Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Społeczeństwa i kultury Rosji i Europy Wschodniej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-SEA-M-D1SJRW Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Społeczeństwa i kultury Rosji i Europy Wschodniej
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Studia Euroazjatyckie -DZIENNE II STOPNIA - 1 semestr 1 rok -przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Poznanie czynników wpływających na kształtowanie się i rozwój społeczeństw i kultury Rosji i Europy Wschodniej (Białorusi i Ukrainy)

Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest przybliżenie studentom społeczeństw i kultury krajów Europy Wschodniej (Białorusi, Rosji i Ukrainy). W szczególności chodzi o zapoznanie studentów z antynomiami/dualizmem rozwoju społecznego Rosji, bizantyjsko-prawosławnym dziedzictwem kultury rosyjskiej, kategoriami kultury rosyjskiej oraz ścieraniem się wpływów cywilizacji zachodniej i bizantyjsko-prawosławnej na obszarze dzisiejszej Białorusi i Ukrainy. Zostanie zwrócona uwaga na tożsamości kulturowe narodów wschodniosłowiańskich, a także historyczną i współczesną rolę prawosławia.

Pełny opis:

Celem przedmiotu jest przybliżenie studentom społeczeństw i kultury krajów Europy Wschodniej (Białorusi, Rosji i Ukrainy). W szczególności chodzi o zapoznanie ich z bizantyjsko-prawosławnym dziedzictwem kultury rosyjskiej, w tym dziedzictwem Rusi Kijowskiej i Moskiewskiej, okcydentalizacją kultury rosyjskiej, wybranymi kategoriami kultury rosyjskiej (przestrzeń i ziemia, pojmowanie ojczyzny, wolność, motyw drogi, czas), wpływami słowianofilstwa oraz sowietyzacji oraz ścieraniem się wpływów cywilizacji zachodniej i bizantyjsko-prawosławnej na obszarze dzisiejszej Białorusi i Ukrainy czego rezultatem była unia brzeska.

Zostanie zwrócona uwaga na tożsamości kulturowe narodów wschodniosłowiańskich, w tym ich etnogenezę i początki państwowości.

a także historyczną i współczesną rolę prawosławia, w tym jego struktury organizacyjne w postaci Patriarchatu Moskiewskiego i jego egzarchatu na Białorusi oraz autonomii Cerkwi ukraińskiej. Studenci będą mogli poznać czym jest etnofiletyzm i w jaki sposób wpływa na stosunki wyznaniowe na Ukrainie, m.in. istnienie Patriarchatu Kijowskiego. Jednym z tematów będzie także rola cerkwi prawosławnej w rozwiązywaniu najważniejszych problemów politycznych, społecznych i ekonomicznych społeczeństw wschodnioeuropejskich.

Literatura:

M. Broda, „Zrozumieć Rosję”? O rosyjskiej zagadce-tajemnicy, Łódź 2011.

S. Ciesielski, Rewolucja Stalina, Łomianki 2017.

M. Głowacka-Grajper, R. Wyszyński (red.), 20 lat rzeczywistości poradzieckiej. Spojrzenie socjologiczne, Warszawa 2012.

O. Hnatiuk, Pożegnanie z imperium. Ukraińskie dyskusje o tożsamości, Lublin 2003.

B. Jegorow, Oblicza Rosji. Szkice z historii kultury rosyjskiej XIX wieku, Gdańsk 2002.

H. Paszkiewicz, Historia narodu ruskiego, Kraków 1998.

Patriarcha Cyryl, Wolność i odpowiedzialność. W poszukiwaniu harmonii, Białystok 2010.

