Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Historia starożytna [3006-HST2] Rok akademicki 2023/24
Ćwiczenia, grupa nr 1

Przejdź do planu zaznaczono terminy wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot: Historia starożytna [3006-HST2]
Zajęcia: Rok akademicki 2023/24 [2023] (w trakcie)
Ćwiczenia [CW], grupa nr 1 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce: Podana informacja o terminie jest orientacyjna. W celu uzyskania pewnej informacji obejrzyj kalendarz roku akademickiego lub skontaktuj się z wykładowcą (nieregularności zdarzają się przede wszystkim w przypadku zajęć odbywających się rzadziej niż co tydzień).
każdy wtorek, 15:00 - 16:30
sala 113
Budynek dydaktyczny - Krakowskie Przedmieście 1 jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Daty odbywania się zajęć grupy. Prezentują informacje na podstawie zdefiniowanych w USOS terminów oraz spotkań.
Kliknij w datę by zobaczyć tygodniowy plan z zaznaczonym spotkaniem.
Data i miejsceProwadzący
2024-06-04 15:00 : 16:30 sala 113
Budynek dydaktyczny - Krakowskie Przedmieście 1
2024-06-11 15:00 : 16:30 sala 113
Budynek dydaktyczny - Krakowskie Przedmieście 1
Część spotkań jest ukryta - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 8
Limit miejsc: 10
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Paweł Nowakowski, Krystyna Stebnicka
Literatura:

zob. Zakres tematów

Zakres tematów:

IFK, czwartek, godz. 9.45 w roku 2022-2023 – oba semestry, historia starożytna

I SEMESTR grupa I:

I Zajęcia wstępne (1 zajęcia): przedstawienie tematyki zajęć, szczegółowych warunków zaliczenia i zapoznanie uczestników zajęć z najważniejszymi pomocami do zajęć (encyklopedie, atlasy, podręczniki, internetowe bazy danych).

II Stan zachowania antycznej literatury (1 zajęcia):

tradycja rękopiśmienna; tradycja bezpośrednia i pośrednia; kryteria zachowania się bądź zaginięcia poszczególnych dzieł.

Literatura: B. Bravo & E. Wipszycka, „Wprowadzenie do źródłoznawstawa antycznego“, w: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, Warszawa 1982, t. I, ss. 9-37 (UWAGA! Podane zostało zw. stare wydanie Vademecum, nie to z 2001!);

III. Instytucje polityczne w świecie Homera (4 zajęcia)

Źródła: Homer, Iliada, w tłum. K. Jeżewskiej bądź I. Wieniewskiego; II księga Odysei (tłum. J. Parandowskiego)

Literatura: J. Łanowski, Wstęp do Iliady w przekładzie K. Jeżewskiej (seria Biblioteki Narodowej, wydania od 1986 roku); E. Wipszycka, B. Bravo, Historia starożytnych Greków, t. I, ss. 118-126 oraz 115-117; B. Patzek, Homer i jego czasy, Warszawa 2007, ss. 9-65; L. Trzcionkowski, „Historyczne aspekty eposu homeryckiego”, [w:] Literatura Grecji starożytnej, t. I: Epika-liryka-dramat , red. H. Podbielski, Lublin 2005, ss. 41-66; B. Bravo, „Polis u Homera”, w: Świat antyczny. Stosunki społeczne, ideologia-i polityka, religia. Studia ofiarowane l Bieżuńskiej-Małowist, Warszawa 1988, ss. 17-65.

Zajęcia 1: Postać Homera, datowanie eposów, starożytne i współczesne spory wokół Homera, literatura ustna czy pisana? Epos jako źródło historyczne. Co to jest rzeczywistość Homerowa?

Zajęcia 2 i 3: pełna kwerenda Homera (na tych zajęciach konieczna znajomość .

Zajęcia 4.: Epos jako źródło historyczne.

IV Wojny perskie w greckiej tragedii (3 kolejne zajęcia).

Źródła: Ajschylos, „Persowie” przekład S. Srebrnego bądź R. Chodkowskiego); Herodot, „Dzieje”, księga VIII (przebieg bitwy pod Salaminą).

