Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Teoria społeczeństwa i problemów społecznych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3401-PRPS1-1TSPd Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Teoria społeczeństwa i problemów społecznych
Jednostka: Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji
Grupy: Przedmioty Instytutu Profilaktyki i Resocjalizacji
Przedmioty obowiązkowe - Praca socjalna, 1 rok, I stopień
Przedmioty obowiązkowe - Profilaktyka społeczna i resocjalizacja, 1 rok, I stopień
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Teoria społeczeństwa i problemów społecznych to kurs zapoznający studentów i studentki z podstawowymi koncepcjami z zakresu socjologii oraz pokrewnych nauk społecznych (nauki o polityce publicznej, antropologii kulturowej, nauk politycznych, nauk o zarządzaniu). Kurs szczególnie skoncentrowany jest wokół teoretycznego ujęcia kwestii uznawanych przez społeczeństwa za problemy, a także tego jak społeczeństwa owym problemom zapobiegają, rozwiązują je, zarządzają nimi, zwalczają je lub ignorują.

Celem kursu jest zapoznanie studentów i studentek z podstawową terminologią nauk społecznych oraz nauczenie krytycznej lektury tekstów z zakresu nauk społecznych.

Pełny opis:

Teoria społeczeństwa i problemów społecznych to kurs zapoznający studentów i studentki z podstawowymi koncepcjami z zakresu socjologii oraz pokrewnych nauk społecznych (nauki o polityce publicznej, antropologii kulturowej, nauk politycznych, nauk o zarządzaniu). Kurs szczególnie skoncentrowany jest wokół teoretycznego ujęcia kwestii uznawanych przez społeczeństwa za problemy, a także tego jak społeczeństwa owym problemom zapobiegają, rozwiązują je, zarządzają nimi, zwalczają je lub ignorują.

Celem kursu jest zapoznanie studentów i studentek z podstawową terminologią nauk społecznych oraz nauczenie krytycznej lektury tekstów z zakresu nauk społecznych.

Literatura:

I. Zjawiska i procesy społeczne; przedmiot socjologicznego opisu i teoretycznej interpretacji; zadania i funkcje socjologii, cz. 1

1. Ziółkowski, Marek. 2006. Teoria socjologiczna początku XXI wieku. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 15-31.

II. Zjawiska i procesy społeczne; przedmiot socjologicznego opisu i teoretycznej interpretacji; zadania i funkcje socjologii, cz. 2

2. Giddens, Anthony. 2004. Co to jest socjologia? W: A. Giddens, Socjologia. Warszawa: PWN, s. 26-43.

3. Napiórkowski, Marcin. 2019. Kawowa typologia pokoleń. W: M. Napiórkowski, Kod kapitalizmu: Jak Gwiezdne wojny, Coca-Cola i Leo Messi kierują twoim życiem. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Literatura uzupełniająca:

Szacki, Jerzy. 2000. Przedsocjologiczna myśl społeczna. W: Encyklopedia Socjologii, t. 3. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 232-238.

III. Ład społeczny, system normatywny, dewiacje i kontrola społeczna, cz. 1

4. Berger, Peter i Thomas Luckmann. 2010. Społeczne tworzenie rzeczywistości, cz. II: Społeczeństwo jako rzeczywistość obiektywna, roz. 1, Instytucjonalizm. Warszawa: PIW, s. 69-136.

Literatura uzupełniająca:

Harari, Yuval Noah. 2015. What explains the rise of Humans?. TEDGlobalLondon.

IV. Kultura, rozwój i zmiana społeczna

5. Benedyktowicz, Zbigniew. 1988. Symbol w etnografii. Polska Sztuka Ludowa – Konteksty, 42(3), s. 145-148.

6. Turner, Victor. 2004. Badania nad symbolami. W: M. Kempny, E. Nowicka (wyb.). Badanie kultury: Elementy teorii antropologicznej, Warszawa: PWN, s. 89-105.

Literatura uzupełniająca:

Kłoskowska, Antonina. 2006. Kultura. W: P. Sztompka, M. Kucia (red.). Socjologia – lektury. Kraków: Znak, s. 288-298.

