0T-LP1
Zajęcia Semestr zimowy 2020/21 (2020Z) (w trakcie)
Konwersatorium (KON), grupa nr 1 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy poniedziałek, 13:15 - 14:45
sala 45
Budynek Wydziału Polonistyki jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań:
2020-12-07 13:15 : 14:45 sala 45
Budynek Wydziału Polonistyki
2020-12-14 13:15 : 14:45 sala 45
Budynek Wydziału Polonistyki
2020-12-21 13:15 : 14:45 sala 45
Budynek Wydziału Polonistyki
2021-01-11 13:15 : 14:45 sala 45
Budynek Wydziału Polonistyki
2021-01-18 13:15 : 14:45 sala 45
Budynek Wydziału Polonistyki
Część spotkań jest ukryta - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 21
Limit miejsc: 20
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Maria Olszewska
Literatura:

LITERATURA OBCA (WYBÓR)

Paul Claudel, "Zwiastowanie", przeł. M. Cichoń, [w:] tenże, "Wybór dramatów", wybór, oprac., i wstęp H. Sawecka, Lublin 1998.

Gabriel D`Annunzio, "Córka Joria: tragedja pasterska", przeł. M. Konopnicka, Warszawa 1909.

Henrik Ibsen,, "Wybór dramatów", przeł. J Fruling, J. Giebułtowicz, oprac. O. Dobijanka-Witczakowa, t. 1 i 2, Wrocław 1983, (BN II 210).

Maurycy Maeterlinck, "Wnętrze", "Ślepcy", [w:] tenże, "Dramaty wybrane", pod red. K. Pleśniarowicza, Kraków 1994.

Gerhart Hauptmann, "Hanusia" wyd. dowolne

Gerhart Hauptmann, "Zatopiony dzwon", wyd. dowolne.

Leconte de Lisle, "Erynnie: tragedya starożytna w dwóch częściach, wierszem", Kraków, przeł. Z. Przesmycki, Redakcya „Świata” 1891.

August Strindberg, "Droga do Damaszku" , [w:] tenże, "Wybór dramatów", przeł. Z. Łanowski, wstęp L. Sokół, Wrocław 1977.

John Millington Synge, "Jeźdźcy do morza", (Riders to the Sea), przeł. Maria Monika Misińska, "Dialog". Najlepsze dramaty irlandzkie (pdf)

Lew Tołstoj, "Potęga ciemnoty, czyli "Pazurek uwiązł - już po całym ptaszku", przeł. J. Pomianowski, [w:] "Utwory dramatyczne. "Dzieła", t. IX, Warszawa 1957.

Oskar Wilde, "Salome", przeł. W. Fromowicz wyd. własne), Bydgoszcz 1991 lub wyd. inne.

Willam Butler Yeats, "Cathleen, córka Houlihana", ("Cathleen, the Daughter of Houlihan"), przeł. Zofia i Lucjan Porębscy, "Dialog". Najlepsze dramaty irlandzkie, (pdf)

Willam Butler Yeats, "Księżniczka Kasia", przeł. J. Kasprowicz, Lwów 1907 (dostęp na https://pl.wikisource.org/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCniczka_Kasia)

Arystoteles, "Poetyka", przeł. i oprac. H. Podbielski, Wrocław1983, (BN II 209).

Fryderyk Nietzsche, "Narodziny tragedii, czyli hellenizm i pesymizm", przeł. L. Staff, Warszawa 1907.

wybrane teksty z antologii: "O dramacie. Od Hugo do Witkiewicza. Poetyki. Manifesty. Komentarze", pod red. E. Udalskiej, Warszawa 1993.

LITERATURA POLSKA (WYBÓR)

Amelia Hertztówna, "Yseult o Białych Dłoniach", "Chimera" 1905, t. IX, z. 27.

Jan Kasprowicz, Z poematu „Marchołt gruby a sprośny, jego narodzin, życia i śmierci misterjum tragikomiczne“, Warszawa 1920.