R. Pipes, Rosja carów, Warszawa 2012.

E. Przybył-Sadowska, J. Sadowski, D. Urbanek, Rosja. Przestrzeń, czas i znaki, Kraków 2016.

R. Radzik, Białorusini: między Wschodem a Zachodem, Lublin 2012.

R. Radzik (red.), Tożsamości zbiorowe Białorusinów, Lublin 2012.

L. Suchanek (red.), Rosjoznawstwo. Wprowadzenie do studiów nad Rosją. Podręcznik akademicki, Kraków 2004.

A. Walicki, Zarys myśli rosyjskiej. Od oświecenia do renesansu religijno-filozoficznego, Kraków 2005.

A. Walicki, O Rosji inaczej, Warszawa 2019.

A. Wierzbicki, Rosja: etniczność i polityka, Warszawa 2011.

Efekty uczenia się:

K_W02.

Ma pogłębioną wiedzę na temat kulturowych uwarunkowań życia społecznego w Europie Wschodniej.

K_W10.

Ma specjalistyczną wiedzę na temat uwarunkowań religijnych podstaw życia społecznego w Europie Wschodniej.

K_U01.

Ma umiejętność krytycznej obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych i kulturowych i dostrzegania ich wzajemnych relacji i zależności.

K_U01.

Ma umiejętność krytycznej obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych i kulturowych i dostrzegania ich wzajemnych relacji i zależności.

K_U02.

Potrafi samodzielnie wyjaśnić rolę dziedzictwa kulturowego w życiu społeczeństw Europy Wschodniej.

K_K01.

Rozumie życie społeczne w Europie Wschodniej i jest przygotowany do pracy w zespołach realizujących na tym obszarze bądź wobec tego obszaru cele społeczne i obywatelskie.

Metody i kryteria oceniania:

Warunki zaliczenia – frekwencja (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze) + aktywność na zajęciach + esej na podstawie wybranej monografii (10% + 40% + 50%):

1. F. Dostojewski, Biesy, Warszawa 2010 i in. (mogą być wydania wcześniejsze).

2. J. Kołas, Nowa Ziemia, Mińsk 2002.

3. A. Wilson, Ukraińcy, Warszawa 2002.

Praktyki zawodowe:

Nie wymagane

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Wierzbicki
Prowadzący grup: Andrzej Wierzbicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest przybliżenie studentom społeczeństw i kultury krajów Europy Wschodniej (Białorusi, Rosji i Ukrainy). W szczególności chodzi o zapoznanie studentów z antynomiami/dualizmem rozwoju społecznego Rosji, bizantyjsko-prawosławnym dziedzictwem kultury rosyjskiej oraz ścieraniem się wpływów cywilizacji zachodniej i bizantyjsko-prawosławnej na obszarze dzisiejszej Białorusi i Ukrainy. Zostanie zwrócona uwaga na tożsamości kulturowe narodów wschodniosłowiańskich, a także historyczną i współczesną rolę prawosławia. Tematem rozważań będzie także polityka językowa oraz los Polaków i znaczenie kultury polskiej.

Pełny opis:

Celem przedmiotu jest przybliżenie studentom społeczeństw i kultury krajów Europy Wschodniej (Białorusi, Rosji i Ukrainy). W szczególności chodzi o zapoznanie ich z bizantyjsko-prawosławnym dziedzictwem kultury rosyjskiej, w tym dziedzictwem Rusi Kijowskiej i Moskiewskiej, okcydentalizacją kultury rosyjskiej, wpływami słowianofilstwa oraz sowietyzacji oraz ścieraniem się wpływów cywilizacji zachodniej i bizantyjsko-prawosławnej na obszarze dzisiejszej Białorusi i Ukrainy czego rezultatem była unia brzeska. Istotnym elementem zajęć będzie także próba charakterystyki obszaru białorusko-ukraińskiego w XIX wieku jako znajdującego się między polskim wpływem kulturowym a rosyjskim panowaniem politycznym. W pewnym sensie można więc stwierdzić, że kultury białoruska i ukraińska są do pewnego stopnia synkretyczne.

