Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Kurs terenowy w Sudetach

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1300-OKTS3L1 Kod Erasmus / ISCED: 07.304 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Kurs terenowy w Sudetach
Jednostka: Wydział Geologii
Grupy: Obowiązkowe kursy terenowe na III roku studiów pierwszego stopnia na kierunku geologia
Przedmioty obowiązkowe na III roku studiów pierwszego stopnia na kierunku geologia
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Wymagania (lista przedmiotów):

Mineralogia 1300-OMIC2Z1
Mineralogia 1300-OMIW2C1
Petrologia I 1300-OTRW3C1
Petrologia I 1300-OTRW2L1

Założenia (opisowo):

Zalecane jest zapoznanie sie z geologią regionalna i historyczną bloku dolnośląskiego.

Skrócony opis:

Kurs odbywa się na obszarze Sudetów Wschodnich i Środkowych oraz na przedpolu sudeckim. Program obejmuje zagadnienia z zakresu mineralogii, geochemii i petrologii skał magmowych i metamorficznych oraz elementów geologii dynamicznej, regionalnej i historycznej obszaru sudeckiego.

Pełny opis:

Kurs terenowy w Sudetach poświęcony jest budowie geologicznej Sudetów wschodnich i środkowych w szerszym kontekście historii geologicznej całego regionu dolnośląskiego. Tematyka kursu prawie w całości koncentruje się wokół przebiegu paleozoicznej amalgamacji i rozwoju orogenezy waryscyjskiej czytelnej w skałach metamorficznych i magmowych. Przez pięć dni studenci zapoznają się z ok. 30 klasycznymi odsłonięciami sudeckimi i występującymi w nich odmianami litologicznymi, strukturami, deformacjami i zespołami mineralnymi. Na tym tle omawiane są najnowsze interpretacje i poglądy na temat powstania i rozwoju budowy geologicznej odwiedzanych jednostek. Jednocześnie zajęcia służą utrwaleniu i rozszerzeniu poprzez praktykę terenową wiedzy i umiejętności zdobytych przez studenta na wykładach i ćwiczeniach z mineralogii, geochemii i petrologii w ciągu trzech lat studiów geologicznych.

Kurs obejmuje następujące zagadnienia szczegółowe:

1) ofiolit sudecki (odsłonięcia w Nasławicach, Przemiłowie, Nowej Rudzie, Małym Bożkowie)

2) masywy granitoidowe i ich osłony metamorficzne (masyw Strzegom-Sobótka, masyw kłodzko-złotostocki, strefa Niemczy)

3) metamorfik lądecko-śnieżnicki (odsłonięcia w Starym Gierałtowie, Lądku Zdroju, Kletnie, Idzikowie)

4) masyw gnejsowy Gór Sowich (odsłonięcia w Zagórzu Śląskim, Bystrzycy Górnej, Piławie Dolnej)

5) zjawiska wulkaniczne (odsłonięcia w Głuszycy Górnej, Targowicy, Lutyni)

Literatura:

Aleksandrowski P., Mazur S., (2002): Collage tectonics in the northeasternmost part of the Variscan Belt: the Sudets, Bohemian Massif. W: Winchester J. A., Pharaoh T. C., Verniers J. (editors):Palaezoic Amalgamation of Central Europe, Geological Society Special Publications, 201, 237-277.

Awdankiewicz M. (1999): Volcanism a late Variscan intramontane trough: Carboniferous and Permian Volcanic centres of the Intra-Sudetic Basin, SW Poland, Geologia Sudetica, 32 (1). 13-47.

Banaś M. (1965): Przejawy mineralizacji w metamorfiku Śnieżnika Kłodzkiego, Prace geologiczne PAN, 27.

Bylina P., Dubińska E., Kozłowski A., Dörr W., Nejbert K., Schastok J. (2001): Glimmerite from Potoczek (Góry Sowie, SW Poland): record of ultramafic body emplacement into migmatitic gneisses. Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 30-32.

