Jak uczymy się słownictwa w języku obcym: Badania i testowanie

fakultatywne

Przyswajanie słownictwo jest istotnym, ale trudnym aspektem nauki języka. Naukowcy od dziesięcioleci badają naukę słownictwa, ale wiele pozostaje jeszcze do zrobienia.

W trakcie kursu uczestnicy zapoznają się z podstawami badania słownictwa. Najpierw zostanie omówiona znajomość słowa (Co znaczy znać słowo?). Następnie zagadnienia wpływające na uczenie leksykalne zostaną przedstawione i zilustrowane przykładami z badań empirycznych. Omówione zostaną również ogólne aspekty dotyczące projektowania badań, a następnie projektowanie badań dotyczących słownictwa. Na koniec uczestnicy dokonają krytycznej analizy projektu badawczego opublikowanych badań i rozważą własny projekt.

Kurs jest w dużej mierze teoretyczny, ale oparty na rzeczywistych przykładach. Powinno to pomóc uczestnikom lepiej zrozumieć ich praktykę dydaktyczną i doświadczenie uczenia się, a ci, którzy są bardziej zainteresowani słownictwem staną się bardziej wnikliwym konsumentem i producentem badań.

Przyswajanie słownictwa jest istotnym, ale trudnym aspektem nauki języka; prawdopodobnie najtrudniejszym. Jednak przyswajanie leksykałów jest fascynującym procesem – wzbudził znaczne zainteresowanie naukowe w dziedzinach takich jak przyswajanie języka drugiego i psycholingwistyka. Mimo to wiele pozostaje do zrobienia.

Ogólnym celem tego kursu jest promowanie zrozumienia nauki i badań leksykalnych, w tym sposobów sprawdzania wiedzy leksykalnej. Tematy, które zostaną omówione szczegółowo, obejmują:

• Różne aspekty związane ze znajomością słowa (forma, znaczenie i użycie; wiedza receptywna i produktywna).

• Kwestie wpływające na naukę leksykalną (np. biegłość, input lub output, liczba powtórzeń); omówione zostaną odpowiednie teorie, modele lub hipotezy.

• Projekt badania 1: Przedstawione zostaną ogólne aspekty projektowania badania.

• Projekt badania 2: Aspekty projektu badawczego, specyficzne dla słownictwa, zostaną omówione dogłębnie. Obejmują one testowanie słownictwa.

• Krytyczna analiza badań. Zaprezentowane zostaną i poddane krytycznej analizie przełomowe prace. Obejmą one wcześniejsze badania (lata 70-90) i bardziej współczesne.

• Studenci stworzą własny projekt badawczy. Może to być projekt rzeczywisty (np. do wykorzystania w pracy magisterskiej) lub wymyślony. Pomysły zostaną omówione w parach lub grupach i zostaną przekazane informacje zwrotne.

Niezależnie od poruszanego tematu, przykłady z prawdziwych (przełomowych) badań będą przedstawiane (analizowane i krytykowane) tak często, jak to możliwe. Celem jest wyjaśnienie uczącym się, w jaki sposób teoretyczne aspekty leżące u podstaw nauki słownictwa i badań są stosowane w prawdziwych badaniach empirycznych.

1) Literatura wprowadzająca (np. podręczniki, zbiór prac):

Nation, I. S. P., & Webb, S. (2011) Researching and analysing vocabulary. Boston: Heinle Cengage Learning.

Nation, I. S. P. (2013) Learning vocabulary in another language (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.

Perry, F. L. (2011). Research in applied linguistics: Becoming a discerning consumer (3rd ed.). New York, United States: Routledge.

Schmitt, N. (2010). Researching vocabulary: a vocabulary research manual. London, United Kingdom: Palgrave Macmillan.

Webb, S (Ed.) (2019). The Routledge handbook of vocabulary studies. New York, United States: Routledge. (A few chapters of this book are recommended below).

2) Dodatkowa literatura (np. przeglądy literatury, przełomowe prace naukowe):

Laufer, B., & Goldstein, Z. (2004). Testing vocabulary knowledge: Size, strength, and computer adaptiveness. Language Learning, 54(3), 399-436.

Laufer, B., & Hulstijn, J. H. (2001). Incidental vocabulary acquisition in a second language: The construct of task-induced involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.

Otwinowska, A., Foryś,-Nogala, M., Kobosko, W., & Szewczyk, J. M. (2020). Learning Orthographic Cognates and Non-Cognates in the Classroom: Does Awareness of Cross-Linguistic Similarity Matter. Language Learning, 70(3), 685-731. DOI: 10.1111/lang.12390.

