Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

MOBS - Metody badań społecznych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2300-MOBS-MtBS-W Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: MOBS - Metody badań społecznych
Jednostka: Wydział Pedagogiczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Wykład jest elementem składowym Modułu Badań Społecznych. Zakłada podstawową znajomość metodologii badań społecznych wyniesioną ze studiów licencjackich.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Kurs na poziomie zaawansowanym w zakresie metodologii badań społecznych. Szczególny nacisk kładzie się na badania podstawowe i metody zbierania danych.

Pełny opis:

Wykład 1. Co to jest nauka i badania podstawowe w nauce

Zagadnienia: nauka a inne typy wiedzy, znaczenie intersubiektywnej kontroli, czym zajmuje się metodologia, problemy z tożsamością metodologiczną pedagogiki, badania podstawowe w nauce, co to jest teoria i znaczenie teorii dla badań podstawowych, specyfika nauk społecznych: wielość paradygmatów i szkół naukowych, struktura procesu badawczego, podejście dedukcyjne (weryfikacja hipotez) i indukcyjne (eksploracja) w badaniach podstawowych, znaczenie hipotezy, badania podstawowe i stosowane, orientacja ilościowa i jakościowa, przykład badania podstawowego.

Wykład 2. Badania stosowane i definiowanie pojęć naukowych

Zagadnienia: Badania stosowane: badania diagnostyczne, ewaluacyjne i badania w działaniu, znaczenie teorii w badaniach stosowanych, znaczenie metodologii w badaniach stosowanych, przykłady badań stosowanych. Definiowanie pojęć: znaczenie definicji, definicje realne vs nominalne, definicje projektujące, regulacyjne i sprawozdawcze, podstawowe błędy w definiowaniu.

Wykład 3. Schematy badań i dobór próby

Zagadnienia :Schematy badań: klasyczny schemat eksperymentalny, eksperyment a problem przyczynowości, podstawowe schematy eksperymentalne, schematy nieeksperymentalne: badania przekrojowe, podłużne, porównawcze, jednostka analizy i jednostka obserwacji, analizy międzypoziomowe, błąd ekologiczny. Dobór próby: dobór próby a możliwości uogólnienia uzyskanych wyników, populacja i próba, metody doboru próby: losowe, nielosowe, złożone schematy doboru próby, dobór próby w badaniach stosowanych, dobór próby w badaniach jakościowych.

Wykład 4. Metody zbierania danych ilościowych: obserwacja ilościowa

Zagadnienia: obserwacja ilościowa jako pobranie próbki zachowania, niskoinferencyjne kategorie obserwacyjne, wady i zalety obserwacji ilościowej, metody próbkowania w obserwacji, użycie skal szacunkowych w obserwacji ilościowej, dane pozyskiwane w wyniku obserwacji, przykłady systemów obserwacyjnych: klasyczny system obserwacji procesów grupowych Roberta Balesa, system inCLASS Roberta Pianty, polski system ARGOS.

Wykład 5. Metody zbierania danych ilościowych: ankieta

Zagadnienia: ankieta jako standaryzowany wywiad, ankieta jako ilościowe badanie opinii, ankieta a badanie zachowania i faktów innych niż opinie, pytania badawcze a plan ankiety, język ankiety, znaczenie pilotażu, formaty pytań, filtry, przygotowanie kwestionariusza, różne rodzaje ankiet: czytane, indywidualnie wypełniane, wspomagane komputerowo, telefoniczne, internetowe, ograniczenia badań ankietowych.

Wykład 6: Metody zbierania danych ilościowych: pomiar testowy, socjometria,

Zagadnienia: Pomiar testowy: pojęcie wskaźnika, od pojedynczego wskaźnika do skali pomiarowej: indeksy, skala dystansu społecznego Bogardusa, skalogram (skala) Guttmana, przykładowe testy: skala F (osobowość autorytarna), skala płci psychologicznej (teoria S. Bem), klasyczna teoria testu, moc różnicująca zadania, rzetelność, przedział ufności dla wyniku indywidualnego, trafność, rodzaje testów, skąd brać testy, uprawnienia do stosowania testów psychologicznych, adaptacja kulturowa testów, tworzenie nowych testów. Socjometria: teoria procesów grupowych Jacoba L. Moreno, socjometria jako metoda badania struktury społecznej małych grup, współczesna teoria sieci społecznych.

Wykład 7. Modele analizy danych ilościowych i sposoby prezentacji wyników 1

Zagadnienia: dane a wyniki, jakie informacje przenoszą liczby, rodzaje skal pomiarowych, analityczna strategia analizy danych ilościowych, tworzenie baz danych, identyfikatory obiektów badanych, braki danych, weryfikacja poprawności bazy danych: duplikaty, poprawność łączenia w badaniach wieloetapowych (lub wielosesyjnych), niedozwolone wartości zmiennych, spójność danych. Analizy rozkładu, histogram, parametry rozkładu, rozkład normalny i odstępstwa od normalności, skośność, efekt pułapu, skale standardowe i pozycyjne.