Bolesław Leśmian, "Skrzypek opętany", oprac. i wstęp, R. H. Stone, Warszawa 1985.

Tadeusz Miciński, "W mrokach złotego pałcu. Bazilissa Teofanu. Tragedia z dziejów Bizancjum X w.", [w:] tenże, "Utwory dramatyczne", t. 2, wybór i oprac. T. Wróblewska, Kraków 1979.

Władysław Orkan, "Wina i kara", [w:] tenże, "Utwory dramatyczne, Dzieła zbiorowe", t. 1, red. zespoł. pod kierownictwem S. Pigonia, Kraków 1966.

Stanisław Przybyszewski, "Śnieg", wstęp i przypisy R.Taborski,Warszawa 1987.

Stanisław Przybyszewski, "Złote runo", [w:] tenże, "Wybór pism", oprac. R. Taborski, Wrocław 1966 (BN I 231).

Karol Hubert Rostworowski, "Judasz z Kariothu", [w:] tenże, "Wybór dramatów", oprac. J. Popiel, Wrocław 1992 (BN I 281).

Leopold Staff, "Skarb. Tragedia w trzech aktach", Lwów 1904; wyd. 2, Lwów 1908; wyd. 3, Warszawa 1921, Bibliotela Polska; wyd . 4, [w:] tenże, "Pisma zbiorowe", Warszawa 1932. Wyd. 3, Warszawa 1921 (ew. "Godiwa")

Stanisław Wyspiański, "Achilleis"-"Powrót Odysa", oprac. J. Nowakowski, Wrocław 1984 (BN I 248)

Stanisław Wyspiański, "Akropolis", oprac. E. Miodońska-Brookes, Wrocław 1985 ( BN i 250).

Stanisław Wyspiański, "Bolesław Śmiały", "Skałka", oprac. J. Nowakowski, Wrocław 1969, (BN I 198).

Stanisław Wyspiański, "Dramaty o powstaniu listopadowym", oprac. J. Nowakowski, Wrocław 1974 (BN I 193).

Stanisław Wyspiański, "Meleager", "Protesilas i Laodamia" "Klątwa", "Sędziowie", [w:] tenże, "Tragedie". "Dzieła. Pierwsze wydanie zbiorowe w opracowaniu A. Chmiela i T. Sinki", t. 2, Warszawa 1924.

Emil Zegadłowicz, "Lampka oliwna", Kraków 1925.

Stefan Żeromski, "Róża. Dramat niesceniczny", wyd. dowolne

Jerzy Żuławski, "Gród słońca. Baśń dramatyczna w 3 aktach", Lwów 1911.

Obowiązuje znajomość wstępów do wszystkich utworów z listy lektur z wydania Biblioteki Narodowej. Np. wstęp L. Sokoła do dramatów A. Strindberga.

Literatura przedmiotu

podstawa literatura:

Pavis P., "Słownik terminów teatralnych", przeł. S. Świontek, Wrocław 2002.

"Słownik polskiej krytyki literackiej 1764–1918. Pojęcia – terminy – zjawiska – przekroje", t. 1–2, red. J. Bachórz i inni, Toruń 2016.

Słownik terminów literackich, wyd. dowolne

Bab J., Teatr wspólczesny. Od Meiningeńczyków do Picatora, przeł. E. Misiołek, Warszawa 1959.

Balme Ch., Wprowadzenie do nauki o teatrze, przeł. i uzupeł. opatrzyli W. Dudzik i M. Leyko, Warszawa2002.

Braun K. Wielka reforma teatru w Europie. Ludzie – idee – zdarzenia, Wrocław 1984.-Schielmann M, „ja w śnie narodu przeklętym, uśpiony". Stanisława Wyspiańskiego dramaty-sny, Gdańsk 1994.

Burkert W., Starożytny kult misteryjny, przeł. K. Bielawski, Kraków 2007.

Dramat i teatr modernistyczny, pod. red. J. Błońskiego, J. Deglera, J. Popiela, D. Ratajczak, Wrocław 1992.