Cwojziński S., Żelaźniewicz A., (1995): Podłoże krystaliczne bloku przedsudeckiego, Przewodnik LXVI Zjazdu PTG, 11-28,

Cymerman Z. (2004): Mapa tektoniczna Sudetów i Bloku Przedsudeckiego. Państwowy Instytut Geologiczny.

Don J. (2001): The relationship between the Gierałtów migmatites and the Śnieżnik gneisses the northern periclinal core zone of the Międzygórze anticlinorium (Stop 4 - Gierałtów gneisses versus Śnieżnik augen gneisses). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 208-209.

Don J. (2001): The relationship between the Gierałtów migmatites and the Śnieżnik granitogneisses within the Kletno fold. Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 189-193.

Don J. (2001): The relicts of the metamorphic envelope rocks and their arrangment within the Gierłatów migmatites massif (Stop 6 - leptinites of the Stronie formation within the Gierłatów migmatites). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 214-217.

Don J. (2001): The tectonic position and the regional implications of the eclogites in the Międzygórze anticline (Stop 1 - Międzygórze, part 1). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 195-202.

Don J. (2001): The tectonics position of granulites in the Gierłatów anticlinorium (Stop 5 - granulites and ecologites). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 210-213.

Don J. (2001): The transitional border zone between the Śnieżnik augen gneisses and Gierałtów migmatites within the Międzygórze anticlinorium (Stop 2 - “The Tower” outcrop). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 19, 203-205.

Don J., Dumicz M., Wojciechowska I., Żelaźniewicz A. (1990): Lithology and tectonics of the Orlica-Śnieżnik Dome, Sudetes-Recent Stateof Knowledge. N.Jb. Geol. Paläont. Abh. 179, 2/3, 159-188.

Don J., Żelaźniewicz A. (1990): The Sudetes: boundaries, subdivision and tectonic position. N.Jb. Geol. Paläont. Abh. 179, 2/3, 121-127.

Dubińska E. (1995): Rodingites of the eastern Part of the Jordanów-Gogołów Serpentinite Massif, Lower Silesia, Poland. Canadian Mineralogist, 33, 585-608.

Dubińska E., Bylina P., Kozłowski A., Dörr W., Nejbert K., Schastok J., Kulicki C. (2004): U–Pb dating of serpentinization: hydrothermal zircon from a metasomatic rodingite shell (Sudetic ophiolite, SW Poland). Chem. Geol. 203, 183– 203.

Dubińska E., Bylina P., Nejbert K., (2002): Retrogression metamorphism of ultrabasic rocks from Góry Sowie block and Sudetic ophiolite, SW Poland. Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 20, 81-84.

Dubińska E., Gunia P. (1997): The Sudetic ophiolite: current view on its geodynamic model. Geol. Quart., 41, 1-20.

Dubińska E., Żelaźniewicz A., Nejbert K., Bylina P. (1999): Ultramafic rocks from migmatitic gneisses of the Góry Sowie block, Sudetes. Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 14, 76-78.

Dyjor S. (1995): Rozwój kenozoiku na bloku przedsudeckim. W: Geologia i Ochrona Środowiska Bloku Przedsudeckiego. Przewodnik LXVI Zjazdu PTG, 29-40.

Dziedzic H. (1995): Ciśnienia i temperatury krystalizacji gabr Braszowic, blok przedsudecki, Geologia Sudetica, XXIX, 105-129.

Dziedzic K. (1990): Origin of the basaltoids in the lower Silesia region, SW Poland, N.Jb. Geol. Paläont. Abh. 179, 2/3, 329-345.

Floyd P. A., Kryza R., Crowley Q. G., Winchester J. A., Wahed M. A. (2002): Ślęża Ophiolite: Geochemical features and relationship to Lower Paleozoic rift magmatism in the Bohemian Massif. W: Winchester J. A., Pharaoh T. C., Verniers J. (editors): Palaezoic Amalgamation of Central Europe, Geological Society Special Publications, 201, 197-215.

