Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Cywilizacja średniowieczna i przełom nowożytny na Półwyspie Apenińskim

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3321-Z1HWC
Kod Erasmus / ISCED: 08.3 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Cywilizacja średniowieczna i przełom nowożytny na Półwyspie Apenińskim
Jednostka: Katedra Italianistyki
Grupy: Zajęcia obowiązkowe na studiach I stopnia dla I roku studiów stacjonarnych i niestacjonarnych
Punkty ECTS i inne: (brak) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Wczesne średniowiecze

1. Pojęcia wstępne. Założyciele średniowiecza

2. Państwo Longobardów

3. Karol Wielki i państwo Franków

4. Bizantyjskie Południe, VI-XII w.

Pełne średniowiecze

5. Kultura ok. roku 1000

6. Królestwo Normanów na Południu

7. Fryderyk Barbarossa i komuny włoskie

8. Fryderyk II

9. Komuna miejska od początków do instytucji ludowych pełnego XIII w.

10. Królestwo Neapolu pod władzą Andegawenów i świecka władza papieży od początku XIII w.

11. Religia i kultura w XIII i XIV w.

Późne średniowiecze

12. Narodziny signorii. Papiestwo od drugiej połowy XIV w.

13. Czarna śmierć i przeobrażenia gospodarcze

14. Kultura wczesnego renesansu, humanizm obywatelski

Pełny opis:

W ramach przedmiotu prezentowana jest historia Italii w okresie od VI do XV w. Dominującą perspektywą przedmiotu jest wyjaśnienie rozwoju kulturalnego terytorium i komentarz do obrazu historii w średniowiecznej literaturze włoskiej, przede wszystkim w "Boskiej komedii". Integralną częścią zajęć jest lektura i analiza fragmentów kilku kanonicznych tekstów średniowiecznych związanych z kulturą i historią Włoch.

W części poświęconej wczesnemu średniowieczu analizowane są źródła pluralizmu politycznego na półwyspie począwszy od najazdu Longobardów, dziedzictwo bizantyjskie, wkład w kulturę i historię terytorium Franków i Normanów.

W kolejnej części, poświęconej pełnemu średniowieczu, obserwuje się historię dążeń cesarzy rzymskich narodu niemieckiego do kontroli nad papiestwem i północnymi Włochami, wraz z jednoczesnym krystalizowaniem się komunalnej i wolnościowej tożsamości włoskich miast, oraz ewolucję Królestwa Sycylii. Omówione są główne nurty kultury rozkwitu średniowiecza, ze szczególną uwagą poświęconą uniwersytetom i dyscyplinom naukowym a także kulturze miejskiej oraz zjawisku z pogranicza kultury i religii, jakim było pojawienie się i funkcjonowanie zakonów żebraczych.

W części poświęconej późnemu średniowieczu analizowany jest proces przekształcania się pejzażu politycznego od samodzielnych komun, poprzez rządy signorów, w kierunku państw terytorialnych. Jako osobne zagadnienia omówione są różnorakie symptomy kryzysu: wielka zaraza 1348 roku i jej nawroty, wraz ze skutkami jakie przyniosła w życiu gospodarczym i społecznym, oraz wielka schizma zachodnia. Kurs zamyka przyjrzenie się zapowiadającemu nową epokę nurtowi w kulturze: humanizmowi, rozumianemu przede wszystkim jako erudycyjne zainteresowanie tekstami starożytnymi, ich krytyka i przekład.

Literatura:

Podręczniki:

Skrypty zamieszczone na stronie Katedry;

Giuliano Procacci, Historia Włochów, przekł. Bożena Kowalczyk –Trupiano, Warszawa: Państ. Wydawnictwo Naukowe, 1983;

Girolamo Arnaldi, Italia i najeźdźcy, Warszawa 2009

Teksty źródłowe:

1. św. Benedykt z Nursji, Reguła - fragmenty

2. Otton z Fryzyngi, Gesta Friderici - opis miast włoskich

3. Niccolò Machiavelli, Historie florenckie - wojna Białych i Czarnych

4. Dante Alighieri, Boska komedia - fragmenty

5. Giovanni Boccaccio, Dekameron - Prolog

Lektury zalecane:

Jacques Le Goff, Kultura średniowiecznej Europy, Warszawa: Wolumen, 1994 (i inne wydania)

lub:

Jacques Le Goff, W poszukiwaniu średniowiecza, Warszawa: Czytelnik, 2005

Halina Manikowska: Średniowieczne miasta-państwa na Półwyspie Apenińskim, w: Rozkwit średniowiecznej Europy, pod red. Henryka Samsonowicza, Warszawa: Bellona, 2001, s. 250-377

Jean Delumeau, Cywilizacja Odrodzenia, przeł. Eligia Bąkowska, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, 1987

Szczególnie rozdziały poświęcone Włochom:

Zarys historii Europy (seria):

Wczesne średniowiecze. Od 400 do 1000 r., pod red. RosamondMcKitterick, przeł. Zbigniew Dalewski, Warszawa: Świat Książki, 2003

Z serii: Dzieje Europy:

1. Christopher Brooke, Europa średniowieczna. 962-1154, przeł. Józef Marzęcki, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, 2001

2. Denys Hay, Europa w XIV i XV wieku, przeł. Hanna Zaremska, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, 2001

3. John H. Mundy, Europa średniowieczna. 1150-1309, przeł. Robert Sodół, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, 2001

4. Richard Mackenney, Europa XVI wieku, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, 1993

Dla osób dobrze znających jęz. włoski:

Storiad’Italia, t. II, cz. 1-2: Dallacadutadell’Impero Romano al secolo XVIII, Torino: Einaudi, 1974

Efekty uczenia się:

Wiedza

Po ukończeniu kursu student

1. ma rudymentarną wiedzę o historii Włoch.

2. wskazuje główne cechy zróżnicowania kultury i tradycji Włoch.

Umiejętności

Student

1. potrafi stosując podstawowe metody badawcze analizować i interpretować informacje z różnych źródeł i na tej postawie wnioskować i formułować krytyczne sądy.

2. umie pod kierunkiem wykładowcy zdobywać wiedzę w zakresie historii, poszerzać tę wiedzę o inne dyscypliny w celu zastosowania jej do sytuacji zawodowych i kierowania własną karierą zawodową.

Kompetencje społeczne

Student

1. ma przekonanie o konieczności i znaczeniu zachowania się w sposób profesjonalny oraz przestrzegania etyki zawodowej;

3. jest przygotowany do podejmowania wyzwań zawodowych i osobistych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych;

4. ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturalnego własnego kraju, Europy i świata.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie pisemne - test i krótka wypowiedź pisemna

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel: +48 22 55 20 000 https://uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)