Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Państwo i prawo PRL w dziełach sztuki filmowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2200-1S154 Kod Erasmus / ISCED: 10.0 / (0421) Prawo
Nazwa przedmiotu: Państwo i prawo PRL w dziełach sztuki filmowej
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy: Blok: Prawo w przemianach społecznych i kulturze
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla IV roku studiów prawniczych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla V roku studiów prawniczych
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

Podstawowa wiedza z zakresu badań interdyscyplinarnych dotyczących prawa i filmu („law and film”) - powiązana z dziejami państwa i prawa w okresie Polski Ludowej.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot ma na celu rozwinięcie wiedzy z zakresu państwa i prawa oraz ich związków z tekstami kultury (na przykładzie dzieł kinematografii polskiej).

Pełny opis:

Konwersatorium ma za zadanie:

• Pogłębić wiedzę studenta w zakresie historii państwa i prawa Polski Ludowej (1944-1989).

• Zapewnić podstawowe informacje z historii myśli filmowej oraz międzynarodowego dorobku badań interdyscyplinarnych „law and film”.

• Przedstawić systematycznie wiedzę potrzebną do zaliczenia przedmiotu.

Lista tematów:

I. „Historia i kino” jako przedmiot badań. Interdyscyplinarny dorobek historyków i filmoznawców (omówienie). Nowe możliwości dla badań z zakresu historii państwa i prawa (dydaktyka i prace badawcze).

II. „Kino to najważniejsza ze sztuk” (W. I. Lenin). Propagandowa rola kina w teoriach bolszewików. Sytuacja polskiej kinematografii przed II wojną światową. Odbudowa kina u zarania Polski Ludowej. Nacjonalizacja polskiej kinematografii.

III. Wprowadzanie nowej ideologii na ziemiach polskich. Prawo jako narzędzie zmian: pierwsze akty prawne a propagandowy obraz nowego państwa i prawa (wybrane problemy).

IV. Konstytucja 1952 r. Mechanizmy podejmowania decyzji polityczno-prawnych w teorii i praktyce. Podstawowe prawa i obowiązki obywateli w teorii, praktyce i filmach dokumentalnych.

V. Znaczenie przełomu 1956 roku. Rekonstrukcja kultury prawnej w wybranych dziełach szkoły polskiej.

VI. System na drodze do kryzysu (1968, 1970). Podstawy prawne ingerencji cenzury w dzieła sztuki filmowej. Poglądy społeczeństwa polskiego na moralność i prawo w badaniach Adama Podgóreckiego.

VII. Dekada Gierka (1970-1976). Polityczno-prawne środki kontroli kinematografii. „Prawo w społeczeństwie” (do połowy lat 70.).

VIII. 1976. Narodziny opozycji i „granie prawem”. Obraz polskiej kultury prawnej w kinie moralnego niepokoju (1976-1981).

IX. 1980-1981. „Cud Solidarności” w filmach dokumentalnych i fabularnych. Wyobrażenia alternatywnego porządku państwa i prawa. Ustawy negocjowane jako zapowiedź nowego porządku prawnego.

X. Stan wojenny a Konstytucja PRL. Propaganda filmowa po 13 grudnia 1981 r.

XI. Kino lat 80. a obraz dysfunkcjonalności kultury prawnej w ujęciu polskiej socjologii prawa.

XII. Dokoła przełomu. „Ius et lex” w okresie transformacji ustrojowej. Problem tzw. „the transitional justice” w polskim kinie po 1989 roku i w rzeczywistości.

XIII. Znaczenie problemów prawa i sprawiedliwości w ramach „polityki historycznej”. Obraz Polski Ludowej na przykładzie: „Sceny faktu”.

Literatura:

- D. A. Black, Law in Film: resonance and representation, University of Illinois Press, Urbana 1999.

- J. Dubois, „Mordowanie na ekranie”, Warszawa 2016.

- A. Helman, J. Ostaszewski, „Historia myśli filmowej”, Gdańsk 2007.

- M. Kallas, A. Lityński, „Historia ustroju i prawa Polski Ludowej”, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003.

- A. Lityński, „O prawie i sądach początków Polski Ludowej”, Białystok 1999.

- T. Lubelski, „Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty”, Katowice 2009.

- J. Le Goff, „Historia i pamięć”, Warszawa 2007.

- A. Madej, „Kino, władza, publiczność. Kinematografia polska w latach 1944-1949”, Bielsko-Biała 2002.

- A. Misiak, „Kinematograf kontrolowany. Cenzura filmowa w kraju socjalistycznym i demokratycznym (PRL i USA). Analiza socjologiczna”, Kraków 2006.

