Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia starożytna II semestr 3104-L3HST2
Semestr letni 2020/21
Ćwiczenia, grupa nr 5

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Historia starożytna II semestr 3104-L3HST2
Zajęcia Semestr letni 2020/21 (2020L) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 5 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy piątek, 9:45 - 11:15
sala 2
Budynek Pomuzealny jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 8
Limit miejsc: 8
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Jakub Gruchalski
Literatura:

Podręczniki:

Cambridge Ancient History (różne tomy).

M. Carry, H.H. Scullard, Dzieje Rzymu: Od czasów najdawniejszych do Konstantyna, tt. 1-2, przekł. J. Schwakopf, Warszawa 1992.

T. J. Cornell, The Beginnings of Rome, Londyn–Nowy Jork 1995.

A. Ziółkowski, Historia powszechna: starożytność, Warszawa 2010.

A. Ziółkowski, Historia Rzymu, Poznań 2004.

Atlasy:

L. M. Piotrowicz, Atlas historii starożytnej, Warszawa 1994.

b) R. J. A. Talbert (red.), The Barrington Atlas of the Greek and Roman World, Princeton-Oxford 2000.

Nauki pomocnicze, słowniki

A. Berger, Encyclopedic Dictionary of the Roman Law, Nowy Jork 1953.

T. R. Broughton, The Magistrates of the Roman Republic, tt. 1-2, Nowy Jork 1951.

S. Hornblower, A. Spawforth (redd.), Oxford Classical Dictionary, wyd. 4, Oxford 2012.

E. Wipszycka (red.), Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1-2: Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, wyd. 2, Warszawa 2001.

Literaturę dot. zagadnień szczegółowych podaję w pkt „Zakres tematów”.

Zakres tematów:

1) Zajęcia wstępne

- omówienie kwestii formalno-organizacyjnych;

- przedstawienie podstawowych pomocy historyka starożytnego Rzymu (podręczniki akademickie i ich rodzaje; nauki pomocnicze historii starożytnej; słowniki i encyklopedie; atlasy);

- przedstawienie tematyki zajęć.

UWAGA! Na pierwsze zajęcia proszę o zapoznanie się z:

B. Bravo, E. Wipszycka, w: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1-2: Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, wyd. 2, Warszawa 2001, ss. 9-46.

2) Zdobycie Rzymu przez Galów (2-3 spotkania)

- źródła do badania wczesnych dziejów Republiki Rzymskiej;

- tradycje o zdobyciu Miasta przez Galów i ich wiarygodność;

- religijne przyczyny zdobycia Rzymu w narracji T. Liwiusza;

- „dlaczego zostajemy w Rzymie”: mowa M. Furiusza Kamillusa;

- na czym polega pokój z bogami (pax deum).

Źródła:

a) Polibiusz, Dzieje, ks. II, 14-20, przekł. S. Hammer, Wrocław 2005.

b) Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia Miasta, ks. V, rozdz. 32-55, przekł. A. Kościółek, Wrocław 1968.

Opracowania

a) Vademecum..., ss. 9-46; 65-66 (Fabiusz Piktor); 89-94 (Liwiusz); 102-105 (Polibiusz).

b) T. J. Cornell, The Beginnings of Rome, Londyn–Nowy Jork 1995, ss. 1-26; 293-318.

c) J. Linderski, Roman Religion in Livy (skan).

d) Hasła: „auspicium”; „religion, Roman, terms relating to”, „templum”; w: OCD, 4th ed., Oxford 2012.

3) Sprawa Bacchanaliów (2-3 spotkania)

- rekonstrukcja wydarzeń roku 186 prz. Chr.;

- zarządzanie kryzysem za Średniej Republiki;

- prawa obywatelskie obywatela rzymskiego w (nie)działaniu;

- państwo rzymskie a Bacchanalia: źródło konfliktu.

Źródła:

a) Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia Miasta, ks. XXXIX, 8-19, przekł. M. Brożek.

b) Senatus consultum de bacchanalibus, przekł. w: Meander 34, 1979, ss. 366-367.