Otwinowska, A., & Szewczyk, J. M. (2019). The more similar the better? Factors in learning cognates, false cognates and non-cognate words. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 22(8), 974-991.

Pellicer-Sánchez, A., & Schmitt, N. (2010). Incidental vocabulary acquisition from an authentic novel: do things fall apart? Reading in a Foreign Language, 22(1), 31-55.

Peters, E. (2019). Factors affecting the learning of single-word items. In S. Webb (Ed.), The Routledge handbook of vocabulary studies (pp. 125-142). New York: Routledge.

Puimège, E., & Peters, E. (2019). Learner’s English vocabulary knowledge prior to formal instruction: The role of word-related and learner-related variables. Language Learning, 69(4), 943-977.

Rice, C. A., & Tokowicz, N. (2020). State of the scholarship: A review of laboratory studies of adult second language vocabulary training. Studies in Second Language Acquisition, 42, 439-470.

Schmitt, N. (2008). Review article: Instructed second language vocabulary learning. Language Teaching Research, 12(3), 329-363.

Silva, B., Kutyłowska, K. & Otwinowska, A. (2021). Learning academic words through writing sentences and compositions: Any signs of an increase in cognitive load? Language Teaching Research, 1-33. DOI: 10.1177/13621688211020421.

Spätgen, T., & Schoonen, R. (2019). Single, but not unrelated: Key issues in researching single-word items. In S. Webb (Ed.), The Routledge handbook of vocabulary studies (pp. 5111-528). New York: Routledge.

Waring, R., & Takaki, M. (2003). At what rate do learners learn and retain new vocabulary from reading a graded reader? Reading in a Foreign Language, 15(2), 130-163. Retrieved from http://nflrc.hawaii.edu/rfl/October2003/waring/waring.pdf

Webb, S. (2007). The effects of repetition on vocabulary knowledge. Applied Linguistics, 28 (1), 46-65.

Webb, S. (2019). Incidental vocabulary learning. In S. Webb (Ed.), The Routledge handbook of vocabulary studies (pp. 225-239). New York: Routledge.

Wiedza

Uczestnicy:

• zrozumieją co znaczy znać słowo.

• zapoznają się z aspektami, które wpływają na naukę leksykalną (a tym samym na nauczanie słownictwa).

• nauczą się kontrolować i mierzyć aspekty, które wpływają na naukę słów.

• będą mieli podstawową wiedzę na temat projektowania badań.

• będą mieli pogłębioną wiedzę o projektowaniu badań słownictwa.

• dowiedzą się jak krytycznie analizować projekt i wyniki badań.

• dowiedzą się jak zaprojektować własne badanie.

Umiejętności

Uczestnicy będą:

• lepiej rozumieć jak oceniać wiedzę leksykalną (w praktyce dydaktycznej i badaniach naukowych).

• umieli ocenić leksykalny potencjał uczenia się różnych zadań.

• w stanie mierzyć i kontrolować zmienne związane z uczestnikami i słowami, które mogą wpływać na wyniki empiryczne.

• umieli zaprojektować własne badanie oceniające uczenie się/wiedzę leksykalną.

• lepiej rozumieć proces tworzenia badania empirycznego.

Przekazywalna wiedza/umiejętności:

Uczestnicy będą:

• lepiej przygotowani do projektowania badań.

• lepiej rozumieli w jaki sposób oni (lub ich uczniowie/uczestnicy badań) uczą się słów oraz będą znali aspekty leżące u podstaw nauki leksykalnej.

• lepiej przygotowani do projektowania efektywnych zadań leksykalnych.

• w stanie zaprojektować bardziej rygorystyczne badanie.

Kompetencje społeczne:

• Słuchanie innych

• Wymiana opinii

• Praca w parach i grupach

• Dostarczanie i rozumienie konstruktywnej krytyki

Kształcenie językowe na poziomie B2+

Obecność: dozwolone są 3 nieobecności.

Ocena końcowa jest średnią z:

1) Test śródsemestralny: teoretyczne aspekty związane ze znajomością słów i projektowaniem badań.

2) Prezentacja projektu: uczestnik zaprezentuje i uzasadni swój projekt badania (patrz „pełny opis”).

W przypadku, gdy uczestnik otrzyma ocenę niedostateczną, zostanie przeprowadzona trzecia forma zaliczenia. Może to być test sprawdzający wiedzę lub druga prezentacja projektu.

Forma i kryteria zaliczenia przedmiotu mogą ulec zmianie w zależności od aktualnej sytuacji epidemicznej. Równoważne warunki zaliczenia zostaną ustalone zgodnie z wytycznymi obowiązującymi na Uniwersytecie Warszawskim, w porozumieniu z uczestnikami zajęć.