Literatura: o Herodocie w: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. I/II, Warszawa 2001, ss. 71-73; B. Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. I, Warszawa 1988, ss. 259-295 ( wojnach perskich; szczególnie ss. 282-284 o bitwie pod Salaminą); R. Chodkowski, Ajschylos i jego tragedie, Lublin 1994, ss. 33-65; O. Taplin, Grecka tragedia w działaniu, 2004.

Problemy:

- Kiedy została wystawiona tragedia Ajschylosa?

- Sceniczność Persów.

- Dwór króla perskiego.

- Analiza przebiegu wydarzeń w mowie posłańca w tragedii.

- Obraz Persów w tragedii Ajschylosa u Herodota.

- Bitwa pod Salaminą – obraz w tragedii i relacja Herodota.

V. Żony, prostytutki, hetery…(4 kolejne zajęcia)

Źródła: wybrane malowidła wazowe przedstawiające: sceny sympozjonalne z udziałem heter; prostytutki; żony-obywatelki;

Platon, Uczta (w dowolnym tłumaczeniu, W. Witwickiego, E. Zwolskiego [Biesiada] bądź A. Serafina;

Ajschines, Przeciw Timarchosowi” w: Ajschines, Mowy, przeł. W. Lengauer, Warszawa 2004.

Lizjasz, Mowy (Mowa I), przełożył, opracował i wstepem poprzedził R. Turasiewicz, Kraków 1998;

Literatura: K.J. Dover, Homoseksualizm grecki, Kraków 2004, ss. 31-132; W. Lengauer, Eros Greków, Kraków 2023, ss. 133-228; A. Wolicki, „Retoryka i cudzołóstwo. Uwagi w Obronie w sprawie zabójstwa Eratosthenesa Lizjasza“, w: Timai. Studia poświęcone Włodzimierzowi Lengauerowi przez uczniów i młodszych kolegów z okazji Jego 60. Urodzin, Warszawa 2009, ss. 186-231.

VI. Lysistrate - kapłanka Ateny Polias (2 kolejne zajęcia).

Źródła: uczestnicy otrzymają tłumaczenie inskrypcji IG II(2) 776=IG II(3) 1026.

Literatura: (o epigrafice greckiej) B. Bravo, A. Wolicki, „Epigrafika“ w: Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu. Źródłoznawstwo starożytności klasycznej I/II, Warszawa 2001, ss. 131-186.

Problemy: 1. Inskrypcje i ich wydania; Epigrafika jako źródło historyczne – jakie informacje przynoszą greckie inskrypcje?; 3. Lektura i analiza tekstu inskrypcji.

II semestr

Będę również wdzięczny za wymianę sylabusa na II semestr w obu grupach na następujący zakres tematów:

1. Zajęcia wprowadzające, omówienie podręczników i pomocy naukowych.

Na pierwsze zajęcia proszę o zapoznanie się z rozdziałami: L. Mrozewicz, „Przedsłowie: Karl Christ i Rzym nieprzemijający”, [w:] K. Christ, Historia Cesarstwa Rzymskiego od Augusta do Konstantyna, przekł. A. Gierlińska, Poznań - Gniezno 2016, s. 11–23 oraz K. Christ, „Wstęp”, [w:] Tamże, s. 27–42.

Zagadnienia:

Główne nurty narracyjne i organizujące konspekt prac o historii Rzymu w XIX i XX w.

Zmiany w dominującej tematyce badań historii Rzymu w XIX i XX w.

2–3. Założenie Rzymu w przekazach literackich później republiki i wczesnego cesarstwa i w źródłach materialnych

źródła literackie (analiza w grupach w czasie zajęć):

Tytus Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta: księgi I-V, przeł. A. Kościółek, wstęp J. Wolski, oprac. M. Brożek, Wrocław 1968, księga I.

Plutarch, Żywot Romulusa w: Tenże, Żywoty równoległe. t. 1: Tezeusz - Romulus i ich porównanie, Likurg - Numa i ich porównanie, przekł. i wstęp K. Korus, przyp. i koment. L. Trzcionkowski i K. Korus, Warszawa 2004, s. 128–186.

Cyceron, De republica, księga II – Marek Tuliusz Cyceron, O państwie, O prawach, przekł. I. Żółtowska, Kęty 1999.

Literatura obowiązkowa:

T.J. Cornell, The Beginnings of Rome: Italy and Rome from the Bronze Age to the Punic Wars (London: New York: Routledge, 1995), 1–26.