Dramat i teatr religijny w Polsce, red. I. Sławińska, W. Kaczmarek, Lublin 1991.

Dramat polski XIX i XX wieku. Interpretacje i analizy, pod red. L. Ludorowskiego, Lublin 1987.

Eustachiewicz L., Dramaturgia Młodej Polski. Próba monografii dramatu, Warszawa 1986.

Greń Z., Szkice o dramacie zapomnianym, Kraków 1969.

Janion M. Tragizm, historia, prywatność. Prace wybrane, t.2, pod red. M. Czermińskiej, Kraków 2000.

Jaspers K., O tragiczności, przeł. A. Wołkowicz, [w:] tenże, Filozofia egzystencji. Wybór pism, wyboru dokonał S. Tyrowicz, Warszawa 1990.

W. Kaczmarek W., Claudel w Polsce. Chrześcijańskie perspektywy interpretacji dramatu teatru, Lublin 1989.

Kaczmarek W., Złamane pieczęcie Ksiegi. Inspiracje biblijne w dramaturgii Młodej Polski, Lublin 1999.

Kalemba-Kasprzak E., Prometeusz z przepiórką. Dramaty Stefana Żeromskiego: od Czarowica do Przełęckiego, Poznań 2000.

Kerenyi K., Dionizos. Archetyp życia niezniszczalnego, przeł. I. Kania, Wydawnictwa Alathea, 2008.

Kerenyi K., Eleusis. Archetypowy obraz matki i córki, przeł. I. Kania, Kraków 2014.

Kępiński Z., Wyspiański. Struktura mitu (1), „Dialog" 1968, nr 2, z. 10.

Kitto H..D. F., Tragedia grecka. Studium literackie, przel. J. Margański, Bydgoszcz 1997.

Kocur M., Teatr antycznej Grecji, Wrocław 2001.

Kocur M., Teatr bez teatru. Perrformanse w Anglii Wschodniej u schyłku średniowiecza, Wrocław 2012.

Kocur M., We władzy teatru, Aktorzy i widzowie w antycznym Rzymie, Wrocław 2005

Kott J., Zjadanie bogów, Kraków 1986.

Lack S., Studia o St. Wyspiańskim, zebrał i przedm. opatrzył S. Pazurkiewicz, Częstochowa 1924.

Łempicka A., Nietzscheanizm Wyspiańskiego, „Pamiętnik Literacki" 1958, z. 3/4.

Łempicka A., Wyspiański, pisarz dramatyczny. Idee i formy, Kraków 1973.

Miodońska-Brookes E., „Mam ten dar bowiem: patrzę się inaczej". Szkice o twórczości Stanislawa Wyspiańskiego, Kraków 1997.

Miodońska-Brookes E., Studia o kompozycji dramatów Stanisława Wyspiańskiego, Kraków 1972.

Mitzner P., Tragizm w teatrze polskim XX wieku, „Odra" 1981, nr 9.

Myśl teatralna Młodej Polski. Antologia, wybór I. Sławińska, S. Kruk, Warszawa 1966.

Nicoll A., Dzieje dramatu. Od Ajschylosa do Anouilha, tłum. H. Krzeczkowski, W. Niepokólczycki, J. Nowacki, t. I i II, wyd. III, Warszawa 1983.

Nowakowski J., Wyspiański. Studia o dramatach, Kraków 1972.

O dramacie. Od Hugo do Witkiewicza. Poetyki. Manifesty. Komentarze, Warszawa 1993.

Olszewska M. "Tragedia chłopska". Od W. L. Anczyca do K. H. Rostworowskiego, Warszawa 2001.

Ortwin O., O Wyspiańskim i dramacie, [w:] tenże, Pisma krytyczne, t.1, oprac. J. Czachowska, Warszawa 1969.

Partyga E., Wiek XIX. Przedstawienia, Warszawa 2016.

