Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Antropologia kulturowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3402-11ANLZ Kod Erasmus / ISCED: 14.0 / (0310) Nauki społeczne i psychologiczne
Nazwa przedmiotu: Antropologia kulturowa
Jednostka: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem przedmiotu jest wprowadzenie słuchaczy w podstawową wiedzę dotyczącą kultury, na podstawie klasycznych badań antropologicznych nad kulturami tradycyjnymi.

Skrócony opis:

Przedmiot stanowi wraz z ćwiczeniami całość dającą ogólną orientację w antropologii kulturowej. Zajęcia koncentrują się na przedstawieniu różnorodności wybranych kultur tradycyjnych oraz współczesnych w perspektywie teorii relatywizmu kulturowego. Nacisk kładziony jest na funkcjonowanie poszczególnych instytucji społecznych, dynamikę kulturową i ich kulturowe uwarunkowania. Przedmiot stanowi ważny element w społecznych studiów interdyscyplinarnych, gdyż koncentruje się na prezentacji terenowej praktyki badawczej, jej metod i sposobów teoretycznej analizy materiału badawczego. Podstawy antropologii kulturowej w ramach przedmiotu pozwalają na dalsze pogłębianie wiedzy w ramach szczegółowych subdyscyplin antropologicznych oraz metodologii badań społecznych (np. przedmioty: antropologia prawa i wielość kultur prawnych, antropologia intymności, metoda antropologiczno-etnograficzna, konflikt kultur).

Pełny opis:

Przedmiot stanowi wraz z ćwiczeniami całość dającą ogólną orientację w antropologii kulturowej. Szczególnie uwzględniamy paradygmat funkcjonalny w badaniach i przedstawianiu kultur, przez szczegółowe zapoznanie studentów z postacią i dokonaniami Bronisława Malinowskiego, a przede wszystkim z założeniami metody terenowej. Zajęcia koncentrują się na prezentacji wybranych kultur pierwotnych i tradycyjnych, a w ich ramach na przedstawieniu różnorodności poszczególnych instytucji kulturowych, ich uwarunkowań i wzajemnego oddziaływania. Ramą tych treści jest perspektywa teorii relatywizmu kulturowego. Dzięki przejściu do kultury współczesnej w ramach antropologii codzienności, uwypukla się dodatkowo aspekt dynamiki kulturowej i zmiany, zarówno w kulturze, jak i w obszarach badań antropologicznych.

Wykład prezentuje trzy klasyczne etnografie ludów pierwotnych: Eskimosów, Kwakiutlów i Nuerów. Dodatkowo omawiane są podstawowe instytucje społeczne w tych i innych kulturach (gł. Trobriandczyków, ale także tradycyjnej kultury polskiej), co ma na celu podkreślenie antropologicznych ram teorii relatywizmu kulturowego. Program kończy się przejściem do antropologii współczesności: antropologii kulinarnej, czy antropologii polityki w społecznościach lokalnych.

Ćwiczenia mają za zadanie szczegółową analizę instytucji społecznych, głównie na przykładzie Trobriandczyków, a to ze względu na wiodącą rolę Bronisława Malinowskiego: wybitny polski antropolog staje się w cyklu ćwiczeń „przewodnikiem” po metodach badawczych, sposobach opisu i podstawowych instytucjach społecznych. Pod koniec kursu przechodzimy do antropologii codzienności, umożliwiając studentom zapoznanie się ze współczesnymi obszarami i metodami badań antropologicznych. W tej części prezentujemy współczesne możliwości badań antropologicznych na przykładzie m.in. badań nad funkcjonowaniem społeczeństwa PRL czy strukturą warszawskich bazarów. W toku ćwiczeń ponadto korzystamy z oferty Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, a także zapoznajemy studentów z wynikami bieżących badań terenowych, realizowanych przez naszą Katedrę (KSiAOiP) w formie obozów naukowych ze studentami starszych roczników.