Opracowania:

a) B. Bravo, J. Trynkowski, A. Wolicki, w: E. Wipszycka (red.), Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. I/II2, ss. 131-153.

b) W. Nippel, Public Order in Ancient Rome, Cambridge 1995, ss. 4-69.

d) Hasła: „auxilium”, „intercessio”, „iudicium populi”, „provocatio”, „quaestiones”, „senatusconsultum”,w: Oxford Classical Dictionary, 4th ed., Oxford 2012.

Referat: A. J. Toynbee, Hannibal’s Legacy, Vol. 2, ss. 387-400.

4) W obronie Mureny i rzymski proces polityczny (1 spotkanie)

- mowa sądowa jako źródło historyczne;

- stałe trybunały (quaestiones perpetuae);

- przestępstwa wyborcze (ambitus) za późnej Republiki;

- linie oskarżenia i obrony w sprawie L. Licyniusza Mureny.

Źródła:

a) Cyceron, Mowa w obronie Mureny, przekł. J. Mrukówna.

Opracowania:

a) Henryk Podbielski, Wstęp. Teoria wymowy przed Arystotelesem, w: Arystoteles, Retoryka, Warszawa 2004, ss. 21-29;

b) K. Kumaniecki, Rozdział X: Walka z Katyliną i proces Mureny, w: Idem, Cyceron i jego współcześni (różne wydania).

c) Hasło „quaestiones perpetuae”, w: A. Berger, Encyclopedic Dictionary..., Nowy Jork 1953.

d) A. R. Dyck, Procedure in the quaestiones perpetuae, w: Idem, Cicero. Pro Marco Caelio, Cambridge 2013, ss. 1-2. (xerox).

Referat: A. Zandberg, ‘Leges de ambitu’. Rzymskie ustawodawstwo wyborcze u schyłku republiki, Meander 56, 2001, nr 1–2, ss. 103–126 i nr 3–4, ss. 277–294.

5) M. Tulliusz Cyceron i Bona Dea (2 spotkania)

- starożytna korespondencja jako źródło historyczne;

- Dobra Bogini i jej misteria;

- skandal, oskrażenie i proces P. Klodiusza: rekonstrukcja wydarzeń, postawa elity politycznej; postawa Cycerona;

- wspólnota a świętokradztwo.

Źródła:

a) Cyceron, Listy do Attyka, ks. I, listy: 12, 13, 14, 16, przeł. K. Różycka-Tomaszuk, Wrocław 2016.

b) Plutarch, Żywot Cycerona, rozdz. 10-34 (szczeg. 19-20 i 28-30), przeł. M. Brożek, Warszawa 1954.

c) Kasjusz Dion, Historia rzymska, ks. XXXVII, rozdz. 45-46, przeł. W. Madyda.

d) Swetoniusz, Cezar, rozdz. 6, przeł. J. Niemirska-Pliszyńska (proszę skonsultować tekst łaciński!).

Opracowania: :

a) K. Stebnicka, w: Cyceron, Listy do Attyka, tom I (księgi 1-2), przekł. K. Różycka-Tomaszuk, Wrocław 2016, ss. 15-50.

b) Vademecum..., ss. 83-85 (Kasjusz Dion), 99-102 (Plutarch).

c) T. P. Wiseman, The Senate and the Populares, 69-60 B.C., w: The Cambridge Ancient History, Vol. IX: The Last Age of the Roman Republic, 146-43 B.C., edd. J. A. Crook, A. Lintott, E. Rawson, Cambridge 1992, ss. 327-367.

d) K. Kumaniecki, Od konsulatu Cycerona do pierwszego triumwiratu (lata 63-60), w: Idem, Cyceron... (początek rozdziału dot. skandalu).

e) hasła: „Bona Dea”, „instauratio”; „quaestiones”, w: Oxford Classical Dictionary, 4th ed., Oxford 2012.

Referat: J. Scheid, Le délit religieux dans la Rome tardo-républicaine, w: Le délit religieux dans la cité antique. Actes de la table ronde de Rome (6-7 avril 1978), Rzym 1981, ss. 117-171.

6) Pokój w programie nowego reżimu: Ara Pacis (2 spotkania)

- pokój w programie nowego reżimu;

- źródła ikonograficzne w badaniu historii starożytnej;

- propaganda w starożytności.