- Andrzej Paczkowski, „Pół wieku dziejów Polski 1939-1989”, Warszawa 1995.

- Prawo w filmie, pod red. Piotra Grabarczyka, Tomasza Stempowskiego, Warszawa 2009.

- E. Zajicek, „Poza ekranem: kinematografia polska 1918-1991”, Warszawa 1992.

Literatura dodatkowa (wybór):

- Bergman P., Asimow, M. (2006) Reel Justice: The Courtroom Goes to the Movies, Kansas City: Andrews McMeel Publishing.

- Bordwell D. (1991) Making Meaning: Inference and Rhetoric in the Interpretation of Cinema, Cambridge: Harvard University Press.

- Delage Ch., Guigueno V. (2004), L`historien et le film, Paris: Editions Gallimard.

- Ferro M. (1993) Cinéma et histoire, Paris: Editions Gallimard.

- Greenfield S., Osborn G., Robson P. (2010) Film and the Law: The Cinema of Justice, Oxford: Hart Publishing (UK).

- Hunt L. (2008), „Inventing human rights. A history”, New York – London.

- Kracauer S. (2004) From Caligari to Hitler: A Psychological History of the German Film, Princeton: Princeton University Press.

- Monaco J. (2009), „How to read a film. Movies, media and beyond”, Oxford University Press.

- Posner R, A. (2009) Law and Literature, Cambridge: Harvard University Press.

- Priban J. (2002) Dissidents of Law: On the 1989 Velvet Revolutions, Legitimations, Fictions of Legality and Contemporary Version of the Social Contract (Law, Justice and Power), Ashgate Publishing.

- Rapping E. (2003) Law and Justice as Seen on TV, New York: NYU Press.

- Robson P., „Law and Film Studies: Autonomy and Theory”, (in:) Freeman M. (2005) “Law and popular culture”, Oxford - New York.

- Sherwin R. K., Laws Enchantment: The Cinematic Jurisprudence of Krzysztof Kieslowski (in:) Freeman M. (2005) Law And Popular Culture, Oxford University Press, USA.

- Teitel R. G. (2002) Transitional Justice, Oxford University Press, USA.

- Tucker A., Paranoids May Be Persecuted: Post-totalitarian Justice, (in:) Elster J. (2006) Retribution and Reparation in the Transition to Democracy, Cambridge: Cambridge University Press.

- Ian Ward (1995) Law and Literature: Possibilities and Perspectives, Cambridge: Cambridge University Press.

- Ziolkowski T. (2003) The Mirror of Justice: Literary Reflections of Legal Crises, Princeton: Princeton University Press.

Filmografia (wybór):

- „Polska Kronika Filmowa” (1944-1994)

- „Jasne łany” (1947), reż. Eugeniusz Cękalski.

- „Paragraf zero” (1957), reż. W. Borowik.

- „Popiół i diament” (1958), reż. Andrzej Wajda.

- „Matka Joanna od Aniołów” (1960), reż. J. Kawalerowicz.

- „Happy end” (1972), reż. M. Łoziński.

- „Bilans kwartalny” (1974), reż. K. Zanussi.

- „Życiorys” (1975), reż. K. Kieślowski.

- „Człowiek z marmuru” (1976), reż. A. Wajda.

- „Człowiek z żelaza” (1981), reż. A. Wajda.

- „Dreszcze” (1981), reż. Wojciech Marczewski.

- „Przesłuchanie” (1982), reż. R. Bugajski.

- „Godność” (1984), reż. R. Wionczek.

- „Krótki film o zabijaniu” (1987), reż. K. Kieślowski.

- „Zmowa” (1988), reż. J. Petelski.

- „Zabić księdza” (1988), reż. A. Holland.

- „Ucieczka z kina Wolność” (1990), reż. Wojciech Marczewski.

- „1968. Szczęśliwego nowego roku” (1992), reż. J. Bromski.

- „Nocna zmiana” (1994), reż. J. Kurski.

- „Poznań 56” (1996), reż. F. Bajon.

- „Jeden dzień w PRL” (2005), reż. M. J. Drygas.

- „Afera mięsna” (2007), reż. J. Dymek.

- „Trzech kumpli” (2008), reż. Anna Ferens, Ewa Stankiewicz.

- „Norymberga” (2008), reż. W. Krzystek.

- „Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł” (2011), reż. A. Krauze.

Efekty uczenia się:

Student będzie potrafić:

Wiedza

- przedstawić podstawową wiedzę z zakresu badań interdyscyplinarnych dotyczących prawa i filmu (okres Polski Ludowej);

Umiejętności

- wyjaśnić powiązania pomiędzy konkretnymi dziełami sztuki filmowej a zagadnieniami natury prawnej;

- dokonywać krytycznej analizy tekstów kultury.

