Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia Iranu i Afganistanu 1

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3600-7-IR1-HIA1 Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia Iranu i Afganistanu 1
Jednostka: Wydział Orientalistyczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Znajomość historii powszechnej starożytności i wczesnego średniowiecza w zakresie szkoły średniej.

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Jest to pierwsza część wykładu historii Iranu i regionu związanego z Iranem. Wykład obejmuje okres prehistoryczny, starożytny i wczesnośredniowieczny do VII w. i pozwala studentom poznać dzieje polityczne, społeczne, gospodarcze i kulturowe obszaru, na którym rozwijała się cywilizacja przedmuzułmańskiego Iranu.

Pełny opis:

W trakcie wykładu omawiany jest okres prehistoryczny i wczesne osadnictwo protomiejskie na Wyżynie Irańskiej (m. in. Tepe Sialk). Odkrycie śladów rozwiniętej cywilizacji na stanowisku Jiroft w prowincji Kerman w Iranie i przełom w poglądach na najwcześniejsze cywilizacje starożytnego Bliskiego i Środkowego Wschodu. Powstawanie pierwszych wielkich cywilizacji osiadłych posługujących się pismem, zwłaszcza cywilizacji Elamu w południowo-zachodniej części obecnego Iranu. Następnie przemiany etniczno-kulturowe związane z pojawieniem się ludów mówiących językami indoeuropejskimi (Ariów), pierwsze świadectwa historyczne na temat Medów i Persów, w końcu zaś ukształtowanie się pierwszych trwałych organizmów państwowych ludów irańskich. Państwo medyjskie i monarchia Achemenidów jako imperia wieloetniczne i wielokulturowe o ponadregionalnym zasięgu. Omówienie historii politycznej, społecznej i gospodarczej państwa perskiego od Cyrusa Wielkiego po Dariusza III Kodomana. Kwestia pochodzenia Cyrusa i jego przodków. Dojście do władzy Dariusza Wielkiego i tzw. bocznej linii Achemenidów. Kontrowersje związane z Dariuszem. Najazd Aleksandra Macedońskiego i upadek monarchii Achemenidów. Okres diadochów i powstanie państwa Seleucydów, hellenizacja kultury elit Iranu.

Przedstawienie procesu kształtowania się państwa Arsacydów, supremacja partyjskich Arsacydów i rewindykacja terytorium irańskiego i Mezopotamii z rąk Selucydów. Konflikt z Rzymem i ustabilizowanie się rywalizacji między republiką, później cesarstwem rzymskim, a Iranem. Znaczenie epoki Arsacydów, ostateczny zanik tradycji achemenidzkiej i zastąpienie jej nową tożsamością historyczno-kulturową.

Początki rodu Sasana i upadek Arsacydów. Ardaszir Pabakan, założyciel dynasti Sasanidów. Omówienie historii politycznej, społecznej i gospodarczej państwa Sasanidów od początku do rządów Peroza. Wojny z Rzymem, spór o Armenię. Niepokoje na wschodzie i najazdy ludów tureckich z Azji Środkowej. Ruch mazdakitów i restauracja władzy królewskiej. Reformy Kawada i Chosro Anuszirwana i stan państwa. Chosro Parwez, wojny z Bizancjum i zdobycze terytorialne – opanowanie Azji Mniejszej, podbój Palestyny i Egiptu. Wyczerpanie konfliktami i rozstrój wewnętrzny, problemy społeczne, gospodarcze i stan finansów państwa. Osiągnięcia cywilizacyjne Iranu Sasanidów.

Arabowie przed islamem, państwa Ghassanidów i Lachmidów. Misja religijno-polityczna proroka Mahometa i zjednoczenie plemion Półwyspu Arabskiego. Pierwsze najazdy przeciwko Iranowi i Bizancjum. Kolejne najazdy na Iran i koniec ostatniego Sasanidy. Podboje w Azji Środkowej i początek islamizacji Iranu. Utrata suwerenności – Iran w obrębie państwa muzułmańskiego.

Literatura:

The Cambridge History of Iran, t. I-III, Cambridge 1968-1985

T. Daryaee, Sassanian Persia: The Rise and fall of an Empire, London 2009

A. Krasnowolska (red.), Historia Iranu, Ossolineum 2010, cz. I (Iran starożytny)

A.T. Olmstead, Dzieje imperium perskiego, Warszawa 1974

B. Składanek, Historia Persji, t. 1, Warszawa 2008

J. Wolski, Imperium Arsacydów, Poznań 1996

Dodatkowe pozycje do wyboru, zaproponowane przez wykładowcę.

Efekty uczenia się:

Student po ukończeniu kursu przewidzianego programem:

Wiedza:

- ma podstawową wiedzę w zakresie teorii nauk humanistycznych niezbędnych do rozumienia wybranych aspektów kultury w dziedzinie historii Iranu [K_W04];

- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o historii Iranu od najazdu arabskiego do czasów współczesnych [K_W06];

- ma uporządkowaną wiedzę ogólną o sztuce Iranu [K_W08];

- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o zagadnieniach społeczno-kulturowych Iranu w zakresie sytuacji etnicznej, demograficznej i politycznej od najazdu arabskiego do czasów współczesnych [K_W09];

- ma uporządkowaną wiedzę na temat uwarunkowań środowiska geopolitycznego i gospodarczego oraz ich znaczenia dla historycznej i współczesnej sytuacji Iranu [K_W11];

- ma świadomość różnorodności językowej irańskiego obszaru cywilizacyjnego i jej wpływu na sytuację kulturową i polityczną świata [K_W14];

- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych teorii i szkół badawczych w zakresie studiów nad historią Iranu od najazdu arabskiego do czasów współczesnych [K_W18];

- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla rodzimych tradycji Iranu [K_W19].

Umiejętności:

- potrafi wskazać źródła różnic kulturowych krajów Orientu [K_U02];

- potrafi zastosować wiedzę z zakresu historii obszaru cywilizacji Iranu do analizy i interpretowania wydarzeń współczesnego świata [K_U04];

- potrafi prawidłowo usytuować obszar cywilizacji Iranu w kontekście uwarunkowań środowiska naturalnego, geopolitycznego i gospodarczego [K_U05];

- potrafi zastosować wiedzę z zakresu problematyki społeczno-kulturowej w typowych sytuacjach profesjonalnych [K_U09];

- posiada umiejętność prezentacji zagadnień szczegółowych z zakresu problematyki historycznej Iranu w języku polskim oraz w języku obcym z uwzględnieniem tradycji intelektualnej [K_U21].

Kompetencje:

- rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie [K_K01];

- potrafi odpowiednio określić cele i sposoby ich osiągnięcia w zakresie działalności naukowej, zawodowej i społecznej [K_K04];

- ma świadomość odmienności kulturowej i jej źródeł religijnych, filozoficznych, obyczajowych i historycznych oraz jej znaczenia dla rozumienia współczesnego świata [K_K05];

- widzi potrzebę prowadzenia dialogu międzykulturowego [K_K06];

- ma świadomość znaczenia historii Iranu w kulturze światowej [K_K07];

- działa na rzecz udostępniania i promowania spuścizny cywilizacyjnej Iranu [K_K08].

Metody i kryteria oceniania:

W ocenie będą stosowane następujące kryteria:

- bieżące przygotowanie do zajęć;

- możliwość zlecenia studentom pracy semestralnej;

- obecność na wykładzie;

- wiedza, umiejętności i kompetencje wykazane na egzaminie ustnym.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Mirosław Michalak
Prowadzący grup: Mirosław Michalak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Mirosław Michalak
Prowadzący grup: Mirosław Michalak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.