Tokarczuk, Olga. 2019. Czuły narrator: Przemowa noblowska. [LINK]

Sulima, Roch. 2000. Antropologia codzienności. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

V. Struktura społeczna i formy życia zbiorowego, cz. 1

7. Benedict, Anderson. 1997. Pojęcia i definicje. W: B. Anderson. Wspólnoty Wyobrażone. Kraków: Znak, s. 18-21.

8. Benedict, Anderson. 1997. Źródła świadomości narodowej . W: B. Anderson. Wspólnoty Wyobrażone. Kraków: Znak, s. 48-57

9. Benedict, Anderson. 1997. Patriotyzm a rasizm. W: B. Anderson. Wspólnoty Wyobrażone. Kraków: Znak, s. 141-152.

10. Janicka, Krystyna i Kazimierz M. Słomczyński. 2014. Struktura społeczna w Polsce: klasowy wymiar nierówności. Przegląd Socjologiczny 63(2), s. 55-72.

Literatura uzupełniająca:

Gdula, Maciej i Przemysław Sadura (2013) Klasowe zróżnicowanie stylów życia a stosunek do teatru. Instytut Studiów Zaawansowanych.

Lewicki, Mikołaj i Adrianna Drozdowicz. 2017. „Słoiki” i warszawiacy: klasowe wojny o warszawę. W: M. Gdula, M. Sutowski (red.). Klasy w Polsce: Teorie, dyskusje, badania, konteksty, s. 93-161.

VI. Struktura społeczna i formy życia zbiorowego, cz. 2

11. Sadowski, Ireneusz. 2018 . Rynek pracy czy sieci pracy? W: B. W. Mach, I. Sadowski (red.) „Ludzie w sieciach. Znaczenie otoczenia społecznego dla funkcjonowania jednostki”, Warszawa: ISP PAN, s. 109-131.

VII. Władza i panowanie

12. Weber, Max. 2006. Typy panowania. W: P. Sztompka, M. Kucia (red.). Socjologia – lektury. Kraków: Znak, s. 470-492.

13. Bucholc, Marta. 2019. Postkolonialna krytyka koncepcji typów idealnych Maksa Webera. Kultura i Społeczeństwo, 63(1), s. 165-188.

Literatura uzupełniająca:

Foucault, Michel. 2006. Trzy typy władzy. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s.512-536.

Foucault, Michel. 2006. Wiedza i władza. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s.537-544.

VIII. Konflikt społeczny

14. Dahrendorf, Ralf. 2006. Teoria konfliktu w społeczeństwie przemysłowym. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 445-477.

15. Coser, Lewis A. 2006. Społeczne funkcje konfliktu. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s.478-481.

IX. Ład społeczny, system normatywny, dewiacje i kontrola społeczna, cz. 2

16. Goffman, Erving. 2006. Porządek interakcyjny. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 293-315.

Literatura uzupełniająca:

Cicourel, Aaron V. 2006. Procedury interpretacyjne i reguły normatywne w procesie negocjacji statusu i roli. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 909-937.

X. Osobowość społeczna; instytucje i procesy socjalizacji

17. Beck, Ulrich. 2002. Indywiduacja, instytucjonalizacja i standaryzacja położeń życiowych i wzorów biografii. W: U. Beck. Społeczeństwo ryzyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 192-205.

18. Foucault, Michel. 1993. Panoptyzm. W: M. Foucault. Nadzorować i karać. Warszawa: Aletheia-Spacja, s.235-272.

Literatura uzupełniająca:

Ożug, Maciej. 2018. Życie w krzemowej klatce. Sztuka nowych mediów jako krytyczna analiza praktyk cyfrowego nadzoru. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

XI. Pojęcie problemu społecznego; sens empiryczny i teoretyczny

19. Becker, Howard S. (1966) Wstęp do książki „Problemy społeczne: Ujęcie współczesne” Becker H.S. (red.), John Wiley and Sons, Inc., New York, London Sydney.

20. Kwaśniewski, Jerzy. 2000. Patologia społeczna. W: Encyklopedia Socjologii, t. 3. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 88-96.

Literatura uzupełniająca:

Davies, Stephen. 2019. Anatomia paniki moralnej. Instytut Edukacji Ekonomicznej im. Ludwiga von Misesa.

