Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego | USOSownia - uniwersyteckie forum USOSoweNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy ekologii lasu naturalnego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1400-216PELN Kod Erasmus / ISCED: 13.104 / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Podstawy ekologii lasu naturalnego
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Przedmioty DOWOLNEGO WYBORU
Przedmioty KIERUNKOWE do wyboru na II i III roku studiów Igo stopnia, na kier. BIOLOGIA
Przedmioty KIERUNKOWE do wyboru na st. I stopnia, kierunku OCHRONA ŚRODOWISKA
Przedmioty SPECJALIZACYJNE na studiach IIgo stopnia, kier. BIOLOGIA, spec. EKOLOGIA
Punkty ECTS i inne: 6.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Znajomość podstawowych pojęć ekologicznych (np. sukcesja pierwotna i wtórna, drapieżnictwo, symbioza, itp.)

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot Podstawy ekologii lasu naturalnego zapoznają z charakterystyką i funkcjonowaniem ekosystemów leśnych pozbawionych presji człowieka w zestawieniu z lasami kształtowanymi przez gospodarką ludzką. Drzewa modyfikują warunki środowiskowe tak silnie, że bez nich nie można mówić o lesie, jednak lasy różnią się między sobą strukturą przestrzenną, składem gatunkowym, rozmiarami drzew, ich przeżywalnością. Warunki siedliskowe i skład gatunkowy drzewostanu wyznaczają ramy funkcjonowania zespołów grzybów, roślin i zwierząt oraz interakcji pomiędzy osobnikami, gatunkami i zespołami. Jednym z najistotniejszych czynników modyfikujących ekosystemy leśne są zaburzenia: pożary, gradacje owadów, czynniki klimatyczne, zdarzenia losowe. W wyniku zaburzeń w ekosystemach leśnych pojawia się martwe drewno – substrat, którego ilość i charakterystyki mają olbrzymi wpływ na kształtowanie się różnorodności biologicznej lasu.

Pełny opis:

Kurs "Podstawy ekologii lasu naturalnego" obejmuje zagadnienia z zakresu biogeografii (rozmieszczenie różnych typów lasów na kuli ziemskiej, czynniki klimatyczne i geologiczne decydujące o zasięgu lasów), geobotaniki leśnej (lasotwórcze gatunki drzew w Polsce, czynniki decydujące o składzie gatunkowym i rozmiarach drzew w lesie oraz ich przeżywalności) ekologii roślin (strategie życiowe drzew) i przede wszystkim szeroko pojętej ekologii ekosystemów leśnych (zdolność drzew do modyfikowania warunków środowiskowych; martwe drewno w lesie - jego charakterystyka, klasyfikacja, rola ekologiczna, ilość; rola naturalnych zaburzeń w funkcjonowaniu ekosystemów leśnych: pożary, gradacje owadów, czynniki klimatyczne; teoria cyklu mozaikowego; znaczenie skal czasowych i przestrzennych dla zrozumienia funkcjonowania świata żywego; mechanizmy inwazji i migracji organizmów w ekosystemach leśnych). Zajęcia obejmują 30 godzin wykładów prowadzonych w budynku Wydziału Biologii w semestrze zimowym oraz 60 godzin ćwiczeń terenowych, które odbywają się w jedynym polskim lesie o charakterze naturalnym - Puszczy Białowieskiej w pierwszej dekadzie lipca. W trakcie wykładów studenci otrzymują teoretyczne podstawy do zrozumienia funkcjonowania ekosystemów leśnych. Ćwiczenia służą opanowaniu podstawowych technik pomiarowych pozwalających na badanie ekosystemów leśnych oraz mają za zadanie nauczenie studentów rozpoznawania krajowych gatunków drzew i krzewów. Duży nacisk zarówno w trakcie wykładów jak i ćwiczeń jest położony na charakterystykę lasu naturalnego oraz jego funkcjonowania w zestawieniu z przeciętnym lasem gospodarczym.

Literatura:

Gutowski J. M., Bobiec A., Pawlaczyk P., Zub K. 2004. Drugie życie drzewa. WWF, Hajnówka-Białowieża.

Silva Fennica vol. 45(5). 2011. Northern Primeval Forests - Ecology, Conservation and Management.

Obidziński A. 2001. Zaburzenie jako element dynamiki lasu. Sylwan, 5: 51-59.

Pullin A. 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. PWN, Warszawa.

