Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Archeologia średniowiecza

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3101-DB239B Kod Erasmus / ISCED: 08.4 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Archeologia średniowiecza
Jednostka: Instytut Archeologii
Grupy: Zajęcia blokowe dla II roku
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Semestr zimowy (wczesne średniowiecze.

Wykład jest przeznaczony dla studentów II oku studiów licencjackich. Jego zadaniem jest zapoznanie słuchaczy z kluczową problematyką archeologii okresu wczesnego średniowiecza Europy środkowo-wschodniej. W jego toku omawiane są zagadnienia dotyczące początku osadnictwa, faz i form jego rozwoju, procesy społeczno-gospodarcze, polityczne i religijne, najważniejsze stanowiska wczesnośredniowieczne i zabytki ruchome oraz źródła poza archeologiczne. Poruszana jest też problematyka głównych kręgów cywilizacyjnych i ich kontaktów z ziemiami słowiańskimi, w tym polskimi. Wykład jest bogato ilustrowany i oparty na najnowszej literaturze przedmiotu.

Semestr letni

W drugiej części wykładu zaprezentowana zostanie problematyka archeologii późnego średniowiecza i

czasów nowożytnych Europy Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich. Podstawą zajęć

będzie tzw. przełom późnośredniowieczny, któremu towarzyszyły przemiany społeczne, ekonomiczne

oraz polityczne, mające kluczowy wpływ na transformację form osadnictwa i kultury materialnej w XIII

wieku i później. Na wykładach omówione zostaną formy osadnictwa, założenia obronno-

rezydencjonalne, architektura oraz wytwórczość rzemieślnicza w późnym średniowieczu i czasach

nowożytnych. Zaprezentowane zostaną także przemiany obserwowane w kulturze materialnej czasów

nowożytnych.


Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Wykład pomyślany jest jako wprowadzenie do studiów nad archeologią średniowiecza. W jego toku

omawiana jest problematyka, stan i metodyka badań oraz zasób i klasyfikacja źródeł. W drugiej części

wykładu (semestr letni) zaprezentowana zostanie problematyka archeologii późnego średniowiecza i

czasów nowożytnych Europy Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich. Podstawą zajęć

będzie tzw. przełom późnośredniowieczny, któremu towarzyszyły przemiany społeczne, ekonomiczne

oraz polityczne, mające kluczowy wpływ na transformację form osadnictwa i kultury materialnej w XIII

wieku i później. Na wykładach omówione zostaną formy osadnictwa, założenia obronno-

rezydencjonalne, architektura oraz wytwórczość rzemieślnicza w późnym średniowieczu i czasach

nowożytnych. Zaprezentowane zostaną także przemiany obserwowane w kulturze materialnej czasów

nowożytnych.

Pełny opis:

Wykład pomyślany jest jako wprowadzenie do studiów nad archeologią średniowiecza. W jego toku

omawiana jest problematyka, stan i metodyka badań oraz zasób i klasyfikacja źródeł. W drugiej części

wykładu (semestr letni) zaprezentowana zostanie problematyka archeologii późnego średniowiecza i

czasów nowożytnych Europy Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich. Podstawą zajęć

będzie tzw. przełom późnośredniowieczny, któremu towarzyszyły przemiany społeczne, ekonomiczne

oraz polityczne, mające kluczowy wpływ na transformację form osadnictwa i kultury materialnej w XIII

wieku i później.

Tematy wykładów:

- przełom późnośredniowieczny w Europie Środkowej

- przemiany społeczne, ekonomiczne i polityczne na ziemiach polskich

- warunki bytu, zdobywanie żywności i surowce w gospodarce późnego średniowiecza

- lokacje miejskie, organizacja przestrzeni i warunki życia w miastach późnośredniowiecznych

- siedziby rezydencjonalno-obronne w późnym średniowieczu i czasach nowożytnych

- architektura gotycka na ziemiach polskich w późnym średniowieczu i u progu czasów nowożytnych

- kultura materialna ziem polskich w późnym średniowieczu

- przemiany społeczne i ekonomiczne w czasach nowożytnych

- wybrane zagadnienia z zakresu kultury materialnej ziem polskich w późnym średniowieczu

Literatura:

Semestr zimowy (wczesne średniowiecze)

Literatura:

1.Buko A., Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej. Odkrycia – hipotezy - interpretacje, Warszawa 2006 (i bibliografia!)

