Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

System Polityczny Rzeczpospolitej Polskiej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2104-L-D3SPRP Kod Erasmus / ISCED: 14.6 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: System Polityczny Rzeczpospolitej Polskiej
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Stosunki Międzynarodowe - DZIENNE I STOPNIA 3 semestr 2 rok -przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Znajomość mechanizmów i uwarunkowań sprawowania władzy politycznej w Polsce. Umiejętność identyfikacji ustrojowych elementów systemów rządów (modelowych i stosowanych w praktyce) oraz usytuowania na ich tle Konstytucji RP. Orientacja w zakresie praktyki ustrojowej funkcjonowania systemu rządów w Polsce, ze wskazaniem głównych problemów i konfliktów ustrojowych oraz prawnych i politycznych propozycji ich rozwiązania.

Biegła znajomość systemu źródeł prawa oraz podstawowych instytucji politycznych: parlamentu, Rady Ministrów, Prezydenta, ich pozycji i roli ustrojowej, wyboru (powoływania), struktury, funkcji i procedur działania. Umiejętność wskazania na ich wzajemne relacje.


Skrócony opis:

Pojęcie systemu politycznego; teoria konstytucji; źródła prawa w RP; kontrola konstytucyjności ustaw; miejsce i rola Trybunału Konstytucyjnego; ewolucja konstytucjonalizmu polskiego; tryb przygotowania i uchwalenia Konstytucji RP z 1997 r.; zasady podstawowe Konstytucji RP; prawa i wolności człowieka w Konstytucji RP; zasady prawa wyborczego; status prawny parlamentarzysty; struktura i organizacja wewnętrzna parlamentu; funkcje Sejmu i Senatu, tryb ustawodawczy; szczególne tryby ustawodawcze; funkcja kontrolna Sejmu; pozycja ustrojowa, funkcje i kompetencje prezydenta; pozycja ustrojowa, struktura i kompetencje Rady Ministrów, powoływanie i odpowiedzialność Rady Ministrów, stany nadzwyczajne w Konstytucji RP.

Pełny opis:

Pojęcie systemu politycznego; teoria konstytucji; źródła prawa w RP; kontrola konstytucyjności ustaw; miejsce i rola Trybunału Konstytucyjnego; ewolucja konstytucjonalizmu polskiego; tryb przygotowania i uchwalenia Konstytucji RP z 1997 r.; zasady podstawowe Konstytucji RP; prawa i wolności człowieka w Konstytucji RP; zasady prawa wyborczego; status prawny parlamentarzysty; struktura i organizacja wewnętrzna parlamentu; funkcje Sejmu i Senatu, tryb ustawodawczy; szczególne tryby ustawodawcze; funkcja kontrolna Sejmu; pozycja ustrojowa, funkcje i kompetencje prezydenta; pozycja ustrojowa, struktura i kompetencje Rady Ministrów, powoływanie i odpowiedzialność Rady Ministrów, stany nadzwyczajne w Konstytucji RP.

Literatura:

Literatura podstawowa

Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2019;

R.M. Małajny (red.), Polskie prawo konstytucyjne na tle porównawczym, Warszawa 2013;

T. Mołdawa, Konstytucje polskie 1918 - 1997, Warszawa 1999.

Literatura uzupełniająca

Haczkowska, Zasada bezpośredniego stosowania konstytucji w działalności orzeczniczej sądów, „Przegląd Sejmowy” 2005, nr 1;

A. Chmielarz, Funkcja prawna konstytucji na przykładzie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, Warszawa 2011;

T. Mołdawa, Konstytucja i tymczasowe akty konstytucyjne, [w:] M. Nadolski (red.), Między polityką a historią. Księga pamiątkowa na sześćdziesięciopięciolecie Profesora Zygmunta Hemmerlinga, Warszawa 1995;

M. Jabłoński, S. Jarosz-Żukowska (red.), Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej w praktyce działania organów władzy publicznej RP, Wrocław 2015;

K. Skotnicki, Wpływ funkcji wyborów na prawo wyborcze i system wyborczy. Zarys problematyki, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 2;

M. Mistygacz, Protesty wyborcze i ważność wyborów, „Studia Politologiczne” 2011, vol. 22;

D. Lis-Staranowicz, Niepołączalność mandatu parlamentarnego w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2005;

J. Zaleśny, Poseł a partia polityczna, [w:] M. Kruk (red.), Mandat przedstawicielski w teorii, prawie i praktyce poselskiej, Warszawa 2013;