Wykład 8. Modele analizy danych ilościowych i sposoby prezentacji wyników 2

Zagadnienia: szacowanie przedziałów ufności dla średnich i procentów. Wykorzystanie przedziałów ufności do porównań między grupami, analizy tabelaryczne dla dwóch zmiennych nominalnych, test chi2 i istotność statystyczna zależności, wykres rozrzutu, współczynnik korelacji i jego istotność statystyczna korelacji.

Wykład 9. Metody zbierania danych jakościowych: obserwacja jakościowa, wywiad pogłębiony

Zagadnienia: Podstawowe paradygmaty w badaniach jakościowych, problem trafności i rzetelności w badaniach jakościowych, triangulacja. Obserwacja jakościowa: znaczenie teorii w obserwacji, znaczenie języka, różne role obserwatora, dobór informatorów, obserwacja jako próba rekonstrukcji kultury badanej grupy, dokumentowanie wyników obserwacji. Wywiad pogłębiony (zwany swobodnym): odejście od standaryzacji, dyspozycje do wywiadu, teoria a dyspozycje do wywiadu, typy wywiadów pogłębionych: ustrukturowany i narracyjny, transkrypcja wywiadu.

Wykład 10. Metody zbierania danych jakościowych: wywiad grupowy, zastane dane jakościowe (dokumenty pisane, ikoniczne, audio, multimedialne)

Zagadnienia: Wywiad grupowy (fokusowy): znaczenie procesów grupowych dla zbierania danych, zastosowania metody fokusowej, wywiady grupowe jako pilotaż do badań ankietowych, organizacja wywiadów grupowych, znaczenie moderatora, nagrywanie przebiegu wywiadu i transkrypcja. Zastane dane jakościowe: listy, pamiętniki, dokumenty formalne, teksty kultury (literatura, filmy, sztuka, ale też teksty piosenek, podręczniki szkolne, napisy w publicznych toaletach, graffiti itp.), materiały multimedialne.

Wykład 11. Modele analizy danych jakościowych

Zagadnienia: analiza danych z obserwacji etnograficznej, sporządzanie notatek, kodowanie teoretyczne, metoda teorii ugruntowanej, analiza konwersacyjna, znaczenie interpretacji w analizie danych jakościowych, problem intersubiektywnej kontroli wyników analiz jakościowych, programy komputerowe wspomagające analizę danych jakościowych.

Wykład 12. Przygotowanie raportu z badania, etyka badań naukowych

Zagadnienia: struktura raportu, znaczenie przeglądu literatury i sposób jego realizacji, standardy sporządzania przypisów i bibliografii, znaczenie dyskusji wyników, zważenie zysków i kosztów badania, rzetelność naukowa, zgoda na udział w badaniu, ochrona osób/instytucji badanych: anonimowość, poufność, ochrona danych osobowych, prawa autorskie, plagiat i autoplagiat

Wykład 13. Sprawdzian zaliczeniowy

Literatura:

Earl Babbie (2008) Podstawy badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

David Silverman (2009) Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Efekty uczenia się:

Wiedza

1. Wie, czym jest metoda naukowa i potrafi odróżnić problemy naukowe od nienaukowych.

2. Zna najważniejsze paradygmaty badawcze w naukach społecznych.

3. Zna podstawowe schematy badawcze.

4. Wie, jak robić przegląd literatury i definiować pojęcia.

5. Ma pogłębioną wiedzę o metodach doboru próby badawczej, pozyskiwania danych ilościowych i jakościowych, w tym danych zastanych, i modelach ich analizy.

6. Zna strukturę publikacji naukowej, zasady przywoływania i cytowania literatury, robienia przypisów i bibliografii.

7. Zna etyczne zasady prowadzenia badania naukowego i publikacji wyników

kultura.

Umiejętności

1. Poprawnie definiuje pojęcia naukowe z zakresu nauk społecznych, rozumie ich abstrakcyjność i relacje z rzeczywistością.

2. Potrafi zaplanować badanie naukowe podstawowe i stosowane, zrobić przegląd literatury, sformułować problem badawczy, dobrać metody zbierania i analizy danych.

3. Potrafi analizować wyniki badań społecznych, sformułować pogłębioną interpretację, potrafi krytycznie ocenić uzyskane wyniki.

4. Umie powiązać wyniki badań z refleksją pedagogiczną.

Kompetencje społeczne

1. Potrafi przygotowywać i realizować projekty badawcze w zespole.

2. Potrafi być badaczem wrażliwym na społeczne i etyczne konsekwencje swoich działań.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie pisemne na ocenę. Sprawdzian testowy (pytania otwarte i zamknięta) obejmuje treści z wykładu i podręcznika. Ocena - pod warunkiem, że jest min. dostateczna - jest podstawą wystawienia oceny modułowej. W wypadku zaliczenia w sesji poprawkowej, do średniej wlicza się średnia z I i II terminu.

Obecność na wykładzie nie jest sprawdzana.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Roman Dolata
Prowadzący grup: Roman Dolata
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-06-10
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Roman Dolata
Prowadzący grup: Roman Dolata
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.