A. Ziółkowski, Historia Rzymu, Poznań 2004, s. 17–47.

Zagadnienia:

Tradycja annalistyczna i antykwarystyczna.

Założenie miasta w różnych ujęciach narracyjnych.

Porównanie źródeł pisanych i wyników badań archeologicznych.

4. Caelius Vibenna i alternatywna tradycja antykwarystyczna

Źródła (analiza w grupach w trakcie zajęć):

Varro, De lingua latina 5.46 [A. Ziółkowski, K. Kokoszkiewicz i inni (wyd. i przekł.), Siedem wzgórz Rzymu (M. Terrentius Varro, De lingua latina 5.41-56). Tekst, przekład, komentarze), Warszawa 2013, s. 51, 93-99]

Dionysius of Halicarnassus, The Roman antiquities, ed. i przekł. E. Carey, LCL, Cambridge – London 2001, ks. II 36.2

Verrius Flaccus/Paulus/Festus, s.v. Caelius mons (W.M. Lindsay (ed.), Sexti Pompei Festi De verborum significatu quae supersunt; Cum Pauli epitome, Lipsiae 1997, s. 38, ll. 26-29; s. 486 L, s.v. Tuscum vicum)

Tacitus, Annales IV 65 [S. Hammer (ed. i przekł.), Tacyt. Dzieła, t. 1, Warszawa 1957, s. 253]

Mowa cesarza Claudiusa na Tablicy z Lyonu (Oratio Claudii de iure honorum Gallis dando), CIL XIII 1668 [17-22] = ILS 212 [I.9-27]

malowidło z grobu François w Vulci

Literatura obowiązkowa:

T.J. Cornell "Who was Servius Tullius?", [w:] Tenże, The Beginnings of Rome: Italy and Rome from the Bronze Age to the Punic Wars, London – New York 1995, s. 130-141.

Zagadnienia:

Pierwszy kontakt ze źródłem w języku łacińskim (krótki tekst to przełożenia na zajęciach).

Różnice w wizerunku Caeliusa Vibenny w pracach antykwarystów i historiografii.

5-6. Życie codzienne wg graffiti i poezji Catullusa

Źródło:

Wybrane utwory Catullusa za: Katullus: poezje wszystkie, przekł. G. Franczak, A. Klęczar, wstęp A. Klęczar, Kraków 2013.

Wybrane graffiti z CIL IV oraz „Inskrypcje wyborcze z Pompejów”, [w:] A. Chankowski, Wybór źródeł do historii starożytnej, Warszawa 1995, s. 189-190 plus hadnout prowadzącego zajęcia.

Literatura obowiązkowa:

A. Klęczar, „Wstęp”, [w:] Katullus: poezje wszystkie, przekł. G. Franczak, A. Klęczar, Kraków 2013, s. 7-196.

A. Wypustek, Rzymskie graffiti seksualne, erotyczne i miłosne z Pompejów i Herkulanum, Warszawa 2019, s. 7-49.

Zagadnienia:

Zajęcia codzienne zamożnej młodzieży.

„Kontrkultura” rzymska?

Napisy w przestrzeni miejskiej – ich cel i charakter.

Język łaciny popularnej.

7. Horacego Carmen saeculare i wizja przyszłości Rzymu Oktawiana Augusta

Źródło:

Horacy, Pieśni, Pieśń wieku, Jamby, Gawędy, Listy, Sztuka poetycka, przekł., wstęp i koment. A. Lam, Warszawa 1996.

Horacy, Pieśni, Pieśń stuletnia, przekł. i wstęp S. Gołębiowski, Warszawa 1980.

Literatura obowiązkowa:

P. Zanker, August i potęga obrazów, przeł. L. Olszewski, Poznań 1999, s. 161-170, 171-239.

Zagadnienia:

Program Augusta po zakończeniu wojen domowych.

Obowiązki młodzieży w nowym cesarstwie.

8-9. Divi Augusti Res gestae i pogrzeb Augusta

Źródła:

Gajus Swetoniusz Trankwillus, Żywoty Cezarów, t. 1, przekł. wstęp i koment. J. Niemirska-Pliszczyńska, przedm. J. Wolski, Wrocław - Warszawa 2004 [lub inne wydania] – rozdział „Boski August”.

tzw. „wielka kamea Francji”

P.A. Brunt, J.M. Moore (ed.), Res gestae divi Augusti. The Achievements of the Divine Augustus, Oxford 1986.