J. Zaleśny, Poseł a wyborcy, [w:] M. Kruk (red.), Mandat przedstawicielski w teorii, prawie i praktyce poselskiej, Warszawa 2013;

J. Szymanek, Nowe interpretacje zasady reprezentacji politycznej, „Przegląd Sejmowy” 2014, nr 6;

R. Grabowski, Ewolucja pozycji ustrojowej Zgromadzenia Narodowego w latach 1989–2019, „Studia Politologiczne” 2019, vol. 53;

J. Zaleśny, Status prawnoustrojowy sejmowej komisji śledczej, „Studia Politologiczne” 2010, Vol. 18;

S. Patyra, Tryb pilny w teorii i praktyce procesu ustawodawczego pod rządami Konstytucji z 1997 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2011, nr 1;

J. Szymanek, Zakres przedmiotowy poprawek Senatu do ustawy, „Państwo i Prawo” 2001, z. 11;

S .Patyra, Parlamentaryzm zracjonalizowany a là polonaise – refleksje z perspektywy dwudziestu lat obowiązywania Konstytucji z 1997 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2017, nr 5;

J. Zaleśny, Dynamika procedur interpelacyjnych. Doświadczenia okresu transformacji w wymiarze wertykalnym, [w:] M Kruk, J. Wawrzyniak (red.), Transformacja ustrojowa w Polsce 1989-2009, Warszawa 2011;

A. Chorążewska, Dualizm egzekutywy i jego konsekwencje: casus sporu o reprezentację polski w Radzie Europejskiej, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek (red.), Instytucja prezydenta. Zagadnienia teorii i praktyki na tle doświadczeń polskich oraz wybranych państw obcych, Warszawa 2010;

M. Grzybowski, System rządów w Rzeczypospolitej Polskiej: charakterystyka i diagnoza wątpliwości. Uwagi wprowadzające, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2012, nr 1;

J. Jaskiernia, Parlamentaryzm III RP: aksjologia konstytucyjna a dylematy praktyki ustrojowej, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek, M. Mistygacz (red.), Parlamentarny system rządów. Teoria i praktyka, Warszawa 2012;

J. Szymanek, Elementy racjonalizacji w konstrukcji parlamentarnego systemu rządów: analiza rozwiązań zawartych w Konstytucji RP, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek, M. Mistygacz (red.), Parlamentarny system rządów. Teoria i praktyka, Warszawa 2012;

R. Glajcar, Dwadzieścia pięć lat powszechnych wyborów prezydenckich w Polsce. Potrzeba rewizji?, „Studia Politologiczne” 2016, vol. 42;

B. Szczurowski, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jako organ czuwający nad przestrzeganiem konstytucji, Warszawa 2016.

Efekty uczenia się:

WIEDZA

EK 1 - posiada ogólną wiedzę o ładzie i porządku prawnym i politycznym państwa, ich składowych; K_W01

EK 2 - dysponuje wiedzą o atrybutach organów władzy politycznej, systemie organów władzy politycznej; mechanizmach działania organów władzy politycznej, wzajemnych relacjach zachodzących między nimi; K_W06

EK 3 - posiada pogłębioną wiedzę na temat roli systemu źródeł prawa i właściwego działania organów władzy państwowej i ich znaczenia w państwie prawnym; K_W08

UMIEJĘTNOŚCI

EK 4 - umie zbudować relacje między poszczególnymi pojęciami właściwymi dla systemu politycznego RP; K_U01

EK 5 - potrafi ustalać cechy właściwe poszczególnych rodzajów źródeł prawa i organów władzy państwowej w państwie prawnym; K_U03

EK 6 - posiada pogłębioną umiejętność posługiwania się w praktycznych zastosowaniach źródeł prawa; K_U03

EK 7- posiada umiejętność przygotowywania wystąpień ustnych dotyczących zagadnień ustrojowych, korzystając z materiałów pozyskanych samodzielnie; K_U05

KOMPETENCJE

EK 9 - potrafi odpowiednio sprecyzować priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania. K_K01

EK 10 – ma świadomość, że organy władzy państwowej podlegają permanentnej zmianie i z tego powodu ma potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób; K_K06

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin (sprawdzian wiedzy – test z pytania otwartymi i zamkniętymi oraz sprawdzian umiejętności – rozwiązywanie kazusów) – 100 %.