2. Civitas Schinesghe cum pertinentis, Red. Chudziak W., Toruń 2003

3. Dąbrowska E., Szymański W., Awarzy-Węgrzy, Wocław 1979

4. Duczko W., Ruś Wikingów, Warszawa 2006

5. Dulinicz M., Kształtowanie się Słowiańszczyzny północno-zachodniej, Warszawa 2001

6. Godłowski K., Pierwotne siedziby Słowian, Kraków 2000

7. Jagodziński M., Truso. Miedzy Weonodlandem a Witlandem, Elbląg 2010

8. Kordala T., Wczesnośredniowieczne cmentarzyska szkieletowe na Mazawszu, Łódź 2006.

9. Kraków w chrześcijańskiej Europie X-XIII w., Kraków 2006

10. Leciejewicz L., Słowianie Zachodni. Z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy, Wrocław 1989

11. Moździoch S., Człowiek, Sacrum, środowisko. Miejsca kultu we wczesnym średniowieczu. Spotkania Bytomskie IV, (red.)S. Moździoch, Wrocław 2000

12. Osadnictwo i architektura ziem polskich w dobie Zjazdu Gnieźnieńskiego, Red. Buko A., Świechowski Z., Warszawa 2000

13. Parczewski M., Najstarsza faza kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce, Kraków 1988

14. Poleski J., Wczesnośredniowieczne grody w dorzeczu Dunajca, Kraków 2004

15. Sacrum pogańskie – sacrum chrześcijańskie. Kontynuacja miejsc kultu we wczesnośredniowiecznej Europie, (red.) K. Bracha, C. Hadamik, Warszawa 2010

16. Stan i potrzeby badań nad wczesnym średniowieczem w Polsce – 15 lat później, Red. Chudziak W., Moździoch S., Toruń 2006

17. Spotkania Bytomskie za lata 2005-2009

18. Sztuka polska przedromańska i romańska, T. I, Red. Walicki Michał, Warszawa

19. Origines Polonorum t: I-VII

20. Ziemie polskie w X wieku i ich znaczenie w kształtowaniu się nowej Mapy Europy, Red. Samsonowicz H., Kraków 2000

21. Wielka Historia Polski,t. 1, Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Kaczanowski P., Kozłowski J.K., Kraków 1998

22. Zoll-Adamikowa H., Wczesnośredniowieczne cmentarzyska szkieletowe Małopolski, cz. II, Analiza, Kraków 1971

23. Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski, cz. II Analiza, Wrocław 1979

Semestr letni (późne średniowiecze)

Literatura podawana będzie sukcesywnie na zajęciach

Efekty uczenia się:

Semestr zimowy (wczesne średniowiecze): K_W04

Semestr letni (późne średniowiecze)

Znajomość problematyki badawczej, stanu zaawansowania studiów, rozeznanie w możliwościach badawczych źródeł archeologicznych i innych historycznych oraz w piśmiennictwie przedmiotu. Zdolność krytycznej oceny przydatności i odpowiedniego doboru różnorakich kategorii źródeł do rozwiązywania podjętych tematów badawczych.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny na ocenę: łącznie blok wczesno- i późnośredniowieczny oraz nowożytny

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nowakiewicz, Michał Starski
Prowadzący grup: Tomasz Nowakiewicz, Michał Starski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-06-10
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nowakiewicz, Michał Starski
Prowadzący grup: Tomasz Nowakiewicz, Michał Starski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.