Źródła:

a) Ara Pacis (https://www.reed.edu/ara-pacis/preface.php);

b) Res Gestae Divi Augusti, w: A.S. Chankowski (red.), Wybór źródeł do historii starożytnej, Warszawa 1995.

c) Horacy, Pieśń stuletnia, przekł. M. Brożek.

Opracowania:

a) A. Ziółkowski, Historia Rzymu, Poznań 2004, ss. 360-400.

b) P. Zanker, August i potęga obrazów, Poznań 1999, ss. 107-141; 171-217.

c) P. A. Brunt, J. M. Moore, Res Gestae Divi Augusti, Oxford 1986; [lub] J. Scheid, Res Gestae Divi Augusti, Paris 2007, ss. VII-XXXVI; [lub] G. G. Belloni, Le „Res Gestae Divi Augusti”: il nuovo regime e la nuova urbe, Milano 1987, ss. 41-60.

d) A. Claridge, Altar of the Augustan Peace, w: Idem, Rome, an Oxford Archaeological Guide, Oxford 2010, ss. 207-213.

7) Państwo rzymskie a chrześcijanie (2 spotkania)

- chrześcijaństwo a państwo rzymskie: punkty zapalne;

- mechanizmy wczesnych prześladowań chrześcijan;

- prześladowania za Nerona i Trajana: porównanie.

Źródła:

a) Tacyt, Roczniki, ks. XV, rozdz. 33-47 przekł. S. Hammer.

b) Swetoniusz, Neron, przekł. J. Niemirska-Pliszczyńska.

c) korespondencja Pliniusza Młodszego i Trajana, w: E. Wipszycka, Wprowadzenie do ćwiczeń z historii starożytnej Grecji i Rzymu, Białystok 1978, ss. 155-156.

Opracowania:

a) E. Wipszycka, „Państwo rzymskie a chrześcijaństwo do początków IV wieku”, w: Starożytny Rzym we współczesnych badaniach, Kraków 1994, ss. 149-190.

b) A.N. Sherwin-White, The Letters of Pliny, Oxford 1966, ss. 691-712.

8) Zajęcia końcowe;

- wypełnianie ankiet;

- wystawianie ocen.

Metody dydaktyczne:

Przedmiotem zajęć jest krytyka i analiza tekstów źródłowych ilustrujących wybrane problemy z zakresu historii starożytnej. Zajęcia prowadzone są w formie dyskusji.

Zadaniem prowadzącego jest krótkie wprowadzenie kwestii będącej przedmiotem zajęć, określenie problemów badawczych, moderowanie dyskusji i podsumowanie jej wyników.

Zadaniem studentów jest uprzednie przygotowanie się do zajęć polegające na zapoznaniu się z określonymi w sylabusie tekstami źródłowymi oraz poświęconymi im opracowaniami naukowymi oraz możliwie twórczy udział w moderowanej przez prowadzącego dyskusji.

Dla ambitnych przewidywane są referaty-sprawozdania z literatury obcojęzycznej. W drugiej części semestru powinno odbyć się kolokwium ze znajomości mapy świata starożytnego.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena ciągła aktywności; kolokwium (mapa); ocena referatów.

Podstawowym warunkiem zaliczenia zajęć jest obecność (lub odrobienie nieobecności na dyżurze, ale nie więcej niż trzech nieobecności). Drugim warunkiem sine non qua jest zaliczenie kolokwium z mapy (jeśli warunki pozwolą na jego przeprowadzenie).

Oceniane będą stopień przygotowania i aktywność uczestników: będę oczekiwał sumiennego przygotowania się do zajęć, a następnie aktywnego dzielenia się swoją wiedzą, obserwacjami i interpretacjami z grupą.

Dla chcących się wykazać (i podwyższyć swoją ocenę) przewidziane będą również referaty-sprawozdania z wybranych tekstów (literatura obcojęzyczna wskazana w sylabusie; ew. dodatkowe teksty spoza sylabusa, ale tylko na prośbę lub za zgodą studenta).

Uwagi:

mgr Jakub Gruchalski

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.