Praktyki zawodowe:

Nie są wymagane.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jacek Zaleśny, Łukasz Zamęcki, Tomasz Żukowski
Prowadzący grup: Jacek Zaleśny, Łukasz Zamęcki, Tomasz Żukowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Rozumienie systemu źródeł prawa, roli instytucji ustrojowych w państwie oraz zasad i procedur ich funkcjonowania; rozumienie genezy instytucji państwa; poruszanie się w sferze wzajemnych relacji między głównymi organami państwa; rozumienie praktyki działania głównych organów państwa; rozumienie zasadniczych instytucjonalnych i materialnych gwarancji konstytucji, praw i wolności oraz obowiązków obywatelskich.

Pełny opis:

Zakres przedmiotowy:

1. Kształtowanie się instytucji politycznych w Polsce

2. Ewolucja ustrojowa od 1980 roku

3. Uchwalenie Małej Konstytucji z 1992 i Konstytucji 1997 r.

4. Zasady ustrojowe państwa

5. Prawa i obowiązki obywatela i człowieka

6. Hierarchia źródeł prawa

7. Sejm i Senat - organizacja, działania i funkcje

8. Proces ustawodawczy

9. Prezydent RP - miejsce w systemie organów władzy

10. Rada Ministrów - tryb powołania i organizacja

11. Administracja samorządowa

12. Władza sądownicza

13. Organy kontroli państwowej

14. Pluralizm polityczny w Polsce

Literatura:

Literatura podstawowa

1. L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2016.

Akty normatywne:

2. Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

3. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu RP (M.P. z 2012 r., poz. 32 ze zm.), dz. I – dz. II, rozdz. 1; dz. III.

4. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 743).

5. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), art. 1-103, 192-251, 255-283, 287-325.

Literatura uzupełniająca

1. J. Ciemniewski, Badanie zgodności ustaw z Konstytucją w procesie legislacyjnym, [w:] J. Wawrzyniak (red.), Tryb ustawodawczy a jakość prawa, Warszawa 2005.

2. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006.

3. J. Jaskiernia, Wielka, duża i mała ratyfikacja – typy procedur wyrażania zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej przez Prezydenta w świetle Konstytucji RP, [w:] M. Laskowska, J. Wawrzyniak (red.), Instytucje prawa konstytucyjnego w dobie integracji europejskiej, Warszawa 2009.

4. Z. Jarosz, Postepowanie ustawodawcze w Sejmie, [w:] J. Wawrzyniak (red.), Tryb ustawodawczy a jakość prawa, Warszawa 2005.

5. M. Kruk, J. Wawrzyniak (red.), Transformacja ustrojowa w Polsce (1989-2009), Warszawa 2011.

6. M. Kruk, Funkcja kontrolna Sejmu RP, Warszawa 2008.

7. M. Kruk, Koncepcja mandatu przedstawicielskiego w konstytucyjnej doktrynie i praktyce, „Przegląd Sejmowy” 1993, nr 4.

8. M. Kruk, Konstytucyjne zasady podstawowe, ich znaczenie prawne i katalog, [w:] W. Sokolewicz, Zasady podstawowe polskiej Konstytucji, Warszawa 1998.

9. M. Kruk, Wprowadzenie do problematyki parlamentarnego systemu rządów, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek, M. Mistygacz (red.), Parlamentarny system rządów. Teoria i praktyka, Warszawa 2012.

10. H. Pajdała, Komisje sejmowe, status i funkcjonowanie, Warszawa 2003.

11. R. Piotrowski, Zasada podziału władz w Konstytucji RP, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 4.

12. P. Sarnecki, System źródeł prawa w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2002.

13. J. Wawrzyniak, Inicjatywa ustawodawcza – teoria, prawo i praktyka, [w:] , [w:] J. Wawrzyniak (red.), Tryb ustawodawczy a jakość prawa, Warszawa 2005.

14. M. Zubik, Ustrojowe założenia niepołączalności mandatu parlamentarnego, „Przegląd Sejmowy” 2008, nr 4.

15. M. Zubik (red. i wprow.), Konstytucja III RP w tezach orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i wybranych sądów, Warszawa 2011.

16. M. Żabicka-Kłopotek, „Wytyczne” jako element upoważnienia do wydania rozporządzenia (na tle artykułu 92 Konstytucji RP), „Przegląd Sejmowy” 2006, nr 3.

Akty normatywne:

17. Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2011 r. Nr 7, poz. 29 ze zm.), rozdz. 1 i 2.

18. Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2012 r., poz. 392).

19. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.).

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.