Franke, W., 1989. Tectonostratigraphic units in the Varsican belt of Europe. Geological Society of America Special Papers 230, 67–90.

Franke, W., 2000. The mid-European segment of the Variscides: tectonostratigraphic units, terrane boundaries and plate tectonic evolution. Geological Society of London Special Publications 179, 35–61.

Franke W., Żelaźniewicz A. (2000): The eastern termination of the Variscides: terrane correlation and kinematic evolution. W: Franke W., Haak V., Oncken., Tanner D. (editors): Orogenic Processes: Quantification and Modelling in the Variscan Belt, Geological Society Special Publication, 179, 63-86.

Franke, W., Żelaźniewicz, A., 2002. Structure and evolution of the Bohemian Arc. In: Winchester, J., Pharaoh, T., Verniers, J. (Eds.), Palaeozoic Amalgamation of Central Europe: Geological Society of London Special Publications, vol. 201, pp. 279–293.

Gunia P. (1986): Rodingit z serpentynitów okolic Mikołajowa (Masyw serpentynitów Braszowice-Brzeźnica,Dolny Śląsk): Geologia Sudetica, XXI, 197-223.

Gunia P. (1992): Petrologia skał ultrazasadowych z masywu Braszowic-Brzeziny (blok przedsudecki): Geologia Sudetica, XXVI, 119-168.

Gunia P. (1997): Petrologia skał ultrazasadowych bloku sowiogórskiego. Prace geologiczno-Mieralogiczne LXV. 1-78. Uniwersytet Wrocławski.

Karwowski Ł., Kozłowski A. (1975): Temperatury, ciśnienie i skład roztworów macierzystych kwarcu z Jegłowej. Spraw. Pos. Kom. Nauk PAN 18,2, 535-536.

Kozłowski A., Karwowski Ł. (1972): Hydrotermal origin of Quartz from Jegłowa (Lower Silesia): Bulletin de l’Academie Polonaise des Sciences, XX, 2, 91-97.

Kryza R., Mazur S., Oberc-Dziedzic T. (2004): The Sudetic geological mosaic: insights into the root of the Variscan orogen. Przegląd Geologiczny 52, 8/2, 761-773.

Kryza, R., Fanning, C.M., (2007): Devonian deep-crustal processes and uplift in the Variscan Orogen: evidence from SHRIMP zircon ages from the HT–HP granulites and migmatites of the Góry Sowie (Polish Sudetes). Geodinamica Acta 20 (3), 159–175.

Kryza, R., Pin, C. (2009): The Central-Sudetic ophiolites (SW Poland): Petrogenetic issues, geochronology and palaeotectonic implications. Gondwana Research (2009), doi:10.1016/j.gr.2009.11.001

Mazur S. (2003): Ewolucja strukturalna metamorfizmu kłodzkiego jej znaczenie dla tektoniki piętra waryscyjskiego Sudetów. Prace geologiczne-mineralogiczne LXXIV, 1-197. Uniwersytet Wrocławski.

Mazur S., Aleksandrowski P., Kryza R., Oberc-Dziedzic K. (2006): The Variscan Orogen in Poland. Geological Quaterly 50, 1, 89-118.

Mazur S., Puziewicz J., Józefiak D. (1995): Strefa Niemczy-regionalna strefa ścinania pomiędzy obszarami o odmiennej ewolucji strukturalno- metamorficznej, Przewodnik LXVI Zjazdu PTG, 221-240, Wycieczka H.

Oberec-Dziedzic T. (1999): The geology of the Strzelin granitoids (Fore-Sudetic Block, SW Poland). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 14, 22-32.

Oberec-Dziedzic T. (1999): The metemorphic and structural development of gneisses and older schist series in the Strzelin crystalline massif (Fore-Sudetic blok, SW Poland). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 14, 10-21.

Oberec-Dziedzic T., Klimas K., Kryza R., Fanning C. M. (2003): SHRIMP U-Pb zircon geochronology of the Strzelin gneiss, SW Poland: evidence for a Neoproterozoic thermal event in the Fore-Sudetic Block, Central European Variscides, Int J Earth Sci (Geol Rundsch). 92, 701-711.