Postawy:

- zachęta do podejmowania badań interdyscyplinarnych;

- postrzeganie wpływ ideologii na prawo i dzieła sztuki filmowej; rozumienie zależności między nimi;

- dostrzeganie wpływu obowiązujących przepisów na konkretne dzieła sztuki filmowej.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawową formą zaliczenia jest lista obecności oraz aktywność na zajęciach.

Dla studentów chcących uzyskać zaliczenie na prawach egzaminu, oprócz powyższych kryteriów przewidywane jest przygotowanie i wygłoszenie referatu na wybrany temat.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Kuisz
Prowadzący grup: Jarosław Kuisz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot ma na celu rozwinięcie wiedzy z zakresu państwa i prawa oraz ich związków z tekstami kultury (na przykładzie dzieł kinematografii polskiej).

Pełny opis:

Konwersatorium ma za zadanie:

• Pogłębić wiedzę studenta w zakresie historii państwa i prawa Polski Ludowej (1944-1989).

• Zapewnić podstawowe informacje z historii myśli filmowej oraz międzynarodowego dorobku badań interdyscyplinarnych „law and film”.

• Przedstawić systematycznie wiedzę potrzebną do zaliczenia przedmiotu.

Lista tematów:

I. „Historia i kino” jako przedmiot badań. Interdyscyplinarny dorobek historyków i filmoznawców (omówienie). Nowe możliwości dla badań z zakresu historii państwa i prawa (dydaktyka i prace badawcze).

II. „Kino to najważniejsza ze sztuk” (W. I. Lenin). Propagandowa rola kina w teoriach bolszewików. Sytuacja polskiej kinematografii przed II wojną światową. Odbudowa kina u zarania Polski Ludowej. Nacjonalizacja polskiej kinematografii.

III. Wprowadzanie nowej ideologii na ziemiach polskich. Prawo jako narzędzie zmian: pierwsze akty prawne a propagandowy obraz nowego państwa i prawa (wybrane problemy).

IV. Konstytucja 1952 r. Mechanizmy podejmowania decyzji polityczno-prawnych w teorii i praktyce. Podstawowe prawa i obowiązki obywateli w teorii, praktyce i filmach dokumentalnych.

V. Znaczenie przełomu 1956 roku. Rekonstrukcja kultury prawnej w wybranych dziełach szkoły polskiej.

VI. System na drodze do kryzysu (1968, 1970). Podstawy prawne ingerencji cenzury w dzieła sztuki filmowej. Poglądy społeczeństwa polskiego na moralność i prawo w badaniach Adama Podgóreckiego.

VII. Dekada Gierka (1970-1976). Polityczno-prawne środki kontroli kinematografii. „Prawo w społeczeństwie” (do połowy lat 70.).

VIII. 1976. Narodziny opozycji i „granie prawem”. Obraz polskiej kultury prawnej w kinie moralnego niepokoju (1976-1981).

IX. 1980-1981. „Cud Solidarności” w filmach dokumentalnych i fabularnych. Wyobrażenia alternatywnego porządku państwa i prawa. Ustawy negocjowane jako zapowiedź nowego porządku prawnego.

X. Stan wojenny a Konstytucja PRL. Propaganda filmowa po 13 grudnia 1981 r.

XI. Kino lat 80. a obraz dysfunkcjonalności kultury prawnej w ujęciu polskiej socjologii prawa.

XII. Dokoła przełomu. „Ius et lex” w okresie transformacji ustrojowej. Problem tzw. „the transitional justice” w polskim kinie po 1989 roku i w rzeczywistości.

XIII. Znaczenie problemów prawa i sprawiedliwości w ramach „polityki historycznej”. Obraz Polski Ludowej na przykładzie: „Sceny faktu”.

Literatura:

- D. A. Black, Law in Film: resonance and representation, University of Illinois Press, Urbana 1999.

- J. Dubois, „Mordowanie na ekranie”, Warszawa 2016.

- A. Helman, J. Ostaszewski, „Historia myśli filmowej”, Gdańsk 2007.

- M. Kallas, A. Lityński, „Historia ustroju i prawa Polski Ludowej”, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003.

- A. Lityński, „O prawie i sądach początków Polski Ludowej”, Białystok 1999.

- T. Lubelski, „Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty”, Katowice 2009.

- J. Le Goff, „Historia i pamięć”, Warszawa 2007.

- A. Madej, „Kino, władza, publiczność. Kinematografia polska w latach 1944-1949”, Bielsko-Biała 2002.