Popiel J., Modernistyczne tragedie „winy i kary" (Kasprowicz, Orkan), „Ruch Literacki" 1993, z. 5.

Pośpiechowa L., Dramaty Leopolda Staffa, Opole 1966.

Problemy teorii dramatu i teatru, wybór i oprac. J. Degler,Wrocław1988.

Prussak M, „Po ogniu szum wiatru cichego". Wyspiański i mesjanizm, Warszawa 1993.

Pyzik T., Teoria tragedii. Ze studiów nad koncepcją tragedii w angielskich i amerykańskich badaniach literackich po II wojnie światowej, Katowice 1976. Ratajczakowa D., Komedia w epoce Młodej Polski, [w:] Stulecie Młodej Polski. Studia pod red. M. Podrazy-Kwiatkowskiej, Kraków 1995, s. 519-533. Rzewuska E., Polski dramat ekspresjonistyczny wobec konwencji gatunkowych, Lublin 1988.

Sławińska I, Główne problemy struktury dramatu, [w:] Problemy teorii dramatu i teatru, [praca zbiór.] wybór i oprac. J. Degler, Wroclaw 1988.

Sławińska I, O badaniu wizji teatralnej Wyspiańskiego, [w:] taż, Sceniczny gest poety. Zbiór studiów o dramacie, Kraków 1960.

Sławińska I., Tragedia w epoce Młodej Polski. Z zagadnień struktury dramatu, Toruń 1948.

Styan J.L., Współczesny dramat w teorii i scenicznej praktyce, przedm. J. Błoński, przel. i oprac. M. Sugiera, Wroclaw 1997.

Sugiera M, „Sceniczność" i „niesceniczność" jako problem młodopolskiego dramatu, s. 565-581. [w:] Stulecie Młodej Polski. Studia pod red. M. Podrazy-Kwiatkowskiej, Kraków 1995.

Szondi P., Esej o tragiczności, przeł. T. Zatorski, Warszawa 2020.

Szondi P., Teoria nowoczesnego dramatu, przeł. E. Misiołek, Warszawa 1976.

Taborski R., W kręgu młodopolskiego dramatu i teatru. Dwa szkice, Warszawa 1993.

Truskolaska A., Młodopolska ekspansja pojęcia „misterium" [w:] Wśród mitów teatralnych Mlodej Polski, pod. red. I. Sławińskiej i M.B. Stykowej, Kraków - Wroclaw 1983.

Ubersfeld A. Czytanie teatru I, przeł. J. Żurowska, Warszawa 2002.

Udalska E., „Piece bien faite": termin, formuła, miejsce w poetykach XIX w., [w:] Dramat Udalska E., „Pice bien faite": termin, formula, miejsce w poetykach XIX w., [w:] Dramat teatr pozytywistyczny, [praca zbiór.] pod red. D. Ratajczak, Wrocław 1991.

Wojdak M., Gdy zabrakło happy endu, czyli o jednoaktówce przełomu XIX i XX wieku. s. 533-549, [w:] Stulecie Młodej Polski. Studia pod red. M. Podrazy-Kwiatkowskiej, Kraków 1995.

Wśród mitów teatralnych Młodej Polski , pod red. I. Sławińskiej i M.B. Stykowej, Kraków-Wrocław 1983.

Ziołowicz A., „Misteria polskie". Z problemów misteryjności w dramacie romantycznym i młodopolskim, Kraków 1997.

Zakres tematów:

1. Wprowadzenie. U progu Wielkiej Reformy Teatru: sprzeciw wobec komercjalizacji teatru ("piece bien fait"), naturalizm werystyczny w teatrze (teatr Antoine'a, teatr skandynawski, niemiecki, rosyjski), narodziny teatru symbolicznego i poetyckiego.