Pin, C., Kryza, R., Oberc–Dziedzic, T., Mazur, S., Turniak, K., Waldhausrová, J., 2007. The diversity and geodynamic significance of Late Cambrian (c. 500 Ma) felsic anorogenic magmatism in the northern part of the Bohemian Massif: a review based on Sm–Nd isotope and geochemical data. In: Linnemann, U., Kraft, P., Nance, D., Zulauf, G. (Eds.), The Geology of Peri-Gondwana: Avalonian–Cadomian Terranes, Adjoining Cratons, and the Rheic Ocean: Geological Society of America Special Publication, vol. 423, pp. 209–230.

Puziewicz J. (1990): Masyw granitoidowy Strzegom-Sobótka. Aktualny stan badań. Arch. Miner. 45, 1-2, 135-154

Szczepański J., Józefiak D. (1999): Jegłowa beds - record of polyphase deformation and metamorphism in the Strzelin crystalline massif (Fore-Sudetic Block, SW Poland). Polskie Towarzystwo Mineralogiczne- Prace Specjalne, 14, 33-37.

Tait J. A., Franke W., Soffel H. C. (1997): Geodynamic evolution of the European Variscan fold belt: palaeomagnetic and geological constraints, Geol Rundsch, 86, 585-598.

Tait J., Schätz M., Bachtadse V., Soffel H., (2000): Paleomagnetism and Paleozoic palaeogeography of Gondwana and European terranes. W: Franke W., Haak V., Oncken., Tanner D. (editors): Orogenic Processes: Quantification and Modelling in the Variscan Belt, Geological Society Special Publication, 179, 21-34.

Turniak, K., Tichomirowa, M., Bombach, K., 2005. Zircon Pb-evaporation ages of granitoids from the Strzegom–Sobótka Massif (SW-Poland). Mineralogical Society of Poland Special Papers 25, 241–245.

Wajsprych B. (1995): The Bardo Mts. Rock Complex: the Famennian-Lower Carboniferous preflysch (platform)-to-flysch (foreland) basin succession, the Sudetes. W: Transition of the Early Carboniferous Pelagic Sedimentation into Synorogenic Flysch. XIII International Congress on Carboniferous-Permian, Kraków, August 28 – September 2, 1995. Guide to Excursion B2, str 23-42.

Wajsprych B., Mastalerz K., Porębski S., Wojewoda J. (1997): Paleogeologia późnego dewonu i wczesnego karbonu na obszarze Sudetów Środkowych. W: Obszary Źródłowe: Zapis w Osadach. Wojewoda J. (red.). VI Krajowe Spotkanie Sedymentologów, Lewin Kłodzki, 26-28 września 1997 r. Wycieczka 1, str 76-97.

Winchester J. A. (2002): Paleozoic amalgamation of Central Europe: new results from recent geological and geophysical investigations, Tectonophysics 360, 5-21.

Winchester J. A., Pharaoh T. C., Verniers J. (2002): Palaeozoic amalgamation of Central Europe: an intoduction and syntesis of new results from recent geological and geophysical investigation. W: Winchester J. A., Pharaoh T. C., Verniers J. (editors): Palaezoic Amalgamation of Central Europe, Geological Society Special Publications, 201, 1-18.

Wojewoda J., Migoń P., Krzyszkowski D. (1995): Rozwój rzeźby i środowisk sedymentacji w młodszym trzeciorzędzie i starszym plejstocenie na obszarze środkowej części bloku przedsudeckiego: wybrane aspekty. W: Geologia i Ochrona Środowiska Bloku Przedsudeckiego. Przewodnik LXVI Zjazdu PTG, 315-331, Wycieczka O.

Żelaźniewicz A. (1990): Deformation and metamorphism in the Góry Sowie gneiss complex, Sudets, SW Poland, N.Jb. Geol. Paläont. Abh. 179, 2/3, 129-157.