Jędrzejczak, Helena. 2020. Koronawirus i panika moralna. Kultura Liberalna, 8(581).

XII. Socjologiczne badania i teoretyczne interpretacje problemów społecznych we współczesnej Polsce, cz. 1

21. Giddens, Anthony. 2004. Ubóstwo, opieka społeczna i wykluczenie społeczne. W: A. Giddens, Socjologia. Warszawa: PWN, s. 330-365.

22. Urbańska, Sylwia. 2010. Cała Polska liczy Eurosieroty: panika moralna i płeć w wykluczeniu oraz stygmatyzacji rodzin migrantów. Kultura i społeczeństwo, 54(3), s. 61-88.

XIII. Socjologiczne badania i teoretyczne interpretacje problemów społecznych we współczesnej Polsce, cz. 2

23. Jarosz, Maria. 2013. Ludzie i instytucje. Samobójstwa jako wskaźnik dezintegracji społecznej. W: M. Jarosz (red.). Instytucje: konflikty i dysfunkcje. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 298-329.

24. Wieczorek, Łukasz, Janusz Sierosławski, Katarzyna Dąbrowska. 2018. Zmiany w używaniu i dostępność przetworów konopi wśród młodzieży w okresie dwóch dekad. Sytuacja w Polsce na tle wybranych krajów europejskich. Alcohol & Drug Addiction, 31(1), s. 49-64.

25. Gately, Iain. 2012. Kulturowa historia alkoholu. Warszawa: Aletheia, s. X-Y.

Literatura uzupełniająca:

Frąckowiak, Maciej, Marek Motyka. 2015. Charakterystyka problemów społecznych związanych z nadużywaniem alkoholu. Hygeia, 50(2), s. 314-322.

XIV. Wiedza socjologiczna a praktyka społeczna

26. Burawoy, Michael. 2009. O socjologię publiczną. W: A. Manterys, J. Mucha (red.). Nowe perspektywy teorii socjologicznej. Kraków: Nomos, s. 525-561.

Literatura uzupełniająca:

Ostaszewski, Paweł. 2018. Kryminologia publiczna. W: E. Drzazga, M. Grzyb (red.). Nowe kierunki w kryminologii. Warszawa: Scholar, s. 179-188.

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu zajęć student:

Wiedza

1. Identyfikuje przedmiot socjologii, jej zadania i wkład w rozwój interdyscyplinarnej teorii i praktyki diagnozowania i rozwiązywania problemów społecznych

2. Posługuje się pojęciami i koncepcjami teoretycznymi rozmaitych zjawisk i problemów społecznych oraz zasad organizacji życia zbiorowego

3. Rozpoznaje rodzaje więzi społecznych (rodzin¬nych, towarzyskich, kulturowych, zawodowych, orga¬nizacyjnych, terytorialnych, ekonomicznych, politycz¬nych, prawnych), ich prawidłowości i mechanizmy zakłóceń.

4. Zna elementy i rodzaje struktur i instytucji społecznych (kulturowych, politycznych, prawnych i ekonomicznych) w wymiarze regio¬nu i w skali globalnej

Umiejętności:

1. Rozpoznaje procesy zmian struktur i instytucji społecznych oraz ich elementy, przyczyny, prze¬bieg, skalę i konsekwencje tych zmian.

2. Identyfikuje i interpretuje zjawiska i problemy społeczne rozmaitej natury

3. Analizuje proponowane rozwiązania konkretnych prob¬lemów społecznych

Kompetencje:

1. Aktywnie uczestniczy i współdziała w grupach, zespołach zajmujących się analizowaniem zjawisk i rozwiązywaniem problemów społecznych

Metody i kryteria oceniania:

1. Ocena ciągła uwzględniająca przygotowanie do zajęć i aktywność

2. Zadania wykonane na platformie do nauki zdalnej

3. Egzamin ustny

Kryterium oceny jest zakres posiadanej przez studenta wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych stwierdzony na podstawie udziału w dyskusjach na zajęciach, wykonanych zadań na platformie do nauki zdalnej i egzaminu ustnego.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Kindler, Mikołaj Pawlak
Prowadzący grup: Marta Kindler, Mikołaj Pawlak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.