2. Zapowiedź nowoczesnej tragedii; powrót do źródeł, rola antyku i średniowiecza w narodzinach modernistycznego teatru, prześledzenie historii gatunków takich jak: tragedia, komedia, moralitet, misterium, dramat liturgiczny, mirakl i powstanie nowych form dramatycznych

3. Tragedia według Henrika Ibsena ("Upiory"), Augusta Strindberga ("Ojciec" lub "Panna Julia" ), Gabriela d'Annunzio ("Córka Joria"), Stanisława Przybyszewskiego ("Złote runo", "Śnieg", "O dramacie i scenie") (wybór).

4. Narodziny i rozwój koncepcji "dzieła totalnego" (wybór).

-Richard Wagner i wagnerie.

-Myśl estetyczna F. Nietzschego. Propozycje

- Leconte de Lisle "Erynnie"

- Hugo von von Hofmannsthal "Elektra" (libretto)

- Oskard Wilde "Salome"

5. W obliczu Tajemnicy - "Wnętrze", "Ślepcy" Maurycy Maeterlinck, a „Matka” Lucjana Rydla i Sfinks” Kazimierza Przerwy –Tetmajera. Tragedia codzienności.

6. W "teatrze-świątyni" Stanisława Wyspiańskiego - estetyka dramatów Wyspiańskiego; wokół idei tragedii i tragizmu. Koncepcja tragedii według Wyspiańskiego "Klątwa" i "Sędziowie" a "Jeźdźcy od morza" Johna Millintona Synge'a.

7. Formy tragediowo-misteryjne a wielki dramt romantyczny "Wesele", "Wyzwolenie", "Noc listopadowa" Wyspiańskiego a "Róża. Dramat niesceniczny" Żeromskiego

8. Dramaty tragiczne trudnych pytań egzystencjalnych: S. Wyspiański "Achilleis", "Akropolis", "Powrót Odysa", "Zygmunt August" (wybór)

9. W stronę dramatu poetyckiego: W. B. Yeats, "Księżniczka Kasia", "Cathleen, córka Houlihana", a polski dramat poetycki Leopold Staff "Skarb" lub "Godiwa", Amelia Hertztówna "Yseult o Białych Dłoniach", Jerzy Żuławski "Gród słońca", Emil Zegadłowicz "Lampka oliwna" (wybór)

10. Wizjonerski, oniryczny, ekspresjonistyczny dramat Tadeusza Micińskiego ("W mroku złotego pałacu, czyli Bazilissa Teofanu.Tragedia z dziejów Bizancjum X wieku"). Koncepcja misterium według Micińskiego

11-13. Dramaty chrześcijańskie: od moralitetu do tragedii chrześcijańskiej. --

- Moralitet Lwa Tołstoja "Potęga ciemnoty", tragedia pasterska "Wina i kara" Orkana

- Dramat stacyjny "Droga do Damaszku" Augusta Strindberga

- Dramat misteryjny Paula Claudela "Zwiastowanie" na tle odrodzenia tragedii we Francji.

ew. - Tragedia chrześcijańska według Karola Huberta Rostworowskiego: " Judasz z Kariotu".

14. Baśń i baśniowość w teatrze.

- Baśń dramatyczna "Hanusia" i "Dzwon zatopiony" Hauptmanna

- Baśń- pantomima Bolesław Leśmian "Skrzypek opętany- baśń mimiczna w czterech przywidzeniach".

15. Tragikomiczne misterium o Marchołcie Jana Kasprowicza

Metody dydaktyczne:

praca z tekstem, analiza tekstu, dyskusja nad wybranymi fragmentami, mini wykład prowadzącego lub uczestników

Metody i kryteria oceniania:

Obecność, bieżące przygotowanie do zajęć, aktywność oraz projekt studencki: pisanie recenzji teatralnej np. na podstawie archiwum TVP (vod.pl). Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze. Powyżej tej liczby (z

wyłączeniem przypadków bezzwłocznie udokumentowanych) nie ma

możliwości zaliczenia zajęć.

Uwagi:

Zajęcia będą odbywać się w formie synchronicznej za pośrednictwem komunikatora Google Meet (do odwołania), materiały będą udostępniane za pośrednictwem Google Classroom

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.