Żelaźniewicz A. (1995): Część przedsudecka bloku sowiogórskiego, Przewodnik LXVI Zjazdu PTG, 85-109, Wycieczka B.

Żelaźniewicz A., Mazur S., Szczepański J. (2002): The Lądek-Śnieżnik Metamorphic Unit - recent state of knowledge. Geolines 14, 114-124.

Efekty uczenia się:

Student po ukończeniu kursu terenowego w Sudetach:

1) poznał podstawowe elementy budowy geologicznej Sudetów środkowych i wschodnich

2) zapoznał się z ok. 30 klasycznymi odsłonięciami, które są kluczowe dla zrozumienia budowy geologicznej obszaru sudeckiego

3) zna i wyjaśnia aktualne poglądy na temat rozwoju budowy geologicznej orogenu sudeckiego

4) potrafi scharakteryzować podstawowe odmiany sudeckich skał krystalicznych pod względem składu mineralnego, struktur, tekstur i deformacji

5) potrafi w oparciu o wiedzę zdobytą podczas kursu oraz wiadomości z zakresu mineralogii, geochemii i petrologii oraz geologii historycznej i regionalnej zaproponować wstępna interpretację obserwacji przeprowadzanych w odsłonięciu skał krystalicznych i powiązać je z rozwojem budowy geologicznej danej jednostki

6) zapoznał się podstawowymi surowcami skalnymi eksploatowanymi w bloku dolnośląskim, ich przeróbka i zastosowaniem; stanowi to część przygotowania do odbycia kursu terenowego z geologii złóż

K_W06 – rozumie i umie objaśnić zróżnicowaną budowę geologiczną Polski

K_W07 – zna budowę i historię geologiczną najważniejszych obszarów górskich w Polsce, zna podstawowe surowce skalne eksploatowane w tych regionach, poznaje ich przeróbkę i zastosowania

K_W16 – posiada podstawową wiedzę dotyczącą głównych złóż kopalin, ich rozmieszczenia na świecie i rozumie procesy które prowadzą do ich powstawania

K_U18 – potrafi scharakteryzować podstawowe odmiany sudeckich skał krystalicznych; potrafi zaproponować wstępną interpretację obserwacji przeprowadzanych w odsłonięciu skał krystalicznych i powiązać je z rozwojem budowy geologicznej danej jednostki

K_K01 – współdziała w grupach laboratoryjnych i na kursach terenowych

K_K04 – jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo swoje i innych podczas prac laboratoryjnych i w czasie kursów terenowych

K_K09 – rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie

Metody i kryteria oceniania:

1) obecność na 90-minutowym wykładzie wprowadzającym w tematykę Kursu oraz zawierającym istotne informacje dotyczące organizacji, zasad bezpieczeństwa i obowiązkowego ekwipunku studenta; wykład odbywa się ok. 2-3 tygodnie przez rozpoczęciem Kursu (termin podawany do wiadomości uczestników poprzez system U-Mail USOS); udział w wykładzie jest warunkiem koniecznym dopuszczenia do odbywania Kursu

2) uczestnictwo w całości programu kursu

3) aktywność i praca w odsłonięciu

4) zebranie i dostarczenie na Wydział Geologii UW okazów minerałów i skał w ilości wskazanej na początku zajęć terenowych

5) zaliczenie odbywanego w terenie sprawdzianu pisemnego zawierającego pytania otwarte; czas pisania 60 minut

6) zwrot Wydziałowi Geologii pobranego sprzętu terenowego.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Kurs terenowy, 36 godzin, 80 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Bogusław Bagiński, Katarzyna Delura, Grzegorz Gil, Sławomir Ilnicki, Beata Marciniak-Maliszewska, Agnieszka Marcinowska, Witold Matyszczak, Rafał Siuda
Prowadzący grup: Sławomir Ilnicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Kolokwium na oceny
Kurs terenowy - Kolokwium na oceny
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.