Ralska-Jasiewiczowa M. 1991. Ewolucja szaty roślinnej. Strony 106-127 w: Starkel L. red. Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Seneta W., Dolatowski J. 2000. Dendrologia. PWN, Warszawa.

Szwagrzyk J. 2000. Rozległe naturalne zaburzenia w ekosystemach leśnych: ich zasięg, charakter i znaczenie dla dynamiki lasu. Wiad. Ekol. XLVI, 1: 3 - 19.

Wejner J. 1999, 2003. Życie i ewolucja biosfery. PWN, Warszawa.

Efekty kształcenia:

Po ukończeniu kursu student:

WIEDZA:

Rozumie złożoność procesów i zjawisk w przyrodzie, których rozwiązanie wymaga podejścia interdyscyplinarnego, opartego na danych empirycznych (K_W01BI2)

Rozumie wzajemne relacje organizm-środowisko, stosując hipotezy dotyczące czasowych i przestrzennych uwarunkowań różnorodności biologicznej (K_W04BI2)

Zna specjalistyczne metody i techniki prowadzenia badań terenowych w ekosystemach leśnych (K_W11BI2)

Ma wiedzę w zakresie podstawowej terminologii stosowanej w ekologii, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony ekosystemów leśnych i ekologii lasu. Zna przebieg podstawowych procesów ekologicznych typowych dla ekosystemów leśnych (K_W02OP1)

Zna podstawowe metody i techniki pomiarowe zjawisk przyrodniczych zachodzących w ekosystemach leśnych (K_W03OP1, K_W16BI1)

Rozumie zasady hierarchicznej organizacji życia, od cząsteczki po biosferę, i stosuje pojęcia niezbędne dla ich zrozumienia i opisu (K_W07BI1)

Rozumie zjawiska i procesy przyrodnicze zachodzące na poziomie osobnika, populacji i ekosystemu (K_W09BI1)

Zna różnorodność biologiczną na podstawowym poziomie i rozumie zjawiska i procesy przyrodnicze, które ją kształtują (K_W10BI1)

Ma wiedzę w zakresie najważniejszych problemów ochrony przyrody w ekosystemach leśnych oraz zna ich powiązania z innymi dyscyplinami przyrodniczymi (K_W06OP1)

Identyfikuje najważniejsze zagrożenia stanu środowisk leśnych (K_W09OP1)

UMIEJĘTNOŚCI:

Wykonuje samodzielnie lub w zespole proste obserwacje i doświadczenia przyrodnicze z wykorzystaniem podstawowych metod i technik stosowanych w pracy terenowej w środowisku przyrodniczym oraz analizuje i interpretuje wyniki w świetle obowiązujących teorii naukowych (K_U01OP1, K_U02BI1, K_U02BI2)

Rozpoznaje i wyjaśnia zjawiska z punktu widzenia biologicznego (K_U03OP1)

Umie analizować otrzymane wyniki i dyskutować je w oparciu o dostępną literaturę (K_U04BI1)

Potrafi krytycznie opracować wybrany problem biologiczny na podstawie danych literaturowych i wyników własnych badań, formułując własne opinie i wnioski (K_U08BI2)

KOMPETENCJE:

Poszerza zainteresowania w obrębie nauk przyrodniczych (K_K01BI1)

Rozumie konieczność stosowania zasad zrównoważonego rozwoju w

życiu codziennym oraz gospodarce (K_K04OP1, K_K02BI1)

Potrafi współpracować w grupie podczas wykonywania zadań

badawczych, realizując własne zadania, współorganizując pracę zespołu (K_K05OP1, K_K07BI1, K_K04BI2)

Ma potrzebę respektowania zasad zrównoważonego rozwoju (K_K06OP1)

Potrafi odpowiedzialnie i efektywnie pracować samodzielnie, jak i w

zespole w różnych rolach (K_K07OP1)

Krytycznie analizuje informacje pojawiające się w środkach masowego przekazu i potrafi wykorzystać je w praktyce (K_K10BI2)

Metody i kryteria oceniania:

Wykład kończy się egzaminem ustnym.

Ćwiczenia terenowe kończą się zaliczeniem, na które składa się prezentacja pomiarów prowadzonych w trakcie zajęć i interpretacja ich wyników oraz test z rozpoznawania krajowych gatunków drzew i krzewów.

Praktyki zawodowe:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/17" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bogdan Jaroszewicz
Prowadzący grup: Bogdan Jaroszewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (w trakcie)

Okres: 2017-10-01 - 2018-01-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bogdan Jaroszewicz
Prowadzący grup: Bogdan Jaroszewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.