Social pedagogy

Pedagogika społeczna jest dziedziną wiedzy traktującą o środowiskowych i cywilizacyjnych uwarunkowaniach przebiegu procesów wychowawczych. Zadaniem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w obszar wiedzy pedagogicznej obrazującej złożoność procesów indywidualnego rozwoju i kształtowania człowieka w skomplikowanej i wielowymiarowej rzeczywistości społecznej. Treści tego przedmiotu są powiązane z teorią społeczeństwa i problemów społecznych, wprowadzeniem do pomocy społecznej oraz etyka społeczną.

Pedagogika społeczna jest obszarem wiedzy społecznie użytecznej, możliwej do wykorzystania we wszystkich obszarach profesjonalnie pojmowanej pracy środowiskowej i pracy w instytucjach o charakterze wychowawczym – edukacyjnych, opiekuńczych, resocjalizacyjnych, socjalno – pomocowych.

W ramach cyklu wykładów przewidzianych harmonogramem studiów podjęte zostaną następujące zagadnienia:

Kwestie historyczno – teoretyczne - rys historyczny kształtowania pedagogiki społecznej w Polsce i na świecie – (filozofia społecznego pragmatyzmu i humanitaryzmu, idea sprawiedliwości społecznej), refleksja historyczna nad rozwiązywaniem problemów społecznych (od dobroczynności do idei wsparcia społecznego), fazy przeobrażeń pedagogiki społecznej – między myślą a rzeczywistością, główne stanowiska teoretyczne w polskiej i niemieckiej pedagogice społecznej.

Kwestie polityczno – społeczne – przeobrażenia i zagrożenia społeczne w dobie globalizacji, wirtualizacji, unifikacji wzorów kulturowych; zjawisko upośledzenia społecznego jako efekt procesów transformacji ustrojowej – marginalizacja i wykluczenie społeczne.

Teoria i praktyka rozwiązywania problemów społecznych - sposoby rozwiązywania problemów społecznych w wymiarze globalnym i lokalnym, teoria i praktyka działania społecznego, prognozowanie i projektowanie zmiany społecznej.

Wykaz tematów realizowanych na ćwiczeniach obejmuje następujące zagadnienia – teoretyczno wprowadzające (geneza przedmiot i zadania pedagogiki społecznej – podstawowe pojęcia: diagnoza społeczna, profilaktyka, kompensacja, pomoc, opieka; pojęcie środowiska i typologia środowisk), przegląd podstawowych środowisk wychowawczych (rodzina jako środowisko wychowawcze – problemy dezorganizacji i przemiany funkcji rodziny; rodzinne i instytucjonalne formy opieki zastępczej i całkowitej, kierunki przemian środowiska wychowawczego szkoły – szkoła środowiskowa czy elitarna, przymus i przemoc w szkole; grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze; środowisko lokalne – przeobrażenia i przemiany), wybrane zagadnienia pracy społeczno – edukacyjnej w środowisku otwartym (animacja kulturalna, pomoc „dzieciom ulicy”, akcja i projekt społeczny itp.; pedagogika społeczna wobec największych wyzwań współczesności (ubóstwo kulturowe i nędza materialna jako zjawiska towarzyszące przemianom cywilizacyjnym – bezrobocie, bezdomność, żebractwo, nowe ubóstwo itp., agresja i nietolerancja jako mechanizmy zagrożenia ładu społecznego, pedagogika społeczna wobec problemów starości

Dzieci i młodzież wobec agresji i przemocy, red. A. Brzezińska i E. Hornowska, Warszawa 2004.

B. Jedlewska, Animatorzy kultury wobec wyzwań edukacyjnych, Lublin 2001.

M. Kaczmarek, Zmiana paradygmatu w opiece zastępczej [w:] Pomoc dzieciom i rodzinie w środowisku lokalnym. ISP, Warszawa 2005.

M. Kolankiewicz, Zagrożone dzieciństwo. Rodzinne i instytucjonalne formy opieki. WsiP, Warszawa 1998

W. Kołak, Jak pomagamy dzieciom ulicy, A. Dańko, Przywrócić szanse. Studium o Środowiskowych Ogniskach Wychowawczych [w:] Dzieci gorszych szans, red. B. Głowacka, T. Pilch, Warszawa 2001.

W. Kozek, Bezrobocie jako zjawisko społeczne [w:] Wymiary życia społecznego pod red. M. Marody, Warszawa 2004.

A. Kwak, Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja. Warszawa 2005.

E. Marynowicz – Hetka, Pedagogika społeczna. T.I/II PWN 2006..

Pedagogika społeczna, pod red. T. Pilcha i I. Lepalczyk, Warszawa 1996.

M. Okólski, Demografia zmiany społecznej, Warszawa 2004

T. Pilch, Spory o szkołę, Warszawa 1999.

A. Radziewicz – Winnicki, Pedagogika społeczna, Warszawa 2008.

A. Rosół, Zjawiska patologiczne w szkole a reforma oświaty, [w:] Polska szkoła: system oświatowy w procesie przebudowy. Częstochowa – Katowice 1999.

P. Rybicki, Struktura społecznego świata, PWN, Warszawa 1979,

Z. Szarota, Aktualny system instytucjonalnej pomocy człowiekowi staremu, Auxilium sociale 1997, nr 3/4

R. Wroczyński, Pedagogika społeczna, Warszawa 1985

E. Wysocka, Oblicza współczesnej młodzieży: cechy, dążenia, zagrożenia i problemy. „Pedagogika społeczna” 2001, nr 1.

Po zakończeniu ćwiczeń student:

WIEDZA

1. Dysponuje podstawowym zasobem wiedzy z zakresu pedagogiki społecznej.

UMIEJĘTNOŚCI

1. Potrafi zdefiniować i wyjaśnić uwarunkowania problemów psychospołecznych i pedagogicznych różnych grup wiekowych.

2. Potrafi wskazać rozwiązania problemów społecznych i wychowawczych różnych grup wiekowych.

3. Samodzielnie poszukuje i korzysta z materiałów poszerzających wiedzę wyniesioną z zajęć.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

1. Potrafi prezentować swoje poglądy dotyczące kwestii społecznych.

2. Nawiązuje współpracę w grupie.

1. Obecność na wykładach i ćwiczeniach.

2. Ocena ciągła – na podstawie przygotowania do każdych ćwiczeń i aktywności (znajomość literatury oraz udział w dyskusji: panelowej i grupowej) oraz ustna prezentacja samodzielnie przygotowanego materiału.

3. Test zaliczeniowy sprawdzający opanowanie treści programowych z wykładu oraz z ćwiczeń.

Zaliczenie ćwiczeń:

frekwencja( 0.3), ocena aktywności i przygotowania (0.4), ocena prezentacji (0.3).

Zaliczenie przedmiotu (egzamin) składa się z następujących elementów:

Ocena z ćwiczeń 0.3

Frekwencja na wykładach 0.3

Wynik testu 0.4