- A. Misiak, „Kinematograf kontrolowany. Cenzura filmowa w kraju socjalistycznym i demokratycznym (PRL i USA). Analiza socjologiczna”, Kraków 2006.

- Andrzej Paczkowski, „Pół wieku dziejów Polski 1939-1989”, Warszawa 1995.

- Prawo w filmie, pod red. Piotra Grabarczyka, Tomasza Stempowskiego, Warszawa 2009.

- E. Zajicek, „Poza ekranem: kinematografia polska 1918-1991”, Warszawa 1992.

Literatura dodatkowa (wybór):

- Bergman P., Asimow, M. (2006) Reel Justice: The Courtroom Goes to the Movies, Kansas City: Andrews McMeel Publishing.

- Bordwell D. (1991) Making Meaning: Inference and Rhetoric in the Interpretation of Cinema, Cambridge: Harvard University Press.

- Delage Ch., Guigueno V. (2004), L`historien et le film, Paris: Editions Gallimard.

- Ferro M. (1993) Cinéma et histoire, Paris: Editions Gallimard.

- Greenfield S., Osborn G., Robson P. (2010) Film and the Law: The Cinema of Justice, Oxford: Hart Publishing (UK).

- Hunt L. (2008), „Inventing human rights. A history”, New York – London.

- Kracauer S. (2004) From Caligari to Hitler: A Psychological History of the German Film, Princeton: Princeton University Press.

- Monaco J. (2009), „How to read a film. Movies, media and beyond”, Oxford University Press.

- Posner R, A. (2009) Law and Literature, Cambridge: Harvard University Press.

- Priban J. (2002) Dissidents of Law: On the 1989 Velvet Revolutions, Legitimations, Fictions of Legality and Contemporary Version of the Social Contract (Law, Justice and Power), Ashgate Publishing.

- Rapping E. (2003) Law and Justice as Seen on TV, New York: NYU Press.

- Robson P., „Law and Film Studies: Autonomy and Theory”, (in:) Freeman M. (2005) “Law and popular culture”, Oxford - New York.

- Sherwin R. K., Laws Enchantment: The Cinematic Jurisprudence of Krzysztof Kieslowski (in:) Freeman M. (2005) Law And Popular Culture, Oxford University Press, USA.

- Teitel R. G. (2002) Transitional Justice, Oxford University Press, USA.

- Tucker A., Paranoids May Be Persecuted: Post-totalitarian Justice, (in:) Elster J. (2006) Retribution and Reparation in the Transition to Democracy, Cambridge: Cambridge University Press.

- Ian Ward (1995) Law and Literature: Possibilities and Perspectives, Cambridge: Cambridge University Press.

- Ziolkowski T. (2003) The Mirror of Justice: Literary Reflections of Legal Crises, Princeton: Princeton University Press.

Filmografia (wybór):

- „Polska Kronika Filmowa” (1944-1994)

- „Jasne łany” (1947), reż. Eugeniusz Cękalski.

- „Paragraf zero” (1957), reż. W. Borowik.

- „Popiół i diament” (1958), reż. Andrzej Wajda.

- „Matka Joanna od Aniołów” (1960), reż. J. Kawalerowicz.

- „Happy end” (1972), reż. M. Łoziński.

- „Bilans kwartalny” (1974), reż. K. Zanussi.

- „Życiorys” (1975), reż. K. Kieślowski.

- „Człowiek z marmuru” (1976), reż. A. Wajda.

- „Człowiek z żelaza” (1981), reż. A. Wajda.

- „Dreszcze” (1981), reż. Wojciech Marczewski.

- „Przesłuchanie” (1982), reż. R. Bugajski.

- „Godność” (1984), reż. R. Wionczek.

- „Krótki film o zabijaniu” (1987), reż. K. Kieślowski.

- „Zmowa” (1988), reż. J. Petelski.

- „Zabić księdza” (1988), reż. A. Holland.

- „Ucieczka z kina Wolność” (1990), reż. Wojciech Marczewski.

- „1968. Szczęśliwego nowego roku” (1992), reż. J. Bromski.

- „Nocna zmiana” (1994), reż. J. Kurski.

- „Poznań 56” (1996), reż. F. Bajon.

- „Jeden dzień w PRL” (2005), reż. M. J. Drygas.

- „Afera mięsna” (2007), reż. J. Dymek.

- „Trzech kumpli” (2008), reż. Anna Ferens, Ewa Stankiewicz.

- „Norymberga” (2008), reż. W. Krzystek.

- „Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł” (2011), reż. A. Krauze.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.