Literatura:

Wykłady:

1. B. Malinowski, Dzieła t.3, Argonauci Zachodniego Pacyfiku, PWN Warszawa 1981

2. B. Malinowski, Dzieła t.2, Życie seksualne dzikich, PWN Warszawa 1980

3. B. Malinowski, Dzieła t.4, Ogrody koralowe i ich magia, PWN Warszawa 1986

4. B. Malinowski, Dzieła t.7, Mit w psychice człowieka pierwotnego, PWN Warszawa 1986

5. B. Malinowski, Dzieła t. 6, Seks i stłumienie w społeczności dzikich, PWN Warszawa1986

6. J. Kurczewski, Prawo prymitywne, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973

7. C. Levi-Strauss, Drogi masek, Łódź 1985

8. C. Levi-Strauss, Antropologia strukturalna, Warszawa 2008

9. S. Bystroń, Etnografia Polski, Czytelnik Spółdzielnia Wydawnicza, 1947

10. R. Benedict, Wzory kultury, Muza, Warszawa 2008

11. E.E. Evans-Pritchard, The Nuer, The Clarendon Press, 1940

12. E.E. Evans-Pritchard, Religia Nuerów, Marek Derewiecki, Kąty, 2007

13. Sharon E. Hutchinson, Nuer Dilemmas, University of California Press, 1996

14. V. Turner, Proces rytualny, PIW, Warszawa 2010

15. J. Briggs, Never in Anger: Portrait of an Eskimo Family, Harvard University Press, 1970

16. Wright Terence, Antropolog jako artysta: fotografie Malinowskiego z Trobriandów, "Konteksty" 1-4, ss. 133-145, 2000

17. E. Nowicka, Świat człowieka świat kultury, PWN, Warszawa 2005

18. Wedel J., Polska prywatna, Trio, Warszawa 2007

Ćwiczenia:

1. R. Firth, Społeczności ludzkie, PWN Poznań1964

2. B. Malinowski, Dzieła t.3, Argonauci Zachodniego Pacyfiku, PWN Warszawa1981

3. B. Malinowski, Dzieła t.2, Życie seksualne dzikich, PWN, Warszawa 1980

4. B. Malinowski, Dzieła t.4, Ogrody koralowe i ich magia, PWN Warszawa 1986

5. B. Malinowski, Dzieła t.7, Mit w psychice człowieka pierwotnego, PWN Warszawa 1986

6. B. Malinowski, Dzieła t. 6, Seks i stłumienie w społeczności dzikich, PWN Warszawa 1986

7. R. Girard, Kozioł ofiarny, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1991

8. J. Kurczewski, Prawo prymitywne, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973

9. E. Nowicka, Świat człowieka świat kultury, PWN 2005

10. J. Wedel, Polska prywatna, Trio 2007

11. M. Mead, Trzy studia, PIW, Warszawa 1986

12. J. Kurczewski, M. Cichomski, K. Wiliński, Wielkie bazary warszawskie, Trio, Warszawa 2010

Efekty uczenia się:

Student opisuje i uzasadnia podstawowe rodzaje struktur i instytucji społecznych oraz ich zróżnicowanie.

Student wymienia i definiuje metody i techniki badań terenowych, niezbędnych dla zrealizowania założonych celów badawczych.

Student rozpoznaje uwarunkowania wpływające na kształt określonych instytucji społecznych w różnych kulturach ludzkich.

Student interpretuje i porównuje procesy i zjawiska kulturowe.

Student jest zorientowany na relatywizm różnorodnego ukształtowania instytucji społecznych i wartości w odmiennych kulturach.

Student jest wrażliwy na odmienności kulturowe.

Metody i kryteria oceniania:

60 godzin kontaktowych

80 godzin pracy własnej, w tym:

• 20 godzin przygotowania do zajęć (czytanie tekstów)

• 20 godzin przygotowania do kolokwium

• 20 godzin realizacji badań i przygotowania prezentacji z badań

• 20 godzin przygotowania do egzaminu

Kryteria oceniania:

ocena ciągła (obecność na zajęciach, przygotowanie do zajęć)

kolokwium śródsemestralne (zakres wiedzy z ćwiczeń)

projekt badawczy I

projekt badawczy II

egzamin pisemny z całości przedmiotu (zakres wiedzy z ćwiczeń i wykładów)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 90 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 90 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Herman, Jacek Kurczewski, Joanna Śmigielska
Prowadzący grup: Aleksandra Herman, Jacek Kurczewski, Joanna Śmigielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.