Zostanie zwrócona uwaga na tożsamości kulturowe narodów wschodniosłowiańskich, w tym ich etnogenezę i początki państwowości.

a także historyczną i współczesną rolę prawosławia, w tym jego struktury organizacyjne w postaci Patriarchatu Moskiewskiego i jego egzarchatu na Białorusi oraz autonomii Cerkwi ukraińskiej. Studenci będą mogli poznać czym jest etnofiletyzm i w jaki sposób wpływa na stosunki wyznaniowe na Ukrainie, m.in. istnienie Patriarchatu Kijowskiego. Jednym z tematów będzie także rola cerkwi prawosławnej w rozwiązywaniu najważniejszych problemów politycznych, społecznych i ekonomicznych społeczeństw wschodnioeuropejskich.

Tematem rozważań będzie także kulturotwórcza rola języków rosyjskiego, białoruskiego i ukraińskiego.

Literatura:

L. Suchanek (red.), Rosjoznawstwo. Wprowadzenie do studiów nad Rosją. Podręcznik akademicki, Kraków 2004.

T. Stępniewski (red.), Słowiański trójkąt: Rosja, Ukraina, Białoruś, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”, Rok 11 (2013) Zeszyt 2.

T. Kapuśniak, K. Fedorowicz, M. Gołoś (red.), Białoruś, Mołdawia i Ukraina wobec wyzwań współczesnego świata, Lublin 2009.

A. Wilson, Ukraińcy, Warszawa 2002.

O. Hnatiuk, Pożegnanie z imperium. Ukraińskie dyskusje o tożsamości, Lublin 2003.

H. Paszkiewicz, Historia narodu ruskiego, Kraków 1998.

R. Pipes, Rosja carów, Warszawa 2012.

A. Wierzbicki, Rosja: etniczność i polityka, Warszawa 2011.

P. Załęski, Tożsamości narodowe Słowian Wschodnich, „Społeczeństwo i Polityka. Pismo edukacyjne” 2008, nr 3.

R. Wyszyński, Narodziny czy śmierć narodu ? Narodotwórcze działania elit białoruskich i buriackich po upadku ZSRR, Warszawa 2010.

R. Dopierała, K. Kaźmierska (red.), Tożsamość, nowoczesność, stereotypy, Kraków 2012.

M. Ławreszuk, Prawosławie wobec tendencji nacjonalistycznych i etnofiletystycznych. Studium teologiczno-kanoniczne, Warszawa 2009.

P. Załęski, E. Breslavskaia, M. Włodarkiewicz (red.), Tożsamości narodowe na obszarze poradzieckim. Między dziedzictwem a tradycją wynalezioną, Warszawa 2012.

Patriarcha Cyryl, Wolność i odpowiedzialność. W poszukiwaniu harmonii, Białystok 2010.

S. Bułgakow, Prawosławie. Zarys nauki kościoła prawosławnego, Białystok – Warszawa 1992.

A. Wierzbicki, Rosyjska Cerkiew Prawosławna wobec politycznych, społecznych i ekonomicznych wyzwań współczesności, „Polityka Wschodnia” 2001, nr 1.

S. Bieleń (red.), Rosja w procesach globalizacji, Warszawa 2013.

W. Baluk, Koncepcje polityki narodowościowej Ukrainy. Tradycje i współczesność, Wrocław 2002.

P. Timofiejuk, A. Wierzbicki, E. Zieliński (red.), Narody i nacjonalizm w Federacji Rosyjskiej, Warszawa 2004.

P. Hut, Doświadczenia życiowe przesiedleńców z Białorusi, Ukrainy i Federacji Rosyjskiej w Polsce, „Polityka Wschodnia” 2012, nr 2(2).

M. Karolak, Mniejszość polska na Ukrainie i mniejszość ukraińska w Polsce, „Polityka Wschodnia” 2012, nr 2(2).

Z.J. Winnicki (red.), Polska mniejszość narodowa w Europie Środkowo-Wschodniej, Wrocław 2005

M. Mieczkowska, D. Scholze (red.), Polityczne wymiary etniczności, Kraków 2009.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.