Literatura obowiązkowa:

P. Zanker, August i potęga obrazów, przeł. L. Oszewski, Poznań 1999, s. 80–84.

Zagadnienia:

Rekonstrukcja wydarzeń związanych ze śmiercią i pogrzebem Augusta.

Samoocena i program Augusta w Res Gestae.

10-12. Cursus honorum senatorów, ekwitów, inskrypcje cesarskie

Źródła:

wybrane inskrypcje honoryfikacyjne dla senatorów, ekwitów i urzędników municypalnych z ILS i CIL, w tym „Tarcza z Arles”.

Literatura obowiązkowa:

K. Królczyk, J. Trynkowski, „Inskrypcje łacińskie” [w:] Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu. Źródłoznawstwo starożytności klasycznej, red. E. Wipszycka, t. I/II, Warszawa 2001, s. 186-252.

J. Żelazowski, „Aneks: Wykaz skrótów epigraficznych”, [w:] J. Kolendo, J. Żelazowski, E. Bunsch, Teksty i pomniki: zarys epigrafiki łacińskiej okresu Cesarstwa Rzymskiego, Warszawa 2003, s. 205-230.

Zagadnienia:

Kontakt ze źródłem w języku łacińskim.

Rekonstrukcja karier urzędników poświadczonych w inskrypcjach łacińskich.

Zajęcia obejmują wyjście do Muzeum Narodowego w Warszawie, jeśli pozwolą na to okoliczności.

13. Źródła dokumentarne (papirusy): karmienie piersią i najmowanie mamki w Egipcie rzymskim

Źródło:

Kontrakt najęcia mamki z 13 r. p.n.e.: A.S. Hunt, C.C. Edgar, Select Papyri, t. 1: Private Documents, LCL 266, Cambridge (Mass.) 1932, papirus nr 16.

Literatura obowiązkowka:

Bradley, K. R., Sexual regulations in wet-nursing contracts from Roman Egypt, Klio 62 (1980), s. 321-325.

M. Parca, The wet nurses of Ptolemaic and Roman Egypt, Illinois Classical Studies 42 (2017), s. 203-226.

Zagadnienia:

Cechy „dobrej” i „złej” mamki.

Przed czym zabezpieczają kontrakty najęcia mamki?

Warunki pracy najuboższej ludności w Egipcie rzymskim.

Zajęcia obejmują wyjście do Biblioteki Papirologii UW, jeśli okoliczności na to pozwolą.

14–15. Prześladowania chrześcijan (cesarz Decius i libelli):

Źródła:

Euzebiusz, Historia kościelna, księga VI 39-42, VIII 3.

Wybrane libelli z handoutu prowadzącego.

Literatura obowiązkowa:

E. Wipszycka, Kościół w świecie późnego antyku, Warszawa 2017 [rozdział o prześladowaniach chrześcijan].

W. Graham Claytor, „A Decian libellus at Luther College (Iowa)”, Tyche 30 (2015), 13-18.

Zagadnienia:

Prześladowanie chrześcijan opisane przez Dionizego biskupa Aleksandrii – przyczyny i przebieg.

Zachowanie Dionizego wobec prześladowań.

Rekomendacje biskupów jak zachować się wobec prześladowań.

Jak działały wiejskie komitety ds. składania ofiar w Egipcie?

Czy cesarz Decius faktycznie planował prześladowanie chrześcijan?

Metody i kryteria oceniania:

- frekwencja:

(a) jedna nieobecność w semestrze bez konsekwencji;

(b) każda powyżej jednej do zaliczenia w trybie dyżuru;

(c) powyżej trzech nieobecności zaliczenia nie ma;

- bieżące przygotowanie i aktywność na zajęciach

Prowadzący ocenia pracę studenta na zajęciach, jego przygotowanie na każde ćwiczenia, wkład w dyskusję, stopień opanowania literatury przedmiotu.

Semestr I grupa I:

Zaliczenie odbywa się na podstawie przygotowania zadanego materiału oraz udziału studenta w dyskusji prowadzonej na zajęciach.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel: +48 